جستجوی «عقل»

إِنَّ اَلْعَاقِلَ مَنْ عَقْلُهُ فِي إِرْشَادٍ فِي اِرْتِيَادٍ وَ مَنْ رَأْيُهُ فِي اِزْدِيَادٍ فَلِذَلِكَ رَأْيُهُ سَدِيدٌ وَ فِعْلُهُ حَمِيد

خردمند کسی است که خرد او راهنما و اندیشه او در فزونی است؛ بدین جهت، اندیشه اش استوار و کردارش ستوده است.

رَأْيُ اَلرَّجُلِ مِيزَانُ عَقْلِه

اندیشۀ مرد، ترازوی خرد اوست.

حَقٌّ عَلَى اَلْعَاقِلِ أَنْ يُضِيفَ إِلَى رَأْيِهِ رَأْيَ اَلْعُقَلاَءِ وَ يَضُمَّ إِلَى عِلْمِه

شایستۀ خردمند است که اندیشۀ خردمندان را به اندیشۀ خود بیفزاید، و دانش حکما را به دانش خویش ضمیمه کند.

إِذَا أَنْكَرْتَ مِنْ عَقْلِكَ شَيْئا فَاقْتَدِ بِرَأْيِ عَاقِلٍ يُزِيلُ مَا أَنْكَرْتَه

هر گاه با خرد خود چیزی را نشناختی، از اندیشۀ خردمندی که نادانی تو را از بین برد، پیروی کن.

مَنْ لاَ يَعْقِلْ يُهَنْ وَ مَنْ يُهَنْ لاَ يُوَقَّر

کسی که با خرد نشود خوار گردد، و کسی که خوار گردد، تعظیم و احترام نگردد.

مَنْ لاَ عَقْلَ لَهُ لاَ تَرْتَجِيه

به بی خرد، امید مدار.

مَنْ ضَيَّعَ عَاقِلا دَلَّ عَلَى ضَعْفِ عَقْلِه

کسی که خردمندی را ضایع کند مردم را به ناتوانی خرد خود راهنمایی کرده است.

مَنْ قَلَّ عَقْلُهُ كَثُرَ هَزْلُه

شوخی بسیار، نشانۀ کم خردی است.

مَنْ قَعَدَ بِهِ اَلْعَقْلُ قَامَ بِهِ اَلْجَهْل

کسی را که خرد بنشاند، نادانی او را برخیزاند.

مَنْ فَاتَهُ اَلْعَقْلُ لَمْ يَعْدُهُ اَلذُّل

خرد از هر کس فوت شود، خواری از او نگذرد.

مَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ عَقْلٌ يُزَيِّنُهُ لَمْ يَنْبُل

آن که با خرد آرایش نشود، افزون مرتبه نگردد.

مَنْ لَمْ يَكْمُلْ عَقْلُهُ لَمْ تُؤْمَنْ بَوَائِقُه

کسی که خرد او کامل نباشد، از مصیبتها ایمن نخواهد بود.