جستجوی «عقل»

وَ مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلْعَقْلُ حُسَامٌ قَاطِعٌ قَاتِلْ هَوَاكَ بِعَقْلِكَ.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:عقل شمشیری برّان است، با عقلت به جنگ هوای نفست برو.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ صَدْرُ اَلْعَاقِلِ صُنْدُوقُ سِرِّهِ وَ لاَ غِنَى كَالْعَقْلِ وَ لاَ فَقْرَ كَالْجَهْلِ وَ لاَ مِيرَاثَ كَالْأَدَبِ اِعْقِلُوا اَلْخَيْرَ إِذَا سَمِعْتُمُوهُ عَقْلَ رِعَايَةٍ لاَ عَقْلَ رِوَايَةٍ فَإِنَّ رُوَاةَ اَلْعِلْمِ كَثِيرٌ وَ رُعَاتَهُ قَلِيلٌ لاَ مَالَ أَعْوَدُ مِنَ اَلْعَقْلِ وَ لاَ عَقْلَ كَالتَّدْبِيرِ وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصا إِلاَّ فِي ثَلاَثٍ مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ مَا اِسْتَوْدَعَ اَللَّهُ اِمْرَأ عَقْلا إِلاَّ اِسْتَنْقَذَهُ بِهِ يَوْما مَا.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:سینۀ عاقل صندوق راز اوست، بی نیازی همچون عقل، و فقری همانند جهل، و میراثی مثل ادب نیست، اگر خبری شنیدید روی آن تعقّل کنید، آن را بسنجید نه اینکه نقلش کنید، زیرا راویان علم زیادند و متفکّرین اندک. هیچ ثروتی استوارتر از عقل نیست، و عقلی مانند تدبیر نیست، عاقل باید در سه چیز الگو باشد:اصلاح معاشش، تفکّر در معادش، کسب لذّت غیر حرام، خداوند به هیچ انسانی عقل را ودیعه نداد، مگر اینکه یک روز آن را بگیرد.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عُقُولُ اَلنِّسَاءِ فِي جَمَالِهِنَّ وَ جَمَالُ اَلرِّجَالِ فِي عُقُولِهِمْ.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:عقل زنان در جمالشان، و جمال مردان در عقل آنان می باشد.

ذُكِرَ بَيْنَ يَدَيْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ ثَرْوَةُ أَهْلِ اَلشَّامِ وَ فَقْرُ أَهْلِ اَلْعِرَاقِ فَقَالَ أَ مَا عَلِمْتُمْ أَنَّ عَقْلَ اَلرَّجُلِ مَحْسُوبٌ عَلَيْهِ مِنْ رِزْقِهِ .

در حضور امیر مؤمنان علیه السّلام از ثروت شامیان و فقر عراقیها صحبت شد، فرمود:آیا نمی دانید که عقل مرد هم جزء روزیش به حساب می آید؟

لا غنى كالعقل

هیچ توانگری چون خرد نیست.

لاَ مَالَ أَعْوَدُ مِنَ اَلْعَقْل

هیچ ثروتی سودمندتر از خرد نیست.

عَلَيْكَ بِالْعَقْلِ فَلاَ مَالَ أَعُودَ مِنْه

بر تو باد به خرد، پس ثروتی سودمندتر از آن نیست.

لاَ فَقْرَ لِعَاقِل

خردمند را تهیدستی نیست.

صَلاَحُ اَلْبَرِيَّةِ اَلْعَقْل

خرد، صلاح مردم است.

بِالْعَقْلِ صَلاَحُ اَلْبَرِيَّة

صلاح مردم با خرد فراهم شود.

بِالْعَقْلِ صَلاَحُ كُلِّ أَمْر

صلاح هر کاری با خرد فراهم شود.

اَلْعَقْلُ مُصْلِحُ كُلِّ أَمْر

خرد، به سامان آورندۀ هر کاری است.