الدُّنْيَا دُوَلٌ، فَمَا كَانَ لَكَ مِنْهَا أَتَاكَ عَلَى ضَعْفِكَ، وَ مَا كَانَ مِنْهَا عَلَيْكَ لَمْ تَدْفَعْهُ بِقُوَّتِكَ، وَ مَنِ انْقَطَعَ رَجَاؤُهُ مِمَّا فَاتَ اسْتَرَاحَ بَدَنُهُ، وَ مَنْ رَضِيَ بِمَا رَزَقَهُ اللَّهُ قَرَّتْ عَيْنُه
دنیا و دارایی ثروت است که دست به دست می گردد، پس آنچه سهم تو باشد به تو می رسد هر چند ناتوان باشی و آنچه که بر ضرر تو باشد نمی توانی آن را از خود بر طرف کنی هر چند که نیرومند باشی.
و کسی که از آنچه که از دستش رفته قطع امید کند، وجودش آسوده و راحت خواهد بود؛ و هر که به آنچه خداوند روزیش کرده راضی باشد (خوشحال) و چشمش روشن خواهد بود.
مَا أَحَدٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غَنِيٌّ وَ لَا فَقِيرٌ إِلَّا يَوَدُّ أَنَّهُ لَمْ يُؤْتَ مِنْ هَذِهِ الدُّنْيَا إِلَّا الْقُوت
در روز قیامت هیچ فقیر و ثروتمندی نیست مگر آنکه علاقه دارد که ای کاش از این دنیا بهره ای نمی داشت، مگر قوت ساده ای.
إِنَّ اللَّهَ لَيَعْتَذِرُ إِلَى عَبْدِهِ الْمُؤْمِنِ الْمُحْتَاجِ كَانَ فِي الدُّنْيَا كَمَا يَعْتَذِرُ الْأَخُ إِلَى أَخِيهِ، فَيَقُولُ: لَا، وَ عِزَّتِي! مَا أَفْقَرْتُكَ لِهَوَانٍ بِكَ عَلَيَّ، فَارْفَعْ هَذَا الْغِطَاءَ فَانْظُرْ مَا عَوَّضْتُكَ مِنَ الدُّنْيَا، فَيَكْشِفُ فَيَنْظُرُ مَا عَوَّضَهُ اللَّهُ مِنَ الدُّنْيَا، فَيَقُولُ: مَا يَضُرُّنِي مَا مَنَعْتَنِي عَمَّا [مَعَ مَا] عَوَّضْتَنِي
براستی خداوند عذر خواهی و پوزش می طلبد از بنده مؤمنی که در دنیا نیازمند بوده است همچنان که برادر از برادر عذرخواهی می کند، پس خداوند گوید: نه، به عزّتم سوگند! تو را به عنوان اهانت و خواری فقیر و تهیدست نکردم، این پوشش را بالا بزن و نگاه کن که چه چیزهایی عوض دنیا دارا هستی.
پس چون پوشش برطرف گردد می بیند آنچه را که خداوند عوض دنیا عطایش کرده است، و خواهد گفت: با توجّه به عوضی که برایم قرار داده ای، آنچه را که (در دنیا) از من ممنوع کرده بودی ضرر و خسارتی نکرده ام.
شَرُّالنّاسِ مَنْ باعَ آخِرَتَهُ بِدُنْیاهُ، وَ شَرٌّ مِنْ ذلِک مَنْ باعَ آخِرَتَهُ بِدُنْیا غَیرِهِ.
بدترین افراد کسی است که آخرت خود را به دنیایش بفروشد و بدتر از او آن کسی خواهد بود که آخرت خود را برای دنیای دیگری بفروشد.
رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ نبيك قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ جَعْفَرُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُقْبِلٍ اَلْقُمِّيُّ بِبَغْدَادَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو اَلْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلزَّائِدِيُّ اَلْبَصْرِيُّ بِأَصْفَهَانَ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْحَسَنُ بْنُ أَسَدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْهَيْثَمُ بْنُ وَاقِدٍ اَلْجَزَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي مِهْزَمٌ قَالَ : دَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَذَكَرْتُ اَلشِّيعَةَ فَقَالَ يَا مِهْزَمُ إِنَّمَا اَلشِّيعَةُ مَنْ لاَ يَعْدُو سَمْعَهُ صَوْتُهُ وَ لاَ شَحْنُهُ بَدَنَهُ وَ لاَ يُحِبُّ لَنَا مُبْغِضا وَ لاَ يُبْغِضُ لَنَا مُحِبّا…
مهزم گوید:روزی نزد امام صادق علیه السّلام رفتم و از شیعه سخن گفتم، امام علیه السّلام فرمود:ای مهزم شیعه ما کسی است که صدایش از گوش خودش نگذرد، و از کالبدش به دیگری سرایت نکند، دشمن ما را دوست نمی دارد، و دوست ما را دشمن نمی دارد، با غلوّکنندۀ ما همنشین نمی شود، و چون سگان زوزه نمی کشد، و چون کلاغ طمع نورزد، و از مردم چیزی را تقاضا نمی کند گرچه از گرسنگی بمیرد، از مردم کناره گیر و مخفی از آنهاست، و اگر خانه هایشان از هم دور باشد گفتارشان از هم دور نیست. اگر غایب شوند کسی به جستجوی آنها نمی رود، و اگر حاضر باشند اعتنایی به آنها نمی شود، و اگر خواستگاری کنند به آنها زن نمی دهند، از دنیا خارج می شوند در حالی که حاجتهایشان در سینه هایشان است، اگر مؤمنی را ملاقات کنند او را احترام کنند، و اگر به…
عَنْ ثَابِتٍ مَوْلَى آلِ حَرِيزٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ كَظْمُ اَلْغَيْظِ عَنِ اَلْعَدُوِّ فِي دَوْلَتِهِمْ تَقِيَّة حَزْمٌ لِمَنْ أَخَذَ بِهِ وَ تَحَرُّزٌ عَنِ اَلتَّعَرُّضِ لِلْبَلاَءِ فِي اَلدُّنْيَا وَ مُغَالَبَةُ اَلْأَعْدَاءِ فِي دَوْلَتِهِمْ وَ مُمَاظَّتُهُمْ فِي غَيْرِ تَقِيَّةٍ تَرْكُ أَمْرِ اَللَّهِ فَجَامِلُوا اَلنَّاسَ يَسْمَنْ ذَلِكَ لَكُمْ عِنْدَهُمْ وَ لاَ تَجْعَلُوهُمْ عَلَى رِقَابِكُمْ فَتُعَادُوهُمْ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:فرو خوردن خشم از دشمن در زمان دولت و اقتدار آنها تقیّه و احتیاطی است برای فرد دور اندیش، و جلوگیری از بلاست در دنیا، و مخاصمه نمودن با دشمن و دشنام دادن به آنها بدون تقیه؛ ترک نمودن دستور خداست، پس با مردم مدارا کنید تا عمل شما نزد آنان بزرگ و فربه شود، و کاری نکنید که آنها بواسطۀ دشمنی کردن شما با آنها بر گردن شما سوار شوند.
عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى بِالنَّاسِ اَلصُّبْحَ فَنَظَرَ إِلَى شَابٍّ فِي اَلْمَسْجِدِ وَ هُوَ يَخْفِقُ وَ يَهْوِي بِرَأْسِهِ مُصْفَرٌّ لَوْنُهُ وَ قَدْ نَحِفَ جِسْمُهُ وَ غَارَتْ عَيْنَاهُ فِي رَأْسِهِ وَ لَصِقَ جِلْدُهُ بِعَظْمِهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ كَيْفَ أَصْبَحْتَ يَا حَارِثُ فَقَالَ أَصْبَحْتُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ مُوقِنا فَقَالَ فَعَجِبَ رَسُولُ اَللَّهِ مِنْ قَوْلِهِ وَ قَالَ لَهُ إِنَّ لِكُلِّ يَقِينٍ حَقِيقَة فَمَا حَقِيقَةُ يَقِينِكَ فَقَالَ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به همراه مردم نماز صبح را خواند، سپس به جوانی که در مسجد بود و چرت می زد و سر به زیر داشت نگاهی کرد، رنگش زرد و بدنی لاغر و چشمانی فرو رفته در گودی سر داشت و پوست بدنش به استخوانش چسبیده بود. رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به او فرمود:چگونه شب را به صبح رساندی ای حارث کنایه از اینکه در چه حالی یا حالت چطور است ؟عرض کرد:ای رسول خدا در حال یقین شب را به روز آوردم.پیغمبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از حرف او تعجب نموده و فرمود:برای هر یقینی نشانه ای است، نشانۀ حقیقی یقین تو چیست؟گفت:ای رسول خدا نشانۀ یقین من همانست که مرا غمناک ساخته و شبم را به بی خوابی کشیده، و مرا به تحمل تشنگی وسط روز وادار کرده، و نفسم از دنیا و آنچه در آن است…
عَنْ حَسَنِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ اَلْآيَةُ لاٰ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلىٰ مٰا مَتَّعْنٰا بِهِ أَزْوٰاجا مِنْهُمْ زَهْرَةَ اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا : أَطْرَقَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ طَوِيلا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ عِبَادَ اَللَّهِ مَنْ لَمْ يَتَعَزَّ بِعَزَاءِ اَللَّهِ اِنْقَطَعَتْ نَفْسُهُ عَنِ اَلدُّنْيَا حَسَرَاتٍ وَ مَنْ نَظَرَ إِلَى مَا فِي أَيْدِي اَلنَّاسِ فَقَدْ كَثُرَ هَمُّهُ وَ لَمْ يَشْفِ غَلِيلَ صَدْرِهِ وَ مَنْ لَمْ يَرَ لِلَّهِ عَلَيْهِ نِعْمَة إِلاَّ فِي مَطْعَمٍ أَوْ فِي…
امام صادق علیه السّلام فرمود:هنگامی که این آیه: چشم از این متاع ناقابل دنیوی که به طایفه ای از مردم داده ایم بپوش نازل شد، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله مقدار زیادی به فکر فرو رفت، سپس سر مبارک را بلند کردند و فرمود:ای بندگان خدا هر کس با دلجویی خدا تسلی خاطر نیابد و دلش آرام نگیرد، جان می دهد در حالی که پیوسته در حسرت دنیا بوده، و هر کس دیده خود را به آنچه که در دست مردم است بدوزد اندوهش بسیار می شود و سوز دلش درمان نپذیرد، و هر کس برای خدا نعمتی جز در خوردن و پوشیدن نبیند عمرش کوتاه و عذابش نزدیک می شود.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا مِنْ مُؤْمِنٍ يَخْذُلُ أَخَاهُ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَى نُصْرَتِهِ إِلاَّ خَذَلَهُ اَللَّهُ فِي اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هیچ مؤمن توانمندی نیست که خار سازد برادر مؤمنش را مگر اینکه خداوند او را در دنیا و آخرت خار سازد.
عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ مَاتَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئا أَحْسَنَ أَوْ أَسَاءَ دَخَلَ اَلْجَنَّةَ .
امام صادق علیه السّلام از حضرت علی علیه السّلام نقل کند که:پیغمبر اکرم صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس از دنیا برود و شرک به خدا نورزیده باشد، چه کار نیکو کرده باشد و چه کار بد، داخل بهشت خواهد شد.
وَ مِنْ كِتَابٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ شِيعَةَ عَلِيٍّ خُمْصُ اَلْبُطُونِ ذُبُلُ اَلشِّفَاهِ يُعْرَفُونَ بِالرَّهْبَانِيَّةِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:شیعیان علی علیه السّلام شکمهایی فرو رفته و لبهایی خشکیده دارند، مردم آنان را تارک دنیا می دانند.
عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُمْرَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : خَرَجْتُ أَنَا وَ أَبِي ذَاتَ يَوْمٍ فَإِذَا هُوَ بِأُنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِنَا بَيْنَ اَلْقَبْرِ وَ اَلْمِنْبَرِ فَدَنَا مِنْهُمْ وَ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ وَ اَللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّ رِيحَكُمْ وَ أَرْوَاحَكُمْ فَأَعِينُونَا عَلَى ذَلِكَ بِوَرَعٍ وَ اِجْتِهَادٍ وَ اِعْلَمُوا أَنَّ وَلاَيَتَنَا لاَ تُنَالُ إِلاَّ بِالْوَرَعِ وَ اَلاِجْتِهَادِ إِذَا اِئْتَمَّ أَحَدُكُمْ بِعَبْدٍ فَلْيَعْمَلْ بِعَمَلِهِ أَنْتُمْ شِيعَةُ اَللَّهِ وَ أَنْتُمْ شُرْطَةُ اَللَّهِ وَ أَنْتُمْ أَنْصَارُ اَللَّهِ وَ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:روزی من و پدرم از خانه خارج شدیم، آنجا پدرم با عدّه ای از اصحاب ما بین قبر و منبر روبرو شد، نزدیک آنها شد و بر آنها سلام کرد، سپس فرمود: بخدا قسم من بوی شما و نفس شما را دوست دارم، ما را بر این محبت به وسیلۀ پرهیزگاری و سعی و تلاش خود یاری کنید، و بدانید جز به پرهیزگاری و تلاش و کوشش کسی به ولایت و دوستی ما نرسد، هر گاه یکی از شماها اقتدای به بنده ای از بندگان خدا نمود باید مثل او عمل کند، شما شیعیان خدایید، شما سربازان خدائید، شما یاوران خدایید، و شما پیشی گیرندگان اوّلین و آخرین هستید، و در دنیا اولین پیشی گیرندگان به ولایت مائید و در آخرت پیشی گیرندگان به سوی بهشت هستید، ما به ضمانت خدا و رسولش بهشت را برای شما ضمان کرده ایم، شما پاکانید و زنان شما پاکانند، هر…
