امیر المؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام)
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَا سَلَبَ اَللَّهُ مُؤْمِنا كَرِيمَتَيْهِ إِلاَّ جَعَلَ اَللَّهُ عِوَضَهُ مِنْهَا اَلْجَنَّةَ .
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:خداوند دیدگان هیچ مؤمنی را از او نگرفت مگر اینکه عوضش را بهشت قرار داد.
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلْعَمَى سِجْنٌ يَسْجُنُ اَللَّهُ فِي اَلْأَرْضِ بِهِ عَبْدَهُ مَا شَاءَ إِلَى مَتَى شَاءَ.
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:کوری زندانی است که خداوند به واسطۀ آن هر بنده اش را که بخواهد در زمین زندانی می کند تا هر وقت بخواهد.
عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ : لَمَّا أُصِيبَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ بَعَثَنِي اَلْحَسَنُ إِلَى اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ هُوَ بِالْمَدَائِنِ فَلَمَّا قَرَأَ اَلْكِتَابَ قَالَ يَا لَهَا مِنْ مُصِيبَةٍ مَا أَعْظَمَهَا مَعَ أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ مَنْ أُصِيبَ مِنْكُمْ بِمُصِيبَةٍ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهُ لَنْ يُصَابَ بِمُصِيبَةٍ أَعْظَمَ مِنْهَا وَ صَدَقَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ .
مردی از پدرش نقل کند که گفت:هنگامی که امیر مؤمنان علیه السّلام ضربت خورد، امام حسن علیه السّلام مرا با نامه ای به مدائن نزد امام حسین علیه السّلام فرستاد، چون امام نامه را خواند فرمود:چه مصیبت بزرگی با اینکه رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کدام از شما مصیبت زده شد مصیبتهای مرا یاد کند، زیرا مصیبتی بزرگتر از مصیبتهای من نیست، و پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله درست فرمود.
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وُكِّلَ اَلرِّزْقُ بِالْحُمْقِ وَ وُكِّلَ اَلْحِرْمَانُ بِالْعَقْلِ وَ وُكِّلَ اَلْبَلاَءُ بِالْيَقِينِ وَ اَلصَّبْرِ.
حضرت علی علیه السّلام فرمود:رزق و روزی به حماقت و نابخردی سپرده شده، محرومیت به عقل سپرده شده و بلاء به یقین و صبر سپرده شده.
وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ اَلصَّبْرُ صَبْرَانِ صَبْرٌ عِنْدَ اَلْمُصِيبَةِ حَسَنٌ جَمِيلٌ وَ أَحْسَنُ مِنْ ذَلِكَ اَلصَّبْرُ عِنْدَ مَا حَرَّمَ اَللَّهُ عَلَيْكَ وَ اَلذِّكْرُ ذِكْرَانِ ذِكْرُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ اَلْمُصِيبَةِ وَ أَفْضَلُ مِنْ ذَلِكَ ذِكْرُ اَللَّهِ عِنْدَ مَا حَرَّمَ اَللَّهُ عَلَيْكَ فَيَكُونُ حَاجِزا .
امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:صبر دو گونه است:صبر در برابر مصیبت که خوب و زیباست، و نیکوتر از آن صبر است که در برابر محرّمات خداوند است. و ذکر به دو گونه است:یاد خداوند عزّ و جل در هنگام مصیبت، و برتر از آن یاد خداست در برابر ارتکاب محرمات، تا اینکه از کار حرام مانع تو شود.
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلصَّبْرُ صَبْرَانِ صَبْرٌ عَلَى مَا تَكْرَهُ وَ صَبْرٌ عَلَى مَا تُحِبُّ وَ اَلصَّبِرُ مِنَ اَلْإِيمَانِ كَالرَّأْسِ مِنَ اَلْجَسَدِ وَ لاَ خَيْرَ فِي جَسَدٍ لاَ رَأْسَ مَعَهُ وَ لاَ فِي إِيمَانٍ لاَ صَبْرَ مَعَهُ.
امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:صبر دو گونه است:صبر بر آنچه که نمی پسندی و صبر بر آنچه که دوست داری، و صبر نسبت به ایمان مانند سر است نسبت به بدن، و بدنی که سر ندارد خیری در آن نیست، و ایمانی که صبر بهمراه ندارد خیری در آن نیست.
وَ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلصَّبْرُ ثَلاَثَةٌ صَبْرٌ عَلَى اَلطَّاعَةِ وَ صَبْرٌ عَلَى اَلْمَعْصِيَةِ وَ صَبْرٌ عَلَى اَلْمُصِيبَةِ.
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:صبر بر سه قسم است:صبر بر اطاعت و بندگی خدا، صبر در مقابل مصیبت، صبر در رویاروئی با معصیت و گناه.
اَلصَّبْرُ جُنَّةُ اَلْفَاقَة
شکیبایی، سپر تنگدستی است.
اَلصَّبْرُ عُدَّةُ اَلْفَقْر
شکیبایی، سرمایۀ ناداری است.
إِظْهَارُ اَلتَّبَاؤُسِ يَجْلِبُ اَلْفَقْر
اظهار تنگدستی، ناداری آورد.
مُقَاسَاةَ اَلْإِقْلاَلِ وَ لاَ مُلاَقَاةَ اَلْإِذْلاَل
رنج ناداری آری ، روبرو شدن با خواری، نه.
مَنْ أَظْهَرَ فَقْرَهُ أَذَلَّ قَدْرَه
هر که ناداری خود را آشکار کند، خود را خوار کرده است.
