کلام نورانی پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) با متن عربی، ترجمه فارسی و منبع.
عَنْهُ قَالَ : أَقْصِرْ نَفْسَكَ عَمَّا يَضُرُّهَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تُفَارِقَكَ وَ اِسْعَ فِي فَكَاكِهَا كَمَا تَسْعَى فِي طَلَبِ مَعِيشَتِكَ فَإِنَّ نَفْسَكَ رَهِينَةٌ بِعَمَلِكَ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:نفست را از آنچه زیان می بیند قبل از اینکه تو را ترک گوید نگه دار، و در رهایی از آن بکوش همچنانچه در طلب روزی می کوشی، زیرا نفس تو در گرو کردار توست.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَنْفَعُ اَلْأَشْيَاءِ لِلْمَرْءِ سَبْقُهُ اَلنَّاسَ إِلَى عَيْبِ نَفْسِهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:سودمندترین چیزها برای انسان این است که عیب خود را قبل از عیب دیگران ببیند.
عَنْهُ قَالَ : لاَ يَنْبَغِي لِلْمُؤْمِنِ أَنْ يُذِلَّ نَفْسَهُ قُلْتُ مَا يُذِلُّ نَفْسَهُ قَالَ لاَ يَدْخُلُ فِيمَا يَنْبَغِي أَنْ يَعْتَذِرَ مِنْهُ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:سزاوار نیست که مؤمن خودش را خوار کند، راوی پرسید: چگونه خودش را خوار می کند؟فرمود:کاری را انجام ندهد که بعد مجبور به عذر خواهی شود.
عَنْهُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَوَّضَ إِلَى اَلْمُؤْمِنِ كُلَّ شَيْءٍ إِلاَّ إِذْلاَلَهُ نَفْسَهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند تبارک و تعالی همۀ امور مؤمن را به خودش واگذاشته، جز خوار کردن خودش را.
عَنْهُ قَالَ : لاَ يَنْبَغِي لِلْمُؤْمِنِ أَنْ يُذِلَّ نَفْسَهُ قِيلَ لَهُ وَ كَيْفَ يُذِلُّ نَفْسَهُ قَالَ يَتَعَرَّضُ لِمَا لاَ يُطِيقُ فَيُذِلُّهَا .
امام صادق علیه السّلام فرمود:سزاوار نیست که مؤمن خودش را خوار کند، سؤال شد:چگونه خودش را خوار می کند؟فرمود:کارهایی را که می کند که طاقت و توانش را ندارد، در نتیجه خوار می شود.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَا هَلَكَ اِمْرُؤٌ عَرَفَ قَدْرَ نَفْسِهِ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ وَ مَا إِخَالُ رَجُلا يَرْفَعُ نَفْسَهُ فَوْقَ قَدْرِهَا إِلاَّ مِنْ خَلَلٍ فِي عَقْلِهِ مَا إِخَالُ أَيْ مَا أَتَفَرَّسُ فِيهِ خَيْرا .
امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کرد که فرمود:هر کس قدر خود را شناخت هلاک نشود. سپس امام صادق علیه السّلام فرمود:مردی خیال نکند بیش از مقدار خود برتر است، مگر اینکه در عقلش نقصان باشد.
وَ مِنْ كِتَابِ تَهْذِيبِ اَلْأَحْكَامِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ قَالَ : سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنِ اَلْجِهَادِ أَ سُنَّةٌ هُوَ أَمْ فَرِيضَةٌ فَقَالَ اَلْجِهَادُ عَلَى أَرْبَعَةِ أَوْجُهٍ فَجِهَادَانِ فَرِيضَةٌ وَ جِهَادٌ سُنَّةٌ لاَ يُقَامُ إِلاَّ مَعَ فَرْضٍ وَ جِهَادٌ سُنَّةٌ فَأَمَّا أَحَدُ اَلْفَرْضَيْنِ فَمُجَاهَدَةُ اَلرَّجُلِ نَفْسَهُ عَنْ مَعَاصِي اَللَّهِ وَ هُوَ مِنْ أَعْظَمِ اَلْجِهَادِ وَ مُجَاهَدَةُ اَلَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ اَلْكُفَّارِ فَرْضٌ وَ أَمَّا اَلْجِهَادُ اَلَّذِي هُوَ سُنَّةٌ لاَ يُقَامُ إِلاَّ مَعَ فَرْضٍ فَإِنَّ…
جعفر بن حفص بن غیاث گوید:از امام صادق علیه السّلام پرسیدم:آیا جهاد واجب است یا مستحب؟فرمود:جهاد بر چهار نوع است:دو جهاد واجب، و یک جهاد مستحب که با واجب انجام می گیرد، و یک جهاد هم مستحب است، اما یکی از دو جهاد واجب؛ مبارزه مرد با نفس در برابر گناهان می باشد، که این بزرگترین جهاد است، و جهاد با کفّاری که به شما حمله می کنند نیز واجب است، و اما جهاد مستحبی که فقط با واجب انجام می گیرد جهاد با دشمن است، زیرا جهاد با دشمن بر تمام مردم واجب است، و اگر آن را ترک نمایند عذاب بر آنان فرود آید، و این عذابی است که همه امّت را فرا می گیرد، این جهاد بر امام مستحب است، و حدّش این است که دشمن به مردم حمله ور می شود و آنها با او مبارزه می کنند، اما جهادی که مستحب است؛ آن هر سنتی است که مردی اقامه کند و در…
قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ مَلَكَ نَفْسَهُ إِذَا رَغِبَ وَ إِذَا رَهِبَ وَ إِذَا اِشْتَهَى وَ إِذَا غَضِبَ وَ إِذَا رَضِيَ وَ إِذَا سَخِطَ حَرَّمَ اَللَّهُ جَسَدَهُ عَلَى اَلنَّارِ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر کس در هنگام رضا و خشم و هنگام غضب جلوی نفسش را بگیرد، خداوند بدنش را بر آتش دوزخ حرام گرداند.
وَ مِنْ غَيْرِهِ عَنْ جَمِيلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : قُلْتُ لَهُ يَقَعُ فِي قَلْبِي أَمْرٌ عَظِيمٌ فَقَالَ قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ قَالَ فَكُلَّمَا وَقَعَ فِي قَلْبِي قُلْتُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ فَذَهَبَ عَنِّي .
جمیل بن درّاج گوید:از حضرت صادق علیه السّلام پرسیدم:گاهی در دلم هول و هراس می افتد، فرمود:بگو« لا اله الاّ اللّٰه. »، وی گفت:هر گاه در چنین حالی قرار می گرفتم« لا اله الاّ اللّٰه. » می گفتم، آن حالت از من رفت.
عَنِ اَلسَّكُونِيِّ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذَا خِفْتَ حَدِيثَ اَلنَّفْسِ فِي اَلصَّلاَةِ فَاطْعَنْ يَدَكَ اَلْيُسْرَى بِيَدِكَ اَلْيُمْنَى ثُمَّ قُلْ بِسْمِ اَللَّهِ وَ بِاللَّهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اَللَّهِ أَعُوذُ بِالسَّمِيعِ اَلْعَلِيمِ مِنَ اَلشَّيْطَانِ اَلرَّجِيمِ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه در بین نماز برایت حدیث نفس دل مشغولی پیش آمد، دست چپ را در دست راست بزن و بگو:«بسم اللّٰه و باللّٰه توکّلت علی اللّٰه أعوذ بالسمیع العلیم من الشیطان الرجیم».
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِيَّاكُمْ وَ جِدَالَ كُلِّ مَفْتُونٍ مُلَقّ ى حُجَّتَهُ إِلَى اِنْقِضَاءِ مُدَّتِهِ فَإِذَا اِنْقَضَتْ مُدَّتُهُ أَشْغَلَتْهُ خَطِيئَتُهُ فَأَحْرَقَتْهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:از جدال با هر فتنه گری که برهانش رسیدن به هدف، و پایان مهلت اوست بپرهیزید، هنگامی که مدتش سپری شود گناهانش او را مشغول سازد و بسوزاندش.
عَنْ أَبِي اَلْحَسَنِ اَلْأَوَّلِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِيَّاكَ أَنْ تُتْبِعَ اَلنَّفْسَ هَوَاهَا فَإِنَّ فِي هَوَاهَا رَدَاهَا وَ تَرْكُ هَوَاهَا دَوَاؤُهَا.
امام کاظم علیه السّلام فرمود:از پیروی هوای نفس بپرهیز، زیرا هلاکت در پیروی از هوای نفس است، و دوای آن ترک هواست.
