اَلسَّمْعُ وَ اَلطَّاعَةُ أَبْوَابُ اَلْخَيْرِ اَلسَّامِعُ اَلْمُطِيعُ لاَ حُجَّةَ عَلَيْهِ وَ اَلسَّامِعُ اَلْعَاصِي لاَ حُجَّةَ لَهُ وَ إِمَامُ اَلْمُسْلِمِينَ تَمَّتْ حُجَّتُهُ وَ اِحْتِجَاجُهُ يَوْمَ يَلْقَى اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ ثُمَّ قَالَ يَقُولُ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ .
عبد الاعلی گوید: شنیدم امام صادق(ع)میفرمود: شنیدن و اطاعت نمودن از درهای خیر است، بر کسی که بشنود و فرمانبرد حجتی نیست، و آنکه بشنود و نافرمانی کند حجت و عذری ندارد و امام مسلمین در روزی که خدای عز و جل را ملاقات کند حجت و احتجاجش تمامست(زیرا او امام بحق است و در تبلیغ هم کوتاهی نکرده است)سپس فرمود: خدای تبارک و تعالی میفرماید: (74 سوره 17)«روزی که هر مردمی را با ا مامشان میخوانیم»(یعنی روز قیامت مثلا گوییم: شیعیان امام صادق شیعیان ابو حنیفه شیعیان مالک )
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً َالَ نَزَلَتْ فِي أُمَّةِ مُحَمَّدٍ ص خَاصَّةً فِي كُلِّ قَرْنٍ مِنْهُمْ إِمَامٌ مِنَّا شَاهِدٌ عَلَيْهِمْ وَ مُحَمَّدٌ ص شَاهِدٌ عَلَيْنَا .
امام صادق(ع)راجع بقول خدای عز و جل(45 سوره 4)«پس چطور باشد زمانی که از هر امتی گواهی آوریم و ترا بر آنها گواه آوریم»فرمود: تنها در باره امت محمد(ص)نازل شده، در هر قرنی امامی از ما برایشان گواه و ناظر است و محمد(ص)گواه و ناظر بر ماست. (یعنی بر گفتار و کردار ایشان ناظر است و روز قیامت نزد خدا گواهی دهد، پس مواظب باشید و تقوی پیشه کنید که گواهان شما عادل و مقبولند)
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى اَلنّاسِ قَالَ نَحْنُ اَلْأُمَّةُ اَلْوُسْطَى وَ نَحْنُ شُهَدَاءُ اَللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ وَ حُجَجُهُ فِي أَرْضِهِ قُلْتُ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ قَالَ إِيَّانَا عَنَى خَاصَّةً هُوَ سَمّاكُمُ اَلْمُسْلِمِينَ مِنْ قَبْلُ فِي اَلْكُتُبِ اَلَّتِي مَضَتْ وَ فِي هَذَا اَلْقُرْآنِ لِيَكُونَ اَلرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ فَرَسُولُ اَللَّهِ ص اَلشَّهِيدُ عَلَيْنَا بِمَا بَلَّغَنَا عَنِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ…
برید عجلی گوید: از امام صادق(ع)راجع بقول خدای عز و جل(138 سوره 2)«و این گونه شما را امتی میانه(عادل)قرار دادیم تا بر مردم گواه باشید»پرسیدم، فرمود: ما هستیم امت میانه و ماییم گواهان خدا بر خلقش و حجتهای او در زمینش. عرض کردم: قول خدای عز و جل(78 سوره 22) «ملت پدر شما ابراهیم»یعنی چه؟ فرمود: خصوص ما مقصود است(دنبال آیه و تفسیر آن)«او شما را از پیش مسلمان نامیده»یعنی در کتابهای گذشته«و در این»یعنی قرآن«تا پیغمبر بر شما گواه باشد» پس پیغمبر(ص)گواه و ناظر بر ماست نسبت بآنچه از طرف خدای عز و جل بمردم رسانیده ایم و ما گواهانیم بر مردم، هر که ما را تصدیق کند، روز قیامت تصدیقش کنیم و هر که ما را تکذیب کند روز قیامت تکذیبش کنیم.
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ َقَالَ كُلُّ إِمَامٍ هَادٍ لِلْقَرْنِ اَلَّذِي هُوَ فِيهِمْ .
فضیل گوید از امام صادق(ع)راجع بقول خدای عز و جل(7 سوره 13)«و هر گروهی را رهبریست»پرسیدم، فرمود: هر امامی رهبر است در دورانی که در میان مردم است(رهبر مردم دوران خویش است).
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ َقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص اَلْمُنْذِرُ وَ عَلِيٌّ اَلْهَادِي يَا أَبَا مُحَمَّدٍ هَلْ مِنْ هَادٍ اَلْيَوْمَ قُلْتُ بَلَى جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا زَالَ مِنْكُمْ هَادٍ بَعْدَ هَادٍ حَتَّى دُفِعَتْ إِلَيْكَ فَقَالَ رَحِمَكَ اَللَّهُ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ لَوْ كَانَتْ إِذَا نَزَلَتْ آيَةٌ عَلَى رَجُلٍ ثُمَّ مَاتَ ذَلِكَ اَلرَّجُلُ مَاتَتِ اَلْآيَةُ مَاتَ اَلْكِتَابُ وَ لَكِنَّهُ حَيٌّ يَجْرِي فِيمَنْ بَقِيَ كَمَا جَرَى فِيمَنْ مَضَى .
ابو بصیر گوید بامام صادق(ع)آیه«همانا تویی بیم دهنده و برای هر گروهی رهبریست»را عرضکردم، فرمود: بیم دهنده رسول خدا(ص)است و رهبر علی است. ای ابو محمد آیا امروز رهبری هست؟ عرضکردم: آری فدایت گردم، همیشه از شما خانواده رهبری پس از رهبر دیگری بوده تا بشما رسیده است، فرمود خدایت رحمت کناد: ای ابا محمد: اگر چنین میبود که چون آیه ای در باره مردی نازل میشد و آن مرد میمیرد آیه هم از بین میرفت(و مصداق دیگری نداشت)که قرآن مرده بود ولی قرآن همیشه زنده است بر بازماندگان منطبق می شود چنانچه بر گذشتگان منطبق میشد.
نَحْنُ وُلاَةُ أَمْرِ اَللَّهِ وَ خَزَنَةُ عِلْمِ اَللَّهِ وَ عَيْبَةُ وَحْيِ اَللَّهِ .
امام صادق(ع)میفرمود: ما ولی امر(امامت و خلافت)خدا و گنجینه علم خدا و صندوق وحی خدا هستیم.
يَا اِبْنَ أَبِي يَعْفُورٍ إِنَّ اَللَّهَ وَاحِدٌ مُتَوَحِّدٌ بِالْوَحْدَانِيَّةِ مُتَفَرِّدٌ بِأَمْرِهِ فَخَلَقَ خَلْقاً فَقَدَّرَهُمْ لِذَلِكَ اَلْأَمْرِ فَنَحْنُ هُمْ يَا اِبْنَ أَبِي يَعْفُورٍ فَنَحْنُ حُجَجُ اَللَّهِ فِي عِبَادِهِ وَ خُزَّانُهُ عَلَى عِلْمِهِ وَ اَلْقَائِمُونَ بِذَلِكَ .
ابن ابی یعفور گوید: امام صادق(ع)بمن فرمود: ای پسر ابی یعفور: همانا خدا یکتاست و در یکتایی یگانه است(بی شریکست و بسیط مطلق و حتی صفاتش زاید بر ذاتش نیست)در کار خود یکتاست پس مخلوقی را آفرید و ایشان را برای این کار(خلافت و امامت)سنجید و مقدر کرد و ما هستیم آن مخلوق ای پسر ابی یعفور، و ما هستیم حجت خدا در میان بندگانش و خزانه دار علمش و باین کار(امامت و خلافت)قیام کرده ایم.
إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَنَا فَأَحْسَنَ خَلْقَنَا وَ صَوَّرَنَا فَأَحْسَنَ صُوَرَنَا وَ جَعَلَنَا خُزَّانَهُ فِي سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ وَ لَنَا نَطَقَتِ اَلشَّجَرَةُ وَ بِعِبَادَتِنَا عُبِدَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَوْلاَنَا مَا عُبِدَ اَللَّهُ .
امام صادق(ع)فرمود: خدای عز و جل ما را آفرید و آفرینش ما را نیکو ساخت و ما را صورتگری کرد و نیکو تصویر نمود و ما را در آسمان و زمینش خزانه دار ساخت و برای ما درخت سخن گفت و بوسیله عبادت ما خدای عز و جل عبادت شد و اگر ما نبودیم، خدا پرستیده نمیشد.
اَلْأَوْصِيَاءُ هُمْ أَبْوَابُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ اَلَّتِي يُؤْتَى مِنْهَا وَ لَوْلاَهُمْ مَا عُرِفَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ بِهِمُ اِحْتَجَّ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ.
امام صادق(ع)فرمود: اوصیا پیغمبر درهای توجه بسوی خدای عز و جل باشند و اگر ایشان نبودند، مردم خدای عز و جل را نمیشناختند و خدای تبارک و تعالی بوسیله ایشان بر خلقش احتجاج کند.
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ جَلَّ جَلاَلُهُ وَعَدَ اَللّهُ اَلَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا اَلصّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي اَلْأَرْضِ كَمَا اِسْتَخْلَفَ اَلَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ َالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ .
ابن سنان گوید از امام صادق(ع)پرسیدم تفسیر قول خدای جل جلاله را(55 سوره 24) «خدا از میان شما کسانی را که ایمان آورده و کار شایسته کرده اند وعده فرموده است که در زمین بخلافت گمارد چنان که پیشینیان ایشان را بخلافت گماشت»فرمود: ایشان ایمه هستند(و در روایت است که این آیه در باره حضرت مهدی قایم(ع)و اصحاب او است و اگر از دنیا نماند مگر یک روز خدا آن روز را دراز کند تا آن حضرت ظهور کند و در روی زمین فرمانروایی نماید و زمین را پر از عدل و داد کند چنانچه پر از ظلم و جور شده باشد).
فِي قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَى اَلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ اَلرَّسُولَ اَلنَّبِيَّ اَلْأُمِّيَّ اَلَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي اَلتَّوْراةِ وَ اَلْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهاهُمْ عَنِ اَلْمُنْكَرِ وَ يُحِلُّ لَهُمُ اَلطَّيِّباتِ وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ اَلْخَبائِث إِلَى قَوْلِهِ وَ اِتَّبَعُوا اَلنُّورَ اَلَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِكَ هُمُ اَلْمُفْلِحُونَ الَ اَلنُّورُ فِي هَذَا اَلْمَوْضِعِ عَلِيٌّ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ اَلْأَئِمَّةُ ع .
امام صادق(ع)راجع بقول خدای تعالی(157 سوره 7)«کسانی که پیروی میکنند از رسول و پیغمبری که درس ناخوانده است و اوصافش را در توراه و انجیل نزدشان نوشته مییابند، ایشان را بکار نیک وامیدارد و از کار زشت نهی میکند و پاکیزه ها را برای ایشان حلال و پلیدی ها را برایشان حرام میسازد-تا آنجا که فرماید-و پیروی کنند از نوری که با او نازل شده، تنها ایشان رستگارند»فرمود مقصود از نور در اینجا علی امیر مومنان و ایمه(ع)میباشند.
فِي قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَى اَللّهُ نُورُ اَلسَّماواتِ وَ اَلْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فَاطِمَةُ ع فِيها مِصْباحٌ اَلْحَسَنُ اَلْمِصْباحُ فِي زُجاجَةٍ اَلْحُسَيْنُ اَلزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ فَاطِمَةُ كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ بَيْنَ نِسَاءِ أَهْلِ اَلدُّنْيَا يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ إِبْرَاهِيمُ ع زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ لاَ يَهُودِيَّةٍ وَ لاَ نَصْرَانِيَّةٍ يَكادُ زَيْتُها يُضِي ءُ يَكَادُ اَلْعِلْمُ يَنْفَجِرُ بِهَا وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلى نُورٍ إِمَامٌ مِنْهَا بَعْدَ إِمَامٍ يَهْدِي اَللّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ يَهْدِي اَللَّهُ…
صالح بن سهل همدانی گوید امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای تعالی(آیه 80 سوره نور که بآیه نور معروفست در تاویل آن چنین فرمود)«خدا نور آسمانها و زمین است، حکایت نور او چون فانوسی است»آن فانوس فاطمه علیها السلام است«که در آن فانوس چراغیست»آن چراغ حسن است«چراغ در آبگینه است»آبگینه حسین است«آبگینه مانند اختر درخشانی است»آن اختر درخشان فاطمه است در میان زنان جهان«از درخت پر برکتی برافروزد»آن درخت حضرت ابراهیم(ع)است«درخت زیتونی است نه خاوری و نه باختری»نه یهودی و نه نصرانی«که نزدیکست روغنش برافروزد»نزدیکست علم از آن بجوشد«اگر چه آتشی باو نرسد، نوریست روی نوری»از فاطمه امامی پس از امامی آید«خدا هر که را خواهد بنور خود رهبری کند»هر که را خدا خواهد بامامان رهبری کند«و خدا برای مردم مثلها…
