ذِرْوَةُ اَلْأَمْرِ وَ سَنَامُهُ وَ مِفْتَاحُهُ وَ بَابُ اَلْأَشْيَاءِ وَ رِضَا اَلرَّحْمَنِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى اَلطَّاعَةُ لِلْإِمَامِ بَعْدَ مَعْرِفَتِهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَقُولُ مَنْ يُطِعِ اَلرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اَللّهَ وَ مَنْ تَوَلّى فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً .
امام باقر علیه السلام فرمود: بلندی و کوهان و کلید و در همه چیز و خرسندی خدای رحمان تبارک و تعالی اطاعت امامست بعد از معرفت او، سپس فرمود: خدای تبارک و تعالی میفرماید: (83 سوره 4)«هر که اطاعت پیغمبر نماید، اطاعت خدا کرده و هر که رو گرداند(او را رها کن، زیرا)ما ترا نگهبان او نفرستاده ایم».
أَشْهَدُ أَنَّ عَلِيّاً إِمَامٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ وَ أَنَّ اَلْحَسَنَ إِمَامٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ وَ أَنَّ اَلْحُسَيْنَ إِمَامٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ وَ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ إِمَامٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ وَ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ إِمَامٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ.
ابی الصباح گوید: گواهی دهم که شنیدم امام صادق علیه السلام میفرمود: گواهی دهم که علی امامیست که خدا اطاعتش را واجب ساخته و حسن امامیست که خدا اطاعتش را واجب ساخته و حسین امامی است که خدا اطاعتش را واجب ساخته و علی بن حسین امامیست که خدا اطاعتش را واجب ساخته و محمد بن علی امامی است که خدا اطاعتش را واجب ساخته است.
نَحْنُ قَوْمٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَنَا وَ أَنْتُمْ تَأْتَمُّونَ بِمَنْ لاَ يُعْذَرُ اَلنَّاسُ بِجَهَالَتِهِ .
بشیر عطار گوید: شنیدم امام صادق علیه السلام میفرمود: ما خانواده گروهی هستیم که خدا اطاعت ما را واجب کرده و شما پیروی میکنید از کسی که مردم بنادانی او معذور نیستند(پس اگر اهل سنت در قیامت گویند ما اهل بیت پیغمبر را نمیشناختیم تا از آنها پیروی کنیم، اگر مستضعف نباشند خدا معذورشان ندارد زیرا امامت ایشان براهین روشن دارد).
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ آتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً َالَ اَلطَّاعَةُ اَلْمَفْرُوضَةُ .
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای عز و جل(54 سوره 4)«بآنها سلطنت بزرگی دادیم»فرمود مقصود اطاعت آنهاست که بر مردم واجبست.
أُشْرِكَ بَيْنَ اَلْأَوْصِيَاءِ وَ اَلرُّسُلِ فِي اَلطَّاعَةِ .
امام صادق علیه السلام میفرمود: وجوب اطاعت میان اوصیا و پیغمبران مشترک است(و بر امت است که از هر دو طایفه اطاعت کنند).
نَحْنُ قَوْمٌ فَرَضَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ طَاعَتَنَا لَنَا اَلْأَنْفَالُ وَ لَنَا صَفْوُ اَلْمَالِ وَ نَحْنُ اَلرَّاسِخُونَ فِي اَلْعِلْمِ وَ نَحْنُ اَلْمَحْسُودُونَ اَلَّذِينَ قَالَ اَللَّهُ أَمْ يَحْسُدُونَ اَلنّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اَللّهُ مِنْ فَضْلِهِ .
و فرمود: ما گروهی باشیم که خدای عز و جل اطاعت ما را واجب کرده، انفال(غنیمت در جنگ و مباحات اولیه)از ماست و برگزیده از مال(اشیا نفیس جنگی)بما اختصاص دارد: ما در دانش ریشه داریم و ما هستیم حسدبرده شدگان که خدا فرماید(58 سوره 4)«آیا بر مردم حسد میورزند بواسطه آنچه خدا از فضل خود بایشان داده است»(در باره انفال و برگزیده از مال و نیز در باره اینکه ایمه علیه السلام محسودند بعد از این بتفصیل بیان می شود).
ذَكَرْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع قَوْلَنَا فِي اَلْأَوْصِيَاءِ إِنَّ طَاعَتَهُمْ مُفْتَرَضَةٌ قَالَ فَقَالَ نَعَمْ هُمُ اَلَّذِينَ قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى أَطِيعُوا اَللّهَ وَ أَطِيعُوا اَلرَّسُولَ وَ أُولِي اَلْأَمْرِ مِنْكُمْ وَ هُمُ اَلَّذِينَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اَللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا .
حسین بن ابی العلا گوید: گفتار خود را در باره اوصیا که اطاعتشان واجبست بامام صادق علیه السلام عرضکردم فرمود: آری ایشانند همان کسان که خدای تعالی فرماید(59 سوره 4)«اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیغمبر و والیان امر از خودتان را»(یعنی مقصود از والیان امر، اوصیا باشند)و ایشانند همان کسان که خدای عز و جل فرموده است(61 سوره 5)«ولی شما فقط خداست و رسولش و کسانی که ایمان آورده اند».
سَأَلْتُهُ عَنِ اَلْأَئِمَّةِ هَلْ يَجْرُونَ فِي اَلْأَمْرِ وَ اَلطَّاعَةِ مَجْرَى وَاحِدٍ قَالَ نَعَمْ .
ابو بصیر گوید: از امام صادق علیه السلام پرسیدم: همه امامان در فرمان و وجوب اطاعت یکسانند فرمود: آری.
كُنْتُ قَائِماً عَلَى رَأْسِ اَلرِّضَا ع بِخُرَاسَانَ وَ عِنْدَهُ عِدَّةٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ وَ فِيهِمْ إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى بْنِ عِيسَى اَلْعَبَّاسِيُّ فَقَالَ يَا إِسْحَاقُ بَلَغَنِي أَنَّ اَلنَّاسَ يَقُولُونَ إِنَّا نَزْعُمُ أَنَّ اَلنَّاسَ عَبِيدٌ لَنَا لاَ وَ قَرَابَتِي مِنْ رَسُولِ اَللَّهِ ص مَا قُلْتُهُ قَطُّ وَ لاَ سَمِعْتُهُ مِنْ آبَائِي قَالَهُ وَ لاَ بَلَغَنِي عَنْ أَحَدٍ مِنْ آبَائِي قَالَهُ وَ لَكِنِّي أَقُولُ اَلنَّاسُ عَبِيدٌ لَنَا فِي اَلطَّاعَةِ مَوَالٍ لَنَا فِي اَلدِّينِ فَلْيُبَلِّغِ اَلشَّاهِدُ اَلْغَائِبَ .
طبری گوید: من در خراسان بالای سر امام رضا علیه السلام بخدمت ایستاده بودم و جمعی از بنی هاشم که اسحاق بن موسی در میانشان بود، خدمت آن حضرت بودند، امام فرمود: ای اسحاق بمن خبر رسید که مردم(اهل سنت)میگویند: ما عقیده داریم که مردم برده ما هستند، نه سوگند بخویشی و قرابتی که با پیغمبر(ص)دارم نه من هرگز این سخن گفته ام و نه از پدرانم شنیده ام و نه بمن خبر رسیده که یکی از آنها گفته باشد ولی من میگویم مردم بنده ما هستند در اینکه اطاعت ما بر آنها واجبست و در اطاعت فرمانبر مایند و در دین پیرو ما هستند، هر کس حاضر است بغایبین برساند.
نَحْنُ اَلَّذِينَ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَنَا لاَ يَسَعُ اَلنَّاسَ إِلاَّ مَعْرِفَتُنَا وَ لاَ يُعْذَرُ اَلنَّاسُ بِجَهَالَتِنَا مَنْ عَرَفَنَا كَانَ مُؤْمِناً وَ مَنْ أَنْكَرَنَا كَانَ كَافِراً وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْنَا وَ لَمْ يُنْكِرْنَا كَانَ ضَالاًّ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى اَلْهُدَى اَلَّذِي اِفْتَرَضَ اَللَّهُ عَلَيْهِ مِنْ طَاعَتِنَا اَلْوَاجِبَةِ فَإِنْ يَمُتْ عَلَى ضَلاَلَتِهِ يَفْعَلِ اَللَّهُ بِهِ مَا يَشَاءُ .
امام صادق علیه السلام میفرماید: ماییم که خدا اطاعت ما را واجب ساخته، مردم راهی جز معرفت ما ندارند و بر نشناختن ما معذور نباشند. هر که ما را شناسد مومن است و هر که انکار کند کافر است و کسی که نشناسد و انکار هم نکند گمراهست تا زمانی که بسوی هدایتی که خدا بر او واجب ساخته و آن اطاعت حتمی ماست برگردد و اگر بهمان حال گمراهی بمیرد خدا، هر چه خواهد با او کند.
سَأَلْتُهُ عَنْ أَفْضَلِ مَا يَتَقَرَّبُ بِهِ اَلْعِبَادُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ أَفْضَلُ مَا يَتَقَرَّبُ بِهِ اَلْعِبَادُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ طَاعَةُ اَللَّهِ وَ طَاعَةُ رَسُولِهِ وَ طَاعَةُ أُولِي اَلْأَمْرِ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع حُبُّنَا إِيمَانٌ وَ بُغْضُنَا كُفْرٌ .
ابن فضیل گوید: از امام(ع)پرسیدم بهترین وسیله تقرب بندگان بخدای عز و جل چیست؟ فرمود بهترین وسیله تقرب بندگان بسوی خدای عز و جل اطاعت خدا و اطاعت رسول و اطاعت والیان امر است، امام باقر(ع)فرمود: دوستی ما ایمان و دشمنی ما کفر است.
قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ ع أَعْرِضُ عَلَيْكَ دِينِيَ اَلَّذِي أَدِينُ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ قَالَ فَقَالَ هَاتِ قَالَ فَقُلْتُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ وَ اَلْإِقْرَارُ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اَللَّهِ وَ أَنَّ عَلِيّاً كَانَ إِمَاماً فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ ثُمَّ كَانَ بَعْدَهُ اَلْحَسَنُ إِمَاماً فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ ثُمَّ كَانَ بَعْدَهُ اَلْحُسَيْنُ إِمَاماً فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ ثُمَّ كَانَ بَعْدَهُ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ إِمَاماً فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ حَتَّى اِنْتَهَى…
اسماعیل بن جابر گوید: بامام باقر(ع)عرضکردم: دین خودم را که خدای عز و جل را بآن میپرستم بشما عرض کنم؟ فرمود: بگو. عرضکردم: گواهی دهم که شایسته پرستشی جز خدای یگانه بی انباز نیست و محمد بنده او و فرستاده اوست و آنچه از جانب خدا آورده اعتراف دارم علی امامست و خدا اطاعتش را واجب ساخته و بعد از او حسن امامست و خدا اطاعتش را واجب نموده و بعد از او حسین امامست و خدا اطاعتش را واجب دانسته و بعد از او علی بن حسین امامست و خدا اطاعتش را واجب کرده(همین طور گفتم)تا بخود حضرت رسید، سپس عرضکردم: تویی امام، خدایت رحمت کند، فرمود: دین خدا و دین ملایکه او همین است.
