احادیث درباره ظلم و ستم از امام علی (ع)

سُوءُ اَلظَّنِّ بِالْمُحْسِنِ شَرُّ اَلْإِثْمِ وَ أَقْبَحُ اَلظُّلْم

گمان بد به نیکوکار، بدترین گناه و زشت ترین ستم است.

أَنَّ آكِلَ مَالِ اَلْيَتَامَى ظُلْماً سَيُدْرِكُهُ وَبَالُ ذَلِكَ فِي عَقِبِهِ مِنْ بَعْدِهِ فِي اَلدُّنْيَا فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ وَ لْيَخْشَ اَلَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعافاً خافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اَللّهَ وَ لْيَقُولُوا قَوْلاً سَدِيداً وَ أَمَّا فِي اَلْآخِرَةِ فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ إِنَّ اَلَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ اَلْيَتامى ظُلْماً إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَيَصْلَوْنَ سَعِيراً أَمَّا فِي اَلْآخِرَةِ فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ

در کتاب امیر مومنان علیه السلام آمده است: همانا هر که ستمکارانه مال یتیمان را بخورد زودا که فرجام ستمش پس از او در دنیا فرزندانش را و در آخرت خود او را فرا گیرد؛ اما در دنیا از آن رو که خدای گرامی و بزرگ می فرماید: «و کسانی که اگر پس از خود فرزندانی ناتوان باز گذارند بر بینوایی و تباه شدن آنان بیمناکند باید در باره یتیمان بترسند و از خدا پروا کنند و سخنی راست و استوار گویند» نسا ، آیه 9 و اما در آخرت از آن رو که خدای گرامی و بزرگ می فرماید: «همانا کسانی که مال های یتیمان را به ستم می خورند جز این نیست که در شکم هایشان آتشی فرو می خورند و زودا که به آتش افروخته دوزخ درآیند» نسا ، آیه 10

ما أنعم اللّه على عبد نعمة فظلم فيها إلاّ كان حقيقا يزيلها عنه.

بنده ای که در نعمت خدادادی ستم روا دارد، سزاوار است که خدا از او بستاند.

ما أنعم اللّه سبحانه على عبد نعمة فظلم فيها إلاّ كان حقيقا يزيلها عنه.

بنده ای که در نعمت خدادادی ستم روا دارد، سزاوار است که خدا از او بستاند.

ظَلَمَ نَفْسَهُ مَنْ رَضِيَ بِدَارِ اَلْفَنَاءِ عِوَضا عَنْ دَارِ اَلْبَقَاء

به خویشتن ستم کرده کسی که به خانه نابودی به جای خانه جاویدان خشنود گردیده است.

عَجِبْتُ لِمَنْ يَظْلِمُ نَفْسَهُ كَيْفَ يُنْصِفُ غَيْرَه

در شگفتم از کسی که به خود ستم روا دارد، چگونه با دیگران به انصاف عمل کند.

بَعَثَ مُعَاوِيَةُ رَجُلاً مُتَنَكِّراً يَسْأَلُ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع عَنْ مَسَائِلَ سَأَلَهُ عَنْهَا مَلِكُ اَلرُّومِ فَلَمَّا دَخَلَ اَلْكُوفَةَ وَ خَاطَبَ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع أَنْكَرَهُ فَقَرَّرَهُ فَاعْتَرَفَ لَهُ بِالْحَالِ فَقَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع قَاتَلَ اَللَّهُ اِبْنَ آكِلَةِ اَلْأَكْبَادِ مَا أَضَلَّهُ وَ أَضَلَّ مَنْ مَعَهُ قَاتَلَهُ اَللَّهُ لَقَدْ أَعْتَقَ جَارِيَةً مَا أَحْسَنَ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا حَكَمَ اَللَّهُ بَيْنِي وَ بَيْنَ هَذِهِ اَلْأُمَّةِ قَطَعُوا رَحِمِي وَ صَغَّرُوا عَظِيمَ مَنْزِلَتِي وَ أَضَاعُوا أَيَّامِي عَلَيَّ بِالْحَسَنِ وَ اَلْحُسَيْنِ وَ…

پاسخ امام حسن علیه السلام به سوالاتی که از ایشان شده بود -(این روایت طولانی بود و ما بر حسب نیاز مقداری از آن را نقل می کنیم) معاویه مردی را به طور ناشناس نزد امیر المومنین علیه السلام فرستاد تا سوالاتی را که امپراطور روم از او پرسیده بود از علی علیه السلام بپرسد. چون آن مرد به کوفه وارد شد با امیر المومنین علیه السلام صحبت کرد، حضرت او را ناشناس تشخیص داد و به بازجویی او پرداخت و او به حقیقت امر اعتراف کرد. امیر المومنین علیه السلام فرمود: خداوند پسر هند چگرخواره را بکشد که چقدر خود را در گمراهی انداخته و یارانش را گمراه ساخته است. کنیزی را آزاد کرد که بهتر بود او را به همسری می گرفت. یعنی کنیزی را آزاد کرد و درست نمی دانست چگونه با او ازدواج نماید. خداوند میان من و این امت حکم نماید، اینان…

إِنَّ مَنْ أَعْطَى مَنْ حَرَمَهُ وَ وَصَلَ مَنْ قَطَعَهُ وَ عَفَى عَمَّنْ ظَلَمَهُ كَانَ لَهُ مِنَ اَللَّهِ سُبْحَانَهُ اَلظَّهِيرُ وَ اَلنَّصِير

همانا هر که عطا کند کسی که او را محروم کرده، و پیوند کند کسی را که بریده، و بگذرد از کسی که به او ستم کرده، خداوند پشتیبان و یاور او خواهد بود.

لاَ تَأْمَنَنَّ مَلُولا وَ إِنْ تَحَلَّى بِالصِّلَةِ فَإِنَّهُ لَيْسَ فِي اَلْبَرْقِ اَلْخَاطِفِ مُسْتَمْتَعٌ لِمَنْ يَخُوضُ اَلظَّلَمَة

هرگز ایمن مشو کسی را که آزرده خاطر است گر چه او را به نیکی آراسته باشی. همانا کسی که در تاریکی افتاده از برق تند زودگذر بهره نگیرد.

مَن عامَلَ رَعِيَّتَهُ بِالظُّلمِ أزالَ اللهُ مُلكَهُ، وعَجَّلَ بَوارَهُ وهُلكَهُ

آن که با شهروندان خویش با ستم رفتار کند، خداوند، دولتش را نابود می کند و نابودی و هلاکت او را سریع سازد.

أَنَّ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع اِسْتَنْهَضَ اَلنَّاسَ فِي حَرْبِ مُعَاوِيَةَ فِي اَلْمَرَّةِ اَلثَّانِيَةِ فَلَمَّا حَشَدَ اَلنَّاسُ قَامَ خَطِيباً فَقَالَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ اَلْوَاحِدِ اَلْأَحَدِ اَلصَّمَدِ اَلْمُتَفَرِّدِ اَلَّذِي لاَ مِنْ شَيْ ءٍ كَانَ وَ لاَ مِنْ شَيْ ءٍ خَلَقَ مَا كَانَ قُدْرَةٌ بَانَ بِهَا مِنَ اَلْأَشْيَاءِ وَ بَانَتِ اَلْأَشْيَاءُ مِنْهُ فَلَيْسَتْ لَهُ صِفَةٌ تُنَالُ وَ لاَ حَدٌّ تُضْرَبُ لَهُ فِيهِ اَلْأَمْثَالُ كَلَّ دُونَ صِفَاتِهِ تَحْبِيرُ اَللُّغَاتِ وَ ضَلَّ هُنَاكَ تَصَارِيفُ اَلصِّفَاتِ وَ حَارَ فِي مَلَكُوتِهِ عَمِيقَاتُ مَذَاهِبِ اَلتَّفْكِيرِ وَ…

امام صادق(ع)فرمود: امیر المومنین(ع)برای مرتبه دوم مردم را بجنگ معاویه برانگیخت چون مردم انجمن گشتند بسخنرانی برخاست و فرمود: ستایش خدای راست که یگانه و یکتا و بی نیاز و تنهاست، بود او از چیزی نیست و آفرینشش از چیزی نبوده، تنها با قدرتی آفریده که بسبب آن از همه چیز جدا شده و همه چیز از او جدا گشته است، برای او صفتی که بدان توان رسید نباشد و حدی که برای آن مثل آورند نیست آرایش لغتها از توصیف او ناتوان و ستودنهای گوناگون در آنجا گم گشته و حیران است: راههای عمیق اندیشه نسبت بملکوت او سرگردان و تفاسیر جامع از نفوذ در علمش بریده گشته، پرده های ناپیدا نزد کنه پنهانش حایل شده و خردهای تند رو نسبت بمطالب دقیق در نزدیکترین درجاتش گم گشته، پر برکت باد خدایی که دوربینی همتها باو نرسد و زیرکیهای عمیق او…

لا يكبرنّ عليك ظلم من ظلمك،فإنّه يسعى في مضرّته و نفعك،و ما جزا من يسرّك أن تسوءه

ستم کسی را که بر تو ستم کرده است، بزرگ مدان؛ همانا او به زیان خود و سود تو تلاش می کند، و نیست پاداش کسی که تو را خشنود می کند، این که به او بدی کنی.