إِنَّ اَلدُّنْيَا تُعْطِي وَ تَرْتَجِعُ وَ تَنْقَادُ وَ تَمْتَنِعُ وَ تُوحِشُ وَ تُؤْنِسُ وَ تُطْمِعُ وَ تُؤْيِسُ يُعْرِضُ عَنْهَا اَلسُّعَدَاءُ وَ يَرْغَبُ فِيهَا اَلْأَشْقِيَاء
دنیا می بخشد و باز پس می گیرد، و پیروی می کند و گردنکشی می نماید و رم می دهد و رام می نماید و به طمع می اندازد و ناامید می گرداند نیکبختان از آن در می گذرند و بدبختان در آن رغبت می کنند.
إِنَّ اَلدُّنْيَا ظِلُّ اَلْغَمَامِ وَ حُلْمُ اَلْمَنَامِ وَ اَلْفَرَحُ اَلْمَوْصُولُ بِالْغَمِّ وَ اَلْعَسَلُ اَلْمَشُوبُ بِالسَّمِّ سَلاَّبَةُ اَلنِّعَمِ أَكَّالَةُ اَلْأُمَمِ جَلاَّبَةُ اَلنِّقَم
بدرستی که دنیا سایۀ ابر است و احتلام خواب، و شادی به اندوه پیوسته، و عسل آمیخته به زهر.ربایندۀ نعمتها و خورندۀ جمعها، و کشندۀ رنج و سختیها است.
إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى جَعَلَ اَلدُّنْيَا لِمَا بَعْدَهَا وَ اِبْتَلَى فِيهَا أَهْلَهَا لِيَعْلَمَ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلا وَ لَسْنَا لِلدُّنْيَا خُلِقْنَا وَ لاَ بِالسَّعْيِ لَهَا أُمِرْنَا وَ إِنَّمَا وُضِعْنَا فِيهَا لِنُبْتَلَى بِهَا وَ نَعْمَلَ فِيهَا لِمَا بَعْدَهَا
بدرستی که پروردگار دنیا را برای بعد آن قرار داده و اهل آن را آزمایش می کند تا نیکوکارترین آنها را بشناسد.ما برای دنیا آفریده نشده ایم و به تلاش برای آن فرمان داده نشده ایم، بلکه در آن قرار گرفته ایم تا به آن آزمایش شویم و برای آخرت عمل نماییم.
إِنَّ اَلدُّنْيَا دَارٌ مِنْهَالُهَا اَلْفَنَاءُ وَ لِأَهْلِهَا مِنْهَا اَلْجَلاَءُ وَ هِيَ حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ قَدْ عَجَّلَتْ لِلطَّالِبِ وَ اَلْتَبَسَتْ بِقَلْبِ اَلنَّاظِرِ فَارْتَحِلُوا عَنْهَا بِأَحْسَنِ مَا يَحْضُرُكُمْ مِنَ اَلزَّادِ وَ لاَ تَسْأَلُوا فِيهَا إِلاَّ اَلْكَفَافَ وَ لاَ تَطْلُبُوا مِنْهَا أَكْثَرَ مِنَ اَلْبَلاَغ
بدرستی که دنیا خانه ای است که سرانجام بخشش آن نابود شدنی است و برای اهل آن، پراکندگی است.دنیا شیرین و سرسبز است که جوینده در آن، شتاب کرده و امر به تیزاندیشان مشتبه شده است.پس از آن کوچ کنید با مهیّا نمودن بهترین توشه، و بیش از نیاز از آن نخواهید و بیش از کفایت از آن طلب مکنید.
إِنَّ اَلدُّنْيَا لاَ يُسْلَمُ مِنْهَا إِلاَّ بِالزُّهْدِ فِيهَا اُبْتُلِيَ اَلنَّاسُ بِهَا فِتْنَة فَمَا أَخَذُوا مِنْهَا لَهَا أُخْرِجُوا مِنْهُ وَ حُوسِبُوا عَلَيْهِ وَ مَا أَخَذُوا مِنْهَا لِغَيْرِهَا قَدِمُوا عَلَيْهِ وَ أَقَامُوا فِيهِ وَ إِنَّهَا عِنْدَ ذَوِي اَلْعُقُولِ كَالظِّلِّ بَيْنَا تَرَاهُ سَائِغا حَتَّى قَلَصَ وَ زَائِدا حَتَّى نَقَصَ وَ قَدْ أَعْذَرَ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ إِلَيْكُمْ فِي اَلنَّهْيِ عَنْهَا وَ أَنْذَرَكُمْ وَ حَذَّرَكُمْ مِنْهَا فَأَبْلَغ
بدرستی که از دنیا سالم نمی ماند مگر کسی که در آن بی رغبت باشد؛ مردم به دنیا آزمایش می شوند، پس آنچه را از دنیا برای دنیا برگیرند، از آن بیرون شده و بر آن محاسبه شوند و آنچه از دنیا برای آخرت برگیرند پس بر آن وارد شوند و در آن بمانند.و بدرستی که دنیا نزد صاحبان خرد مانند سایه ای است در میانۀ زمانی که آن را دراز کشیده می بینی تا این که جمع می شود.و زیاد شونده است تا این که کم شود.خداوند با نهی از آن بهانه و عذر شما را زایل کرده و شما را از آن ترسانیده، پس پیام خود را رسانیده است.
اَلدَّهْرُ يُخْلِقُ اَلْأَبْدَانَ وَ يُجَدِّدُ اَلْآمَالَ وَ يُدْنِي اَلْمَنِيَّةَ وَ يُبَاعِدُ اَلْأُمْنِيَّة
روزگار بدنها را کهنه و امیدها را تازه و مرگ را نزدیک و آرزوها را دور می گرداند.
اَلدُّنْيَا إِنِ اِنْجَلَتْ اِنْجَلَتْ وَ إِذَا جَلَتْ اِرْتَحَلَتْ إِنِ اِنْحَلَتْ اِنْحَلَتْ وَ إِذَا أُحِلَّتْ أَوْحَلَت
دنیا اگر گشوده شود گشوده گردد و اگر پراکنده گردد، برود
إِنَّ جِدَّ اَلدُّنْيَا هَزْلٌ وَ عِزَّهَا ذُلٌّ وَ عُلُوَّهَا سُفْل
بدرستی که تلاش دنیا بیهوده و عزّت آن، خواری و بلندی آن پستی است.
إِنَّ اَلدُّنْيَا دَارُ خَبَالٍ وَ وَبَالٍ وَ زَوَالٍ وَ اِنْتِقَالٍ لاَ تُسَاوِي لَذَّاتُهَا تَنْغِيصَهَا وَ لاَ تَفِي سُعُودُهَا بِنُحُوسِهَا وَ لاَ يَقُومُ صُعُودُهَا بِهُبُوطِهَا
بدرستی که دنیا خانۀ زیان و سختی و از بین رفتن و جابجایی است.لذّتهای آن با کاستیهای آن برابر نیست و نیکبختی های آن، بدبختی های آن را جبران نمی کند و ترقّیات آن با تنزّلات آن برابری نکند.
إِنَّ اَلدُّنْيَا لَمُفْسِدَةُ اَلدِّينِ مُسْلِبَةُ اَلْيَقِينِ وَ إِنَّهَا لَرَأْسُ اَلْفِتَنِ وَ أَصْلُ اَلْمِحَن
بدرستی که دنیا تباه کنندۀ دین و زایل کنندۀ یقین است و دنیا آغاز فتنه ها و اساس رنجهاست.
إِنَّمَا مَثَلُ مَنْ خَيَّرَ خَبَرَ اَلدُّنْيَا كَمَثَلِ قَوْمٍ سَفْرٍ نَبَا بِهِمْ مَنْزِلٌ جَدِيبٌ فَأَمُّوا مَنْزِلا خَصِيبا وَ جَنَابا مَرِيعا فَاحْتَمَلُوا وَعْثَاءَ اَلطَّرِيقِ وَ خُشُونَةَ اَلسَّفَرِ وَ جُشُوبَةَ اَلمَطْعَمِ لِيَأْتُوا سَعَةَ دَارِهِمْ وَ مَحَلَّ قَرَارِهِم
بدرستی که مثل کسی که دنیا را برای نیکوکاری برگزیده، مانند قوم مسافری است که با منزل خشک و بی طراوت موافق نباشند پس عزم جایگاهی پرگیاه و فضایی پر علف کنند و مشقّت راه و درشتی سفر و سختی غذا را تحمّل کنند تا به خانۀ گشاده و جایگاه آرامش خود برسند.
جُودُ اَلدُّنْيَا فَنَاءٌ وَ رَاحَتُهَا عَنَاءٌ وَ سَلاَمَتُهَا عَطَبٌ وَ مَوَاهِبُهَا سَلَب
بخشش دنیا نابود شدنی و آسایش آن، رنج و سلامت آن، هلاکت و نعمتهای آن، زایل شدنی است.