احادیث درباره دست در دست خدا از امام صادق (ع)

وَ قَالَ ع لِحُمْرَانَ بْنِ أَعْيَنَ يَا حُمْرَانُ اُنْظُرْ مَنْ هُوَ دُونَكَ فِي اَلْمَقْدُرَةِ وَ لاَ تَنْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكَ فَإِنَّ ذَلِكَ أَقْنَعُ لَكَ بِمَا قَسَمَ اَللَّهُ لَكَ وَ أَحْرَى أَنْ تَسْتَوْجِبَ اَلزِّيَادَةَ مِنْهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اِعْلَمْ أَنَّ اَلْعَمَلَ اَلدَّائِمَ اَلْقَلِيلَ عَلَى اَلْيَقِينِ أَفْضَلُ عِنْدَ اَللَّهِ مِنَ اَلْعَمَلِ اَلْكَثِيرِ عَلَى غَيْرِ يَقِينٍ وَ اِعْلَمْ أَنَّهُ لاَ وَرَعَ أَنْفَعُ مِنْ تَجَنُّبِ مَحَارِمِ اَللَّهِ وَ اَلْكَفِّ عَنْ أَذَى اَلْمُؤْمِنِينَ وَ اِغْتِيَابِهِمْ وَ لاَ عَيْشَ أَهْنَأُ مِنْ حُسْنِ اَلْخُلُقِ وَ لاَ مَالَ…

امام صادق علیه السلام به حمران بن اعین فرمودند: ای حمران هنگام توانمندی به زیر دستت بنگر نه به بالادستت؛ زیرا این کار تو را به سهمت از خداوند قانع تر و برای استحقاق فزونی نعمتت از خدای عزیز و جلیل شایسته تر می سازد و بدان که در پیشگاه خداوند کردار پیوسته اندک همراه یقین برتر از کردار بسیار بدون یقین است و آگاه باش که هیچ پرهیزگاری پرسودتر از دوری از گناهان و بازداری خویشتن از آزار رسانی به مومنین و غیبت نمودن از آنان نیست و هیچ خوشی دلپذیرتر از خوش اخلاقی و نه هیچ دارایی سودمندتر از قناعت به اندک کافی و نه هیچ نادانی خسرانگرتر از خود بزرگ بینی نیست.

قَدْ عَجَزَ مَنْ لَمْ يُعِدَّ لِكُلِّ بَلاَءٍ صَبْراً وَ لِكُلِّ نِعْمَةٍ شُكْراً وَ لِكُلِّ عُسْرٍ يُسْراً اِصْبِرْ نَفْسَكَ عِنْدَ كُلِّ بَلِيَّةٍ وَ رَزِيَّةٍ فِي وَلَدٍ أَوْ فِي مَالٍ فَإِنَّ اَللَّهَ إِنَّمَا يَقْبِضُ عَارِيَّتَهُ وَ هِبَتَهُ لِيَبْلُوَ شُكْرَكَ وَ صَبْرَكَ.

آن کس که برای هر مصیبتی شکیبایی و برای هر نعمتی سپاسی و برای هر سختی ثروتی مهیا ننماید فرومانده گردد و در هر بلا و از دست دادن فرزند و دارایی شکیبایی پیشه کن؛ چرا که خداوند امانت و بخشش خویش را باز پس می گیرد تا شکرگزاری و شکیبایی شما را بیازماید.

مِنْ أَوْثَقِ عُرَى اَلْإِيمَانِ أَنْ تُحِبَّ فِي اَللَّهِ وَ تُبْغِضَ فِي اَللَّهِ وَ تُعْطِيَ فِي اَللَّهِ وَ تَمْنَعَ فِي اَللَّهِ.

از محکم ترین دستگیره های ایمان آن است که در راه خدا دوست بداری و دشمنی نمایی و بخشش کنی و مضایقه نمایی.

لاَ يَتْبَعُ اَلرَّجُلَ بَعْدَ مَوْتِهِ إِلاَّ ثَلاَثُ خِصَالٍ صَدَقَةٌ أَجْرَاهَا اَللَّهُ لَهُ فِي حَيَاتِهِ فَهِيَ تَجْرِي لَهُ بَعْدَ مَوْتِهِ وَ سُنَّةُ هُدًى يُعْمَلُ بِهَا وَ وَلَدٌ صَالِحٌ يَدْعُو لَهُ.

پس از مرگ تنها سه صفت توشه به دنبال شخص آید: صدقه ای که در هنگام حیات-به دست خداوند-پرداخت کرده پس از حیاتش نیز برای او جاری خواهد بود و شیوه درستی که به آن عمل شود و فرزند صالحی که برایش دعا کند.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَرَّ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِقَوْمٍ يَرْفَعُونَ حَجَرا فَقَالَ مَا يَدْعُوكُمْ إِلَى هَذَا فَقَالُوا لِنَعْرِفَ أَشَدَّنَا وَ أَقْوَانَا فَقَالَ أَ لاَ أُخْبِرُكُمْ بِأَشَدِّكُمْ وَ أَقْوَاكُمْ قَالُوا بَلَى قَالَ هُوَ اَلَّذِي إِذَا رَضِيَ لَمْ يُدْخِلْهُ رِضَاهُ فِي بَاطِلٍ وَ إِذَا غَضِبَ لَمْ يُخْرِجْهُ غَضَبُهُ مِنْ حَقٍّ وَ إِذَا قَدَرَ لَمْ يَتَعَاطَ مَا لَيْسَ لَهُ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله بر گروهی از مردم گذشت که جهت زور آزمایی سنگی را بلند می کردند، حضرت از آنان پرسید:این چه کاری است؟گفتند:بدین وسیله نیرومندترینمان را می شناسیم، فرمود:آیا نمی خواهید زورمندترین و برومندترینتان را به شما معرفی کنم؟عرض کردند:آری، فرمود:تواناترین و قوی ترین انسان کسی است که وقتی خوشنود است، خرسندیش او را به گناه و باطلی نکشاند، و چون خشمگین شد، خشمش او را از حق باز ندارد، و چون توانمند شد به هر چه مباح و سزاوار نباشد دست نیالاید.

وَ عَنْهُ قَالَ : مَنْ سَأَلَهُ أَخُوهُ اَلْمُؤْمِنُ حَاجَة مِنْ ضُرٍّ فَمَنَعَهُ مِنْ سَعَةٍ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَيْهَا مِنْ عِنْدِهِ أَوْ مِنْ عِنْدِ غَيْرِهِ حَشَرَهُ اَللَّهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ مَغْلُولَة يَدُهُ إِلَى عُنُقِهِ حَتَّى يَفْرُغَ اَللَّهُ مِنْ حِسَابِ اَلْخَلْقِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر کس از برادر مؤمنش به علّت تنگدستی تقاضایی کند، و او بتواند حاجتش را به هر نحوی روا نماید ولی بر نیاورد، خداوند متعال روز قیامت دست او را در گردنش به زنجیر بندد، تا هنگامی که از حساب مردم فارغ شود.

وَ مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لِلْمُؤْمِنِ عَلَى اَلْمُؤْمِنِ سَبْعَةُ حُقُوقٍ وَاجِبَاتٍ مَا فِيهَا حَقٌّ إِلاَّ وَ عَلَيْهِ وَاجِبٌ إِنْ خَالَفَهُ خَرَجَ مِنْ وَلاَيَةِ اَللَّهِ وَ تَرَكَ طَاعَتَهُ وَ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِيهِ نَصِيبٌ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ حَدِّثْنِي مَا هِيَ قَالَ أَيْسَرُ حَقٍّ مِنْهَا أَنْ يُحِبَّ لَهُ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ وَ يَكْرَهَ لَهُ مَا يَكْرَهُ لِنَفْسِهِ وَ اَلْحَقُّ اَلثَّانِي أَنْ يَمْشِيَ فِي حَاجَتِهِ وَ يَبْتَغِيَ رِضَاهُ وَ لاَ يُخَالِفَ قَوْلَهُ وَ اَلْحَقُّ اَلثَّالِثُ أَنْ…

امام صادق علیه السّلام فرمود:مؤمن بر مؤمن هفت حق واجب دارد، که اگر مخالف آن عمل کند از فرمان و اطاعت خدا خارج شده، و خداوند در این حقوق بهره ای ندارد، عرض کردم: فدایت شوم، آن حقوق را بیان فرمایید که چیست؟ فرمود:آسانترین آنها آنکه هر چه برای خودت دوست داری برای او هم دوست بدار، و هر چه برای خودت نمی پسندی برای او هم مپسند، و حقّ دوم اینکه:حاجتش را بر آوری و رضایتش را کسب کنی، و با گفتارش مخالفت نکنی، و حقّ سوم اینکه:با جان و مال و دست و پا و زبانت او را یاری کنی، و حقّ چهارم اینکه:چشم و راهنما و آیینه او و حافظ سرّش باشی، و حقّ پنجم اینکه:تو سیر نباشی و او گرسنه، و تو نباشی پوشیده نباشی و او برهنه، و سیراب نباشی و او تشنه، و حقّ ششم اینکه:اگر تو زن و خادم داری و او زن و خادم ندارد، خادمت را…

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اَللَّهِ وَ صِدْقِ اَلْحَدِيثِ وَ اَلْوَرَعِ وَ اَلاِجْتِهَادِ وَ اَلْخُرُوجِ عَنْ مَعَاصِي اَللَّهِ وَ اِعْلَمُوا أَنَّهُ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَمْلِكْ نَفْسَهُ عِنْدَ اَلْغَضَبِ وَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يُحْسِنْ صُحْبَةَ مَنْ صَحِبَهُ وَ مُرَافَقَةَ مَنْ رَافَقَهُ وَ مُخَالَطَةَ مَنْ خَالَطَهُ وَ مُجَاوَرَةَ مَنْ جَاوَرَهُ وَ مُجَامَلَةَ مَنْ جَامَلَهُ وَ مُمَالَحَةَ مَنْ مَالَحَهُ وَ مُخَالَفَةَ مَنْ خَالَفَهُ وَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اَللَّهِ وَ اَلْكَفِّ وَ اَلتَّقِيَّةِ وَ اَلْكِتْمَانِ فَإِنِّي وَ…

امام صادق علیه السّلام فرمود:بر شما باد به ترس از خدا و راستگوئی، و پرهیزگاری و کوشش در عبادت، و ترک گناهان، و آگاه باشید هر کس بر غضب و خشم خود مسلط نباشد از ما نیست، و هر که با همراه خود حق رفاقت را مراعات نکند و خوب رفاقت نکند، و معاشرتش خوب نباشد و همسایه را آزار دهد و به همنشین خود ستم کند و آداب غذا خوردن را رعایت نکند و با او مخالفت کند از ما نیست. پرهیزگار باشید و از بدگویی به مردم دست بردارید، و تقیه کنید و اسرار خود را حفظ نمایید، بخدا قسم من به راست و چپ نظر کردم، و چون مردم را دیدم که هر کدام به راهی می روند، من در بین آن گرد و غبار مردم راه راست را برگزیدم، اینک شما هم تا می توانید از خدا بترسید، و هیچ قدرتی جز قدرت خدا نیست.

عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ فِي تَصَافُحِكُمْ مِثْلَ أُجُورِ اَلْمُهَاجِرِينَ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:مصافحه کردن شما پاداش مهاجران در راه خدا را دارد.

سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَجْرِ اَلْمُؤْمِنَيْنِ إِذَا اِلْتَقَيَا وَ اِعْتَنَقَا فَقَالَ لَهُ إِذَا اِعْتَنَقَا غَمَرَتْهُمَا اَلرَّحْمَةُ فَإِذَا اِلْتَزَمَا لاَ يُرِيدَانِ بِذَلِكَ إِلاَّ وَجْهَهُ وَ لاَ يُرِيدَانِ عَرَضا مِنْ أَعْرَاضِ اَلدُّنْيَا قِيلَ لَهُمَا مَغْفُورٌ لَكُمَا فَاسْتَأْنِفَا فَإِذَا أَقْبَلاَ عَلَى اَلْمُسَاءَلَةِ قَالَتِ اَلْمَلاَئِكَةُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ تَنَحَّوْا عَنْهُمَا فَإِنَّ لَهُمَا سِرّا وَ قَدْ سَرَّ اَللَّهُ عَلَيْهِمَا قَالَ إِسْحَاقُ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ فَلاَ يُكْتَبُ عَلَيْهِمَا لَفْظُهُمَا وَ قَدْ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ…

مردی از امام صادق علیه السّلام پرسید:پاداش دو نفر مؤمن که به هم برسند و با هم معانقه کنند چیست؟فرمود:هر گاه آنها با هم معانقه کنند رحمت فراگیرشان شود، و در صورتی که با این کار خود فقط رضای خدا را در نظر داشته باشند، و غرض دنیوی در بین نباشد، به آن دو گفته می شود:خداوند شما را رحمت کرد؛ عمل خود را از سر بگیرید، و هر گاه نزدیک هم آیند تا با هم گفتگو کنند، فرشتگان به همدیگر می گویند:از آنها دور شوید که گفتگوی سرّی دارند، و خداوند سرّ آنها را پنهان دارد. اسحاق گوید:به امام عرض کردم؛ فدایت شوم، آیا برای آنها چیزی نوشته نمی شود، در صورتی که خدای عزّ و جلّ فرموده: هر چه از زبان آنها بیرون شود دو فرشتۀ موکّل می نویسند؟راوی گوید:امام علیه السّلام آهی کشید و اشکش جاری شد، تا حدّی که محاسنش تر شد، و…

قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بَيْنَا إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اَلرَّحْمَنِ فِي جَبَلِ بَيْتِ اَلْمَقْدِسِ يَطْلُبُ اَلْمَرْعَى لِغَنَمِهِ إِذْ سَمِعَ صَوْتا فَإِذَا هُوَ بِرَجُلٍ قَائِمٍ يُصَلِّي طُولُهُ اِثْنَا عَشَرَ شِبْرا فَقَالَ إِبْرَاهِيمُ لَهُ يَا عَبْدَ اَللَّهِ لِمَنْ تُصَلِّي قَالَ لِإِلَهِ اَلسَّمَاءِ فَقَالَ إِبْرَاهِيمُ هَلْ بَقِيَ أَحَدٌ مِنْ قَوْمِكَ غَيْرُكَ قَالَ لاَ قَالَ فَمِنْ أَيْنَ تَأْكُلُ قَالَ أَجْنِي مِنَ اَلشَّجَرِ فِي اَلصَّيْفِ وَ آكُلُهُ فِي اَلشِّتَاءِ قَالَ فَأَيْنَ مَنْزِلُكَ قَالَ فَأَومَى بِيَدِهِ إِلَى جَبَلٍ فَقَالَ إِبْرَاهِيمُ هَلْ لَكَ أَنْ…

امام صادق علیه السّلام فرمود:هنگامی که ابراهیم علیه السّلام در کوه بیت المقدس برای گوسفندانش در طلب چراگاهی بود، ناگهان صدایی شنید، در این هنگام مردی را دید که ایستاده و نماز می خواند، اندازۀ آن مرد دوازده وجب بود، ابراهیم علیه السّلام به او فرمود:ای بندۀ خدا برای که نماز می گزاری؟گفت:برای خدای آسمانها، فرمود:آیا غیر از تو کسی از خویشانت باقی مانده است؟گفت:خیر، فرمود:پس از کجا می خوری؟گفت:میوه ها را در تابستان ذخیره می کنم و در زمستان می خورم، فرمود:منزلت کجاست؟گفت:در این کوه، فرمود:آیا موافقی که امشب را با هم در منزلت بگذرانیم؟گفت:روبروی ما آبی است که عبور از آن مشکل است، فرمود:تو چه می کنی؟گفت:من روی آب راه می روم، فرمود:برویم؛ شاید خداوند آنچه را به تو داده به من هم بدهد، عابد دست ابراهیم…

عَنْ سَعِيدَةَ وَ أَيْمَنَةَ أُخْتَيْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ قَالَتَا دَخَلْنَا عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقُلْنَا تَعُودُ اَلمَرْأَةُ أَخَاهَا فِي اَللَّهِ قَالَ نَعَمْ قُلْنَا فَتُصَافِحُهُ قَالَ نَعَمْ مِنْ وَرَاءِ ثَوْبٍ كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ لَبِسَ اَلصُّوفَ يَوْمَ بَايَعَ اَلنِّسَاءَ فَكَانَتْ يَدُهُ فِي كُمِّهِ وَ هُنَّ يَمْسَحْنَ أَيْدِيَهُنَّ عَلَيْهِ .

خواهران ابن ابی عمیر گویند:خدمت امام صادق علیه السّلام رسیدیم و عرض کردیم:زن می تواند برادر دینی خود را عیادت کند؟فرمود:بلی، گفتیم:می تواند با او مصافحه کند؟فرمود:از روی پارچه ای باشد مانعی ندارد، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روزی که با زنان بیعت می کرد لباسی پشمین در بر داشت، و دست مبارکش را در آستین کرده بود، و آنها دست خود را روی آن می کشیدند.