کلام نورانی پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) با متن عربی، ترجمه فارسی و منبع.
قِيلَ لِلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَا اَلزُّهْدُ فِي اَلدُّنْيَا قَالَ قَدْ حَدَّ اَللَّهُ ذَلِكَ فِي كِتَابِهِ فَقَالَ لِكَيْلاٰ تَأْسَوْا عَلىٰ مٰا فٰاتَكُمْ وَ لاٰ تَفْرَحُوا بِمٰا آتٰاكُمْ : .
از امام صادق علیه السّلام در مورد زهد در دنیا سؤال شد؟فرمود:خداوند برای آن در کتابش حدّی مقرر داشته و فرموده: تا بر آنچه از دست شما رفته است اندوهگین نشوید و به آنچه به شما داده شده است شادی نکنید .
وَ مِنْ سَائِرِ اَلْكُتُبِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لاَ يَجِدُ اَلرَّجُلُ حَلاَوَةَ اَلْإِيمَانِ حَتَّى لاَ يُبَالِيَ مَنْ أَكَلَ اَلدُّنْيَا.
امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرماید:کسی شیرینی ایمان را در دلش نمی یابد مگر اینکه باکش نباشد که چه کسی دنیا را خورد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ عَرَفَ اَللَّهَ خَافَ اَللَّهَ وَ مَنْ خَافَ اَللَّهَ سَخَتْ نَفْسُهُ عَنِ اَلدُّنْيَا.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر که خدا را شناخت، از او بترسید، و هر که از خدا بترسید دلش از دنیا متنفّر گردد.
قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَجِبْتُ لِمَنْ فَزِعَ مِنْ أَرْبَعٍ كَيْفَ لاَ يَفْزَعُ إِلَى أَرْبَعٍ عَجِبْتُ لِمَنْ خَافَ كَيْفَ لاَ يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ حَسْبُنَا اَللّٰهُ وَ نِعْمَ اَلْوَكِيلُ : فَإِنِّي سَمِعْتُ اَللَّهَ يَقُولُ بِعَقِبِهَا فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اَللّٰهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ : وَ عَجِبْتُ لِمَنِ اِغْتَمَّ كَيْفَ لاَ يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ أَنْتَ سُبْحٰانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ اَلظّٰالِمِينَ : فَإِنِّي سَمِعْتُ اَللَّهَ يَقُولُ بِعَقِبِهَا وَ نَجَّيْنٰاهُ مِنَ اَلْغَمِّ وَ كَذٰلِكَ نُنْجِي اَلْمُؤْمِنِينَ : وَ عَجِبْتُ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:در شگفتم از کسی که از چهار چیز می هراسد؛ چرا به چهار چیز پناهنده نمی شود؟در شگفتم از آنکه می ترسد چرا پناه نمی برد به فرمودۀ خدای عز و جل خداوند ما را بس است و چه وکیل خوبی است زیرا شنیدم که خدای عزّ و جل به دنبال آن می افزاید: به واسطۀ نعمت و فضلی که از طرف خداوند شامل حالشان گردید بازگشتند و هیچ بدی به آنان نرسید . و در شگفتم از کسی که اندوهناک است؛ چرا پناه نمی برد به فرمودۀ خدای عزّ و جل: معبودی جز تو نیست، تو منزّهی راستی که من از ستمکاران هستم زیرا شنیدم که خدای عزّ و جل به دنبال آن می فرماید: و از اندوه نجاتش دادیم و مؤمنین را این چنین می رهانیم . و در شگفتم از کسی که در باره اش حیله ای بکار رفته چرا به فرمودۀ خدای تعالی پناه نمی برد کار خود را به خدا وامی…
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا تَحَلَّى اَلْمُؤْمِنُ مِنَ اَلدُّنْيَا بِسِيمَاءَ وَ وَجَدَ حَلاَوَةَ حُبِّ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ كَانَ عِنْدَ أَهْلِ اَلدُّنْيَا كَأَنَّهُ قَدْ خُولِطَ وَ إِنَّمَا خَالَطَ اَلْقَوْمَ حَلاَوَةُ حُبِّ اَللَّهِ فَلَمْ يَشْتَغِلُوا بِغَيْرِهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه مؤمن از دنیا کنار کشد رفعت یابد و شیرینی دوستی خدا را بچشید، گویا نزد اهل دنیا دیوانه باشد، در صورتی که شیرینی محبت خدا به آنها آمیخته شده که به چیز دیگر غیر از او مشغول نشوند.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا أُعْطِيَ عَبْدٌ مِنَ اَلدُّنْيَا إِلاَّ اِعْتِبَارا وَ لاَ زُوِيَ عَنْهُ إِلاَّ اِخْتِبَارا .
امام صادق علیه السّلام فرمود:چیزی از دنیا به بنده ای عطا نشد مگر برای عبرت گرفتن، و چیزی از او بر کنار نگردید مگر برای آزمودن.
شَكَا رَجُلٌ إِلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَنَّهُ يَطْلُبُ فَيُصِيبُ فَلاَ يَقْنَعُ وَ تُنَازِعُهُ نَفْسُهُ إِلَى مَا هُوَ أَكْثَرُ مِنْهُ وَ قَالَ عَلِّمْنِي شَيْئا أَنْتَفِعُ بِهِ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ إِنْ كَانَ مَا يَكْفِيكَ يُغْنِيكَ فَأَدْنَى مَا فِيهَا يُغْنِيكَ وَ إِنْ كَانَ مَا يَكْفِيكَ لاَ يُغْنِيكَ فَكُلُّ مَا فِيهَا لاَ يُغْنِيكَ .
شخصی به امام صادق علیه السّلام شکایت کرد که طلب روزی می کند و به دست می آورد؛ ولی قانع نمی شود، و نفسش با او برای روزی بیشتر نزاع می کند، و عرض کرد:به من چیزی بیاموز که از آن بهره مند شوم، امام علیه السّلام فرمود:اگر اندازۀ کفایت بی نیازت کند، کمتر چیز دنیا بی نیازت کند، و اگر اندازۀ کفایت بی نیازت نکند هر چه در دنیا هست بی نیازت نکند.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلدُّنْيَا دُوَلٌ فَمَا كَانَ لَكَ مِنْهَا أَتَاكَ عَلَى ضَعْفِكَ وَ مَا كَانَ مِنْهَا عَلَيْكَ لَمْ تَدْفَعْهُ بِقُوَّتِكَ وَ مَنِ اِنْقَطَعَ رَجَاهُ مِمَّا فَاتَهُ اِسْتَرَاحَتْ نَفْسُهُ وَ مَنْ قَنِعَ بِمَا رَزَقَهُ اَللَّهُ تَعَالَى قَرَّتْ عَيْنَاهُ.
باز امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کرده که فرمود:دنیا در گردش است، بهره ای که در دنیا داری به تو خواهد رسید هر چند سست و ناتوان باشی، و زیانی که از دنیا نصیب تو باشد دامنگیرت خواهد شد و هر چند نیرومند هم باشی نتوانی از آن جلوگیری کنی، و هر کس از آنچه از دستش رفته نومید شد آسایش روحی پیدا کند، و هر کس به روزی خدا قانع باشد چشمانش روشن گردد.
عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَا هَلَكَ مَنْ عَرَفَ قَدْرَهُ وَ مَا يَبْكِي اَلنَّاسُ عَلَى الفوت اَلْقُوتِ إِنَّمَا يَبْكُونَ عَلَى اَلْفُضُولِ ثُمَّ قَالَ فَكَمْ عَسَى أَنْ يَكْفِيَ اَلْإِنْسَانَ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر که قدر خود را شناسد هلاک نگردد، مردم بر از دست دادن گریه نمی کنند، بلکه بر بدست آوردن زیادی دنیا گریه می کنند، سپس فرمود:چقدر ممکن است انسان را کفایت می کند؟
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : سَارِعُوا فِي طَلَبِ اَلْعِلْمِ فَوَ اَلَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَحَدِيثٌ وَاحِدٌ فِي حَلاَلٍ وَ حَرَامٍ تَأْخُذُهُ مِنْ صَادِقٍ خَيْرٌ مِنَ اَلدُّنْيَا وَ مَا حَمَلَتْ مِنْ ذَهَبٍ وَ فِضَّةٍ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:در یادگیری دانش شتاب کنید، قسم به آنکه جانم در دست اوست؛ یک سخن در مورد حلال و حرام که از شخص راستگویی یاد بگیری از دنیا و آنچه طلا و نقره در آن است بهتر است.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ كَانَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ إِنَّ مِنْ حَقِّ اَلْعَالِمِ أَنْ لاَ تُكْثِرَ عَلَيْهِ اَلسُّؤَالَ وَ لاَ تَأْخُذَ بِثَوْبِهِ وَ إِذَا دَخَلْتَ عَلَيْهِ وَ عِنْدَهُ قَوْمٌ فَسَلِّمْ عَلَيْهِمْ جَمِيعا وَ خُصَّهُ بِالتَّحِيَّةِ وَ اِجْلِسْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَ لاَ تَجْلِسْ خَلْفَهُ وَ لاَ تَغْمِزْ بِعَيْنَيْكَ وَ لاَ تُشِرْ بِيَدَيْكَ وَ لاَ تُكْثِرْ مِنَ اَلْقَوْلِ قَالَ فُلاَنٌ وَ قَالَ فُلاَنٌ خِلاَفا لِقَوْلِهِ وَ لاَ تَضْجَرْ بِطُولِ صُحْبَتِهِ فَإِنَّمَا مَثَلُ اَلْعَالِمِ مَثَلُ اَلنَّخْلَةِ تَنْتَظِرُ مَتَى يَسْقُطُ…
امام صادق علیه السّلام از علی علیه السّلام نقل می کند که فرمود:از جمله حقوق عالم آن است که از او زیاد سؤال نکنی، و جامه اش را نگیری، و هر گاه بر او وارد شدی و گروهی نزدش بودند؛ به همه سلام کن و او را نزد آنها به تحیت مخصوص گردان، مقابلش بنشین و پشت سرش منشین، چشمک مزن، و با دست اشاره مکن، پر گویی مکن؛ که فلانی و فلانی بر خلاف نظر شما چنین گفته اند، و از زیادی مجالست با او دلتنگ مشو، زیرا مثل عالم مثل درخت خرماست، باید در انتظار بمانی تا چیزی از آن بر تو فرو ریزد، و پاداش عالم از روزه دار شب زنده دار مجاهد در راه خدا بیشتر است، و هر گاه عالم از دنیا رود در اسلام شکافی ایجاد شود که هیچ چیز آن را جبران نکند تا روز قیامت.
عَنْ أَبِي خَدِيجَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ أَرَادَ اَلْحَدِيثَ لِمَنْفَعَةِ اَلدُّنْيَا لَمْ يَكُنْ لَهُ فِي اَلْآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ : وَ مَنْ أَرَادَ بِهِ خَيْرَ اَلْآخِرَةِ أَعْطَاهُ اَللَّهُ خَيْرَ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر که حدیث را برای سود دنیا بخواهد برای او در آخرت بهره ای نخواهد بود، و هر که آن را برای خیر آخرت جوید خداوند خیر دنیا و آخرت را به او عطا فرماید.
