خَطَبَنَا رَسُولُ اَللَّهِ ص قَبْلَ وَفَاتِهِ وَ هِيَ آخِرُ خُطْبَةٍ خَطَبَهَا بِالْمَدِينَةِ حَتَّى لَحِقَ بِاللَّهِ تَعَالَى فَوَعَظَ بِمَوَاعِظَ ذَرَفَتْ مِنْهَا اَلْعُيُونُ وَ وَجِلَتْ مِنْهَا اَلْقُلُوبُ وَ اِقْشَعَرَّتْ مِنْهَا اَلْجُلُودُ وَ تَقَلْقَلَتْ مِنْهَا اَلْأَحْشَاءُ أَمَرَ بِلاَلاً فَنَادَى اَلصَّلاَةَ جَامِعَةً فَاجْتَمَعَ اَلنَّاسُ وَ خَرَجَ رَسُولُ اَللَّهِ ص حَتَّى اِرْتَقَى اَلْمِنْبَرَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا اَلنَّاسُ اُدْنُوا وَ أَوْسِعُوا لِمَنْ خَلْفَكُمْ قَالَهَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَدَنَا اَلنَّاسُ وَ اِنْضَمَّ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَالْتَفَتُوا فَلَمْ يَرَوْا…
این باب شامل کیفر پاره ای از اعمال است 1-... ابو هریره و عبد الله بن عباس گفتند: رسول خدا صلی الله علیه و آله چندی پیش از آنکه وفاتش در رسد برای ما سخنرانی ای کرد که آن آخرین سخنرانی پیامبر در مدینه بود و پس از آن دیری نپایید که به لقا الله پیوست. پیامبر صلی الله علیه و آله در آن سخنرانی آن چنان موعظه فرمود که اشک از دیدگان جاری گشت و دلها در اثر آن طپیدن گرفت و بدنها به لرزه درآمد و مردم نگران و بی تاب شدند. نخست پیامبر به بلال امر فرمود تا مردم را برای حضور در مسجد فرا خواند. وقتی همه مردم حضور یافتند، پیامبر صلی الله علیه و آله از اقامتگاه خود بیرون آمد و بر فراز منبر رفت و ابتدا سه بار فرمود: ای مردم هر چه می توانید نزدیک بیایید و برای کسانی که پشت سر شمایند جا باز کنید. مردم دستور…
قَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ مَا تَفْسِيرُ أَبْجَدْ فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص تَعَلَّمُوا تَفْسِيرَ أَبْجَدْ فَإِنَّ فِيهِ اَلْأَعَاجِيبَ كُلَّهَا وَيْلٌ لِعَالِمٍ جَهِلَ تَفْسِيرَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ ص مَا تَفْسِيرُ أَبْجَدْ قَالَ أَمَّا اَلْأَلِفُ فَآلاَءُ اَللَّهِ حَرْفٌ مِنْ أَسْمَائِهِ وَ أَمَّا اَلْبَاءُ فَبَهْجَةُ اَللَّهِ وَ أَمَّا اَلْجِيمُ فَجَنَّةُ اَللَّهِ وَ جَمَالُ اَللَّهِ وَ جَلاَلُ اَللَّهِ وَ أَمَّا اَلدَّالُ فَدِينُ اَللَّهِ وَ أَمَّا هَوَّزْ فَالْهَاءُ هَاءُ اَلْهَاوِيَةِ فَوَيْلٌ لِمَنْ هَوَى فِي اَلنَّارِ وَ أَمَّا اَلْوَاوُ فَوَيْلٌ…
امیر المومنین(ع)فرمود: عثمان بن عفان برسول خدا عرضکرد یا رسول الله تفسیر ابجد چیست؟ رسول خدا فرمود: تفسیر ابجد را بیاموزید که همه معانی شگفت انگیز در آن است و وای بدانشمندی که تفسیر ابجد را نداند. عثمان عرضکرد یا رسول الله تفسیر ابجد چیست؟ فرمود الف اشاره به آلا الهی است یعنی نعمتهای او و حرفی است از نامهای خداوند و با اشاره است به بهجت و نشاط خداوند و جیم اشاره به جنت و جمال و جلال الهی است و دال اشاره بدین خدا است. و اما کلمه هوز ها اش رمزی است از هاویه و جهیم وای بحال کسی که در آتش فرود افتد و واو هوز یعنی وای بر اهل آتش و زا هوز اشاره است به زاویه دوزخ که پناه بخدا می بریم از آنچه در زاویه دوزخ است. و اما کلمه حطی حا اش اشاره است به(حطوط)و ریزش گناهان از آنانی که در شب قدر استغفار میکنند…
بِتُّ لَيْلَةً عِنْدَ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلِيٍّ ع فَكَانَ يُصَلِّي اَللَّيْلَ كُلَّهُ وَ يَخْرُجُ سَاعَةً بَعْدَ سَاعَةٍ فَيَنْظُرُ إِلَى اَلسَّمَاءِ وَ يَتْلُو اَلْقُرْآنَ قَالَ فَمَرَّ بِي بَعْدَ هُدُوءٍ مِنَ اَللَّيْلِ فَقَالَ يَا نَوْفُ أَ رَاقِدٌ أَنْتَ أَمْ رَامِقٌ قُلْتُ بَلْ رَامِقٌ أَرْمُقُكَ بِبَصَرِي يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ قَالَ يَا نَوْفُ طُوبَى لِلزَّاهِدِينَ فِي اَلدُّنْيَا وَ اَلرَّاغِبِينَ فِي اَلْآخِرَةِ أُولَئِكَ اَلَّذِينَ اِتَّخَذُوا اَلْأَرْضَ بِسَاطاً وَ تُرَابَهَا فِرَاشاً وَ مَاءَهَا طِيباً وَ اَلْقُرْآنَ دِثَاراً وَ اَلدُّعَاءَ شِعَاراً وَ قُرِّضُوا مِنَ…
نوف گوید: شبی در خدمت امیر المومنین بسر بردم در تمام شب حضرتش مشغول نماز بود و ساعت بساعت بیرون می آمد و بآسمان نگاه میکرد و قرآن تلاوت میفرمود گوید چون پاسی از شب گذشت از کنار من بگذشت و فرمود ای نوف بخوابی یا بیدار؟ عرض کردم بیدارم و نگران شما یا امیر المومنین فرمود خوشا بحال کسانی که از دنیا روی برتافتند و بآخرت روی آوردند آنان اند که زمین را فرش زیر پایشان و خاک آن را رختخواب و بالش شان و آب روی زمین را عطر و گلابشان انتخاب کردند جامه رویین شان قرآن و لباس تنشان دعا است از دنیا بریدند هم چنان که عیسی بن مریم برید خدای عز و جل بعیسی بن مریم وحی فرمود که بجامعه بنی اسراییل بگو که نباید بهیچ یک از خانه های من داخل شوند مگر با دلهایی پاک و دیدگانی ترسناک و دست هایی نیالوده بگناه و آنان را…
جَاءَ نَفَرٌ مِنَ اَلْيَهُودِ إِلَى رَسُولِ اَللَّهِ ص فَسَأَلَهُ أَعْلَمُهُمْ عَنْ أَشْيَاءَ فَكَانَ فِيمَا سَأَلَهُ أَخْبِرْنَا عَنْ سَبْعِ خِصَالٍ أَعْطَاكَ اَللَّهُ مِنْ بَيْنِ اَلنَّبِيِّينَ وَ أَعْطَى أُمَّتَكَ مِنْ بَيْنِ اَلْأُمَمِ فَقَالَ اَلنَّبِيُّ أَعْطَانِي اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَاتِحَةَ اَلْكِتَابِ وَ اَلْأَذَانَ وَ اَلْجَمَاعَةَ فِي اَلْمَسْجِدِ وَ يَوْمَ اَلْجُمُعَةِ وَ اَلصَّلاَةَ عَلَى اَلْجَنَائِزِ وَ اَلْإِجْهَارَ فِي ثَلاَثِ صَلَوَاتٍ وَ اَلرُّخْصَةَ لِأُمَّتِي عِنْدَ اَلْأَمْرَاضِ وَ اَلسَّفَرِ وَ اَلشَّفَاعَةَ لِأَصْحَابِ اَلْكَبَائِرِ مِنْ أُمَّتِي قَالَ…
حسن بن علی بن ابی طالب(ع)ضمن حدیث مفصلی فرمود: چند نفر یهودی بحضور پیغمبر آمدند و دانشمندتر آنان مطالبی از حضرت پرسید و از جمله سوالات اینکه ما را از هفت خصلتی که خداوند از میان پیغمبران فقط بتو عطا کرده و از میان امتها فقط بامت تو عطا فرموده آگاه فرما، پیغمبر فرمود: خداوند بمن سوره حمد و اذان و نماز جماعت در مسجد و روز جمعه و نماز بر جنازه و بلند خواندن در سه نماز و تخفیف در حال بیماریها و در سفر بامتم و شفاعت در باره گنهکارانی از امتم که بگناههای بزرگ آلوده شده اند عطا فرموده است. یهودی گفت: راست فرمودی ای محمد اکنون بفرمایید که پاداش آنکه سوره حمد را بخواند چیست؟ رسول خدا فرمود: هر کس که سوره حمد را بخواند خداوند ثواب خواندن همه آیاتی را که از آسمان نازل شده باو عطا خواهد فرمود. و اما…
مَنْ أَدْمَنَ اَلاِخْتِلاَفَ إِلَى اَلْمَسَاجِدِ أَصَابَ إِحْدَى اَلثَّمَانِ أَخاً مُسْتَفَاداً فِي اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَوْ عِلْماً مُسْتَظْرَفاً أَوْ كَلِمَةً تَدُلُّهُ عَلَى هُدًى أَوْ أُخْرَى تَصْرِفُهُ عَنِ اَلرَّدَى أَوْ رَحْمَةً مُنْتَظَرَةً أَوْ تَرَكَ اَلذَّنْبَ حَيَاءً أَوْ خَشْيَةً .
عمیر بن مامون گوید: شنیدم از امام حسن(ع)که میفرمود شنیدم رسول خدا(ص)میفرمود کسی که همواره بمسجدها رفت و آمد داشته باشد هشت بهره را خواهد برد. بهره مندی از برادر دینی یا دانشی مورد پسند یا سخنی که او را بنجات رهبری کند و یا سخن دیگری که او را از هلاکت باز دارد و یا رحمتی که بانتظارش بوده است و یا ترک گناهی از روی شرم و یا ترس. (شرح-: )دو فایده از فایده های رفت و آمد مسجد در این روایت گفته نشده است و شاید از راوی فراموش شده و یا از قلم نویسنده افتاده است.
وَ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِذَا رَأَى أَهْلَ قَرْيَةٍ قَدْ أَصْرَفُوا فِي اَلْمَعَاصِي وَ فِيهَا ثَلاَثُ نَفَرٍ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ نَادَاهُمْ جَلَّ جَلاَلُهُ وَ تَقَدَّسَتْ أَسْمَاؤُهُ يَا أَهْلَ مَعْصِيَتِي لَوْ لاَ مَنْ فِيكُمْ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ اَلْمُتَحَابِّينَ لِجَلاَلِي اَلْعَامِرِينَ بِصَلاَتِهِمْ أَرْضِي وَ مَسَاجِدِي وَ اَلْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحٰارِ : خَوْفا مِنِّي لَأَنْزَلْتُ بِكُمْ عَذَابِي ثُمَّ لاَ أُبَالِي.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند تبارک و تعالی هر گاه اهل آبادی را ببیند که در گناهان زیاده روی کردند و در بین آنها سه نفر از مؤمنین هست، خداوند جلّ جلاله و تقدّست اسماؤه آنها را می خواند:ای کسانی که معصیت مرا می کنید اگر نبودند در بین شما مؤمنینی که دوستدار جلالت من هستند، و با نماز خواندنشان زمین و مساجدم را آباد نمی کردند، و سحرها از ترس طلب مغفرت نمی کردند، به حقیقت عذابم را بر شما می فرستادم، و از آن باکی نداشتم.
إنّک لا تدع شیئا اتّقاء اللَّه الّا أعطاک اللَّه خیرا منه.
تو دست بنداری هیچ گناهی از ترس خدا الّا که خدای تعالی ترا بهتر از آن بدهد هم در دنیا و هم در آخرت.
اِنَّ لِلّه تَعالیَ آنیَته فِی‌الارضِ فَاَحبَّهَا اِلیَ‌اللهِ تَعالَی مَا صَفَا مِنهَا وَ رِقّ وَ صَلب. وَ هِیَ القُلوُب فَاَمّا مَا رِق مِنهَا فَارقه عَلیَ الِاخوان وَ اَمَّا مَا صَلب مِنهَا فَقوُلُ الرَجُل فِی الحقِّ لَا یَخاف فِی اللهِ لَومَهُ لَائم وَ اَمَّا مَا صَفا مَا صَفت مِنَ الذَنوبِ.
«ظرفی در زمین هست که متعلق به خدا است که هر چه با صفاتر و نازک تر و مستحکم تر باشد، پیش خدا محبوب تر است. این ظرف، دل های بندگان است. نازک بودن آن به این است که نسبت به برادران مؤمن رقیق باشد؛ استحکامش به این است که سخن حق را بگوید و از ملامت ملامت کنندگان نترسد و صاف بودن آن به این است که گناه در آن نباشد.»
اتّق اللَّه حیث کنت، و أتبع السّیئة الحسنة تمحها.
بترس از خدا هر جا که باشی، و چون گناه کردی پشیمان باش و توبه کن، و طاعتی از پِیَش بکن تا آن گناه بسترد.
و من أذنب ذنبا فی الدّنیا فستره اللَّه علیه و عفا عنه فاللَّه أکرم من أن یعود فی شی ء قد عفا عنه.
هر که در دنیا گناهی کند پس خدای تعالی بر وی ستر کند و از آن گناهش عفو کند خدای تعالی کریم ترست از آنکه دیگر باره بمیان آورد چیزی را که از آن عفو کرده باشد.
یکونُ امَّتی فی الدُّنیا عَلی ثَلاثَةِ اطباقٍ. امَّا الطَّبَقُ الأوَّلُ فَلا یحِبّونَ جَمعَ المالِ وَادّخارِهِ وَلا یسعَونَ فی اقتِنائِهِ وَاحتِکارِهِ وَانَّما رِضاهُم مِن الدُّنیا سَدُّ جَوعَةٍ وَسَترُ عَورَةٍ وَغِناهُم فیها ما بَلَغَ بِهِمُ الآخِرَةَ فَاولئِک الآمِنونَ الَّذینَ لا خَوفٌ عَلَیهِم وَ لا هُم یحزَنونَ. وَامّا الطَّبَقُ الثّانی: فَإنَّهُم یحِبّونَ جَمعَ المالِ مِن اطیبِ وُجوهِهِ، وَ احسَنِ سَبیلِهِ یصِلونَ بِهِ ارحامَهُم وَیبِرُّونَ بِهِ اخوانَهُم وَ یواسونَ بِهِ فُقَراءَهُم وَلَعَضُّ احَدِهِم عَلَی الرَّضیفِ ایسَرُ عَلَیهِ مِن أن یکتَسِبَ دِرهَماً مِن غَیرِ حِلّهِ او یمنَعَهُ…
امّت من در دنیا بر سه دسته اند: دسته اوّل کسانی اند که جمع کردن مال را دوست ندارند و در گردآوری و احتکار مال نمی کوشند. آنان از دنیا به اندازه برطرف کردن گرسنگی و پوشاندن برهنگی ها (و زشتی ها) راضی اند و بی نیازی شان در چیزی است که آنان را به آخرت برساند. اینان در امنیت اند و ایشان نه ترسی دارند و نه اندوهی.
امّا دسته دوم: آنان دوست دارند که مال را از پاک ترین و بهترین راه های حلال جمع کنند، با آن صله رحم می کنند و به برادران ایمانی شان احسان و نیکی می کنند و با فقرا و بیچارگان مواسات می ورزند. از نظر آنان سنگ سخت را با دندان جویدن آسان تر است از اینکه درهمی حرام به دست آورند یا حقوق واجب آن را نپردازند و در مسیر حق و درست مصرف نکنند و تا هنگام مرگ، نگهبان مال باشند. پس اینان کسانی اند که…
- بحارالانوار، ج 77، ص 184
عَن ابی هُرَیرَةٍ قالَ: بَینا رَسولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله جالِسٌ إذ رَأیناهُ ضاحِکاً حَتّی بَدَت ثَنایاهُ، فَقُلنا: یا رَسولَ اللّه، مِمّا ضَحِکتَ؟ فَقالَ: رَجُلانِ مِن امَّتی جیئا بَینَ یدَی رَبّی فَقالَ احَدُهُما یا رَبّ خُذ لی بِمَظلِمَتی مِن آخَرِ فَقالَ اللّهُ تَعالی: اعطِ اخاک مَظلِمَتَهُ. فَقالَ: یا رَبّ لَم یبقَ مِن حَسَناتی شَی ءٌ. فَقالَ: یا رَبّ فَلیحمِل مِن اوزاری. ثُمَّ فاضَت عَینا رَسولِ اللّهِ صلی الله علیه و آله وَ قالَ: انَّ ذلِک الیومَ لَیومٌ تَحتاجُ النّاسُ فیهِ الی مَن یحمِلُ عَنهُم أوزارَهُم. ثُمَّ قالَ اللّه تَعالی لِلطّالِبِ بِحَقّهِ: ارفَع بَصَرَک الَی الجَنَّةِ…
از ابوهریره نقل شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله نشسته بود که دیدیم خندید به گونه ای که دندان های پیشین او ظاهر شد. به حضرتش گفتیم: ای پیامبر خدا، از چه خندیدید؟ فرمود: دو مرد از امّتم را نزد خداوند تعالی آوردند. یکی از آن دو گفت: خدایا، حقّم را از دیگری بگیر.
خدای تعالی فرمود: حقّ برادرت را بپرداز. گفت: خدایا، چیزی از حسناتم باقی نمانده است که بخواهم در مقابل ظلمی که به این شخص کرده ام به او بدهم.
مظلوم گفت: خدایا، پس گناهان مرا به دوش بکشد.
آن گاه چشمان رسول خدا صلی الله علیه و آله گریان شد و فرمود: آن روز روزی است که مردم محتاجند به کسی که گناهانشان را بر دوش بکشد. بعد حضرت فرمود: سپس خداوند تعالی به طالب حق فرمود: نگاهی به بهشت کن چه می بینی؟ او سرش را بلند کرد نگاهی به بهشت…
- بحارالانوار، ج 77، ص 180؛ در این حدیث که خبر از قیامت به صورت ماضی ذکر شده شاید علّتش این است که مضارع یقینیالوقوع در حکم ماضی است، یا نوعی مکاشفه برای حضرت است، زیرا مکاشفه هم ممکن است در عمود زمان واقع شود و انسان آینده را ببیند.
