مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنَا اَللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنَا خَلَقْتُ اَلْمُلُوكَ وَ قُلُوبُهُمْ بِيَدِي فَأَيُّمَا قَوْمٍ أَطَاعُونِي جَعَلْتُ قُلُوبَ اَلْمُلُوكِ عَلَيْهِمْ رَحْمَة وَ أَيُّمَا قَوْمٍ عَصَوْنِي جَعَلْتُ قُلُوبَ اَلْمُلُوكِ عَلَيْهِمْ سَخْطَة أَلاَ لاَ تَشْغَلُوا أَنْفُسَكُمْ بِسَبِّ اَلْمُلُوكِ تُوبُوا إِلَيَّ أَعْطِفْ بِقُلُوبِهِمْ عَلَيْكُمْ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرماید:خداوند عزّ و جل فرمود:من خدائی هستم که هیچ معبودی جز من نیست، حکّام را آفریدم در حالی که دلهای آنها در دست من است، هر گروهی که مرا اطاعت کنند دلهای آن حکام را رحمت بر آنان قرار خواهم داد، و هر گروهی که مرا نافرمانی کنند دلهای حکام را بر آنان غضبناک قرار خواهم داد.آگاه باشید خودتان را به دشمنان دادن به پادشاهان سرگرم نکنید، به سوی من توبه کنید تا دلهای آنها را نسبت به شما مهربان سازم.
شَهِدْتُ عُمَرَ عِنْدَ مَوْتِهِ يَقُولُ أَتُوبُ إِلَى اَللَّهِ مِنْ ثَلاَثٍ مِنْ رَدِّي رَقِيقَ اَلْيَمَنِ وَ مِنْ رُجُوعِي عَنْ جَيْشِ أُسَامَةَ بَعْدَ أَنْ أَمَّرَهُ رَسُولُ اَللَّهِ ص عَلَيْنَا وَ مِنْ تَعَاقُدِنَا عَلَى أَهْلِ هَذَا اَلْبَيْتِ إِنْ قَبَضَ اَللَّهُ رَسُولَهُ لاَ نُوَلِّي مِنْهُمْ أَحَداً .
جابر بن عبد الله گوید: من بهنگام مرگ عمر ببالینش بودم که میگفت: از سه کار بسوی خداوند توبه میکنم: از اینکه اسیران یمن را باز گرداندم و از اینکه از لشکر اسامه باز گشتم با اینکه رسول خدا او را امیر لشکر کرده بود و لازم بود که ما در زیر پرچم او باشیم و از پیمانی که بر علیه این خاندان بستیم که پس از وفات رسول خدا نگذاریم یکنفر از افراد این خانواده بر ما فرمانروایی کند
قَالَ اَللَّهُ جَلَّ جَلاَلُهُ مَنْ أَذْنَبَ ذَنْباً فَعَلِمَ أَنَّ لِي أَنْ أُعَذِّبَهُ وَ أَنَّ لِي أَنْ أَعْفُوَ عَنْهُ عَفَوْتُ.
امام صادق علیه السلام روایت نموده که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: خدای شکوهمند می فرماید: هر که گناهی کند و بداند که اگر خواهم عذابش می کنم و اگر خواهم او را می بخشم، او را خواهم بخشید.
مَنْ تَابَ فِي سَنَةٍ تَابَ اَللَّهُ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اَلسَّنَةَ لَكَثِيرَةٌ ثُمَّ قَالَ مَنْ تَابَ فِي شَهْرٍ تَابَ اَللَّهُ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اَلشَّهْرَ لَكَثِيرٌ ثُمَّ قَالَ مَنْ تَابَ فِي يَوْمِهِ تَابَ اَللَّهُ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ يَوْماً لَكَثِيرٌ ثُمَّ قَالَ مَنْ تَابَ إِذَا بَلَغَتْ نَفْسُهُ هَذِهِ يَعْنِي حَلْقَهُ تَابَ اَللَّهُ عَلَيْهِ.
امام باقر علیه السلام روایت نموده که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که یک سال پیش از مرگ توبه کند خداوند او را می بخشد؛ سپس فرمود: یک سال بسیار است، پس آنگاه فرمود: هر که یک ماه پیش از مرگ توبه کند خداوند او را می بخشد؛ سپس فرمود: بی گمان یک ماه بسیار است، پس آنگاه فرمود: هر که یک روز پیش از مرگ توبه کند خداوند او را می بخشد؛ سپس فرمود: به راستی، یک روز بسیار است؛ پس آنگاه فرمود: هر که چون جانش به این جایش-یعنی گلویش-برسد و توبه کند خداوند او را می بخشد.
إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فُضُولاً مِنْ رِزْقِهِ يَنْحَلُهُ مَنْ يَشَاءُ مِنْ خَلْقِهِ وَ اَللَّهُ بَاسِطٌ يَدَيْهِ عِنْدَ كُلِّ فَجْرٍ لِمُذْنِبِ اَللَّيْلِ هَلْ يَتُوبُ فَيَغْفِرَ لَهُ وَ يَبْسُطُ يَدَيْهِ عِنْدَ مَغِيبِ اَلشَّمْسِ لِمُذْنِبِ اَلنَّهَارِ هَلْ يَتُوبُ فَيَغْفِرَ لَهُ.
امام صادق از پدرانش علیهم السلام روایت نموده که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: به راستی، خدای گرامی و بزرگ فزونی روزی اش را به هر که خواهد ارزانی فرماید و خداوند دست خویش را هر سحرگاه بر گناهکار شب می گشاید که آیا او توبه می کند که او را ببخشاید و دستش را هنگام غروب بر گناهکار روز می گشاید که آیا او توبه می کند تا او را ببخشاید؟
مَا مِن شَی أُحَبُّ اِلیَ اللهِ مِن شَاب تَائِب
هیچ چیز در پیشگاه خداوند محبوب تر از جوان توبه کار نیست.
إنّ اللَّه یقبل توبة عبده ما لم یغرغر.
خدا قبول کند توبه بنده اش مادام تا جان بغرغره نرسیده باشد یعنی تا عقل بر جا باشد توبه قبول باشد.
توبوا الی ربّکم من قبل أن تموتوا.
توبه کنید از معاصی و با درگاه خدای تعالی شوید پیش از آنکه بمیرید.
التّائب من الذّنب کمن لا ذنب له.
توبه کار همچون آن کسی بود که هیچ گناه نکرده باشد؛
مَن عَیرَ أخاهُ بِذَنبٍ قَد تابَ مِنهُ لَم یَمُت حَتّی یعمَلَهُ.
هر کس برادر خود را برای گناهی که از آن توبه کرده است، سرزنش کند، نمیرد تا خود آن گناه را مرتکب شود.
عَنِ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَنَّهُ قَالَ : عَوْنُكَ لِلضَّعِيفِ مِنْ أَعْظَمِ اَلصَّدَقَةِ قَالَ أَمَرَنِي رَبِّي بِمُدَارَاةِ اَلنَّاسِ كَمَا أَمَرَنِي بِأَدَاءِ اَلْفَرَائِضِ.
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:کمک توبه شخص ضعیف بزرگترین صدقه است.
قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ اَلْمَرْءَ إِذَا أَذْنَبَ كَانَتْ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ فِي قَلْبِهِ فَإِنْ تَابَ وَ نَزَعَ فَاسْتَغْفَرَ صُقِلَ قَلْبُهُ مِنْهَا وَ إِنْ زَادَ فَذَلِكَ اَلرَّيْنُ اَلَّذِي ذَكَرَهُ اَللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ كَلاّٰ بَلْ رٰانَ عَلىٰ قُلُوبِهِمْ مٰا كٰانُوا يَكْسِبُونَ : .
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هنگامی که انسان گناه کند نقطۀ سیاهی در دل او پیدا می شود، اگر توبه کند و استغفار نماید دلش از آن پاک گردد، و اگر گناهش اضافه شود آن نقطه نیز بیشتر گردد، و این همان رین زنگاری است که خدای متعالی در کتابش فرموده: نه این چنین است که می پندارند، بلکه اعمالشان چون زنگاری بر دلهایشان نشسته .
