عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ قَالَ إِذَا عَطَسَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ اَلْعٰالَمِينَ : عَلَى كُلِّ حَالٍ أَذْهَبَ اَللَّهُ عَنْهُ مَا كَانَ يَجِدُ مِنْ وَجَعِ اَلْأُذُنَيْنِ وَ اَلْأَضْرَاسِ.
امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:اگر کسی عطسه کند و بگوید: «الحمد للّٰه ربّ العالمین علی کلّ حال». ، خداوند درد گوشها و دندانهایش را از بین خواهد برد.
قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ نِعْمَ اَلشَّيْءُ اَلْعَطْسَةُ تَنْفَعُ فِي اَلْجَسَدِ وَ تُذَكِّرُكَ اَللَّهَ قُلْتُ إِنَّ عِنْدَنَا قَوْما يَقُولُونَ لَيْسَ لِرَسُولِ اَللَّهِ فِي اَلْعَطْسَةِ نَصِيبٌ قَالَ إِنْ كَانُوا كَاذِبِينَ فَلاَ نَالَتْهُمْ شَفَاعَةُ مُحَمَّدٍ .
امام باقر علیه السّلام فرمود:عطسه چیز خوبی است، برای بدن سودمند است و تو را به یاد خدا می اندازد، راوی گوید:عرض کردم، نزد ما مردمانی هستند که می گویند:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از عطسه بهره ای ندارد عطسه نمی زند ، فرمود:اگر دروغ بگویند شفاعت محمّد صلّی اللّٰه علیه و آله به آنها نرسد.
عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي خَلَفٍ قَالَ : كَانَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذَا عَطَسَ فَقِيلَ لَهُ يَرْحَمُكَ اَللَّهُ قَالَ يَغْفِرُ اَللَّهُ لَكُمْ وَ يَرْحَمُكُمْ وَ إِذَا عَطَسَ عِنْدَهُ إِنْسَانٌ قَالَ يَرْحَمُكَ اَللَّهُ .
امام باقر علیه السّلام هر گاه عطسه می زد به او می گفتند: «یرحمک اللّٰه». ، می فرمود:« یغفر اللّٰه لکم و یرحمکم. »، و هر گاه کسی نزد ایشان عطسه می زد می فرمود: «یرحمک اللّٰه».
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا عَطَسَ اَلرَّجُلُ ثَلاَثا فَشَمِّتْهُ ثُمَّ اُتْرُكْهُ بَعْدَ ذَلِكَ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:هر گاه مردی عطسه زد سه مرتبه دعایش کنید، سپس بعد از آن ترکش کنید.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا عَطَسَ اَلْمَرِيضُ فَهُوَ دَلِيلٌ عَلَى اَلْعَافِيَةِ وَ رَاحَةٌ لِلْبَدَنِ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:هر گاه مریضی عطسه زد، آن دلیل بر بهبودی و آسایش بدن است.
عَطَسَ رَجُلٌ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقَالَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ وَ اَلسَّلاَمُ عَلَى رَسُولِ اَللَّهِ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ هَذَا حَقُّ اَللَّهِ قَدْ أَدَّيْتَ وَ هَذَا حَقُّ رَسُولِ اَللَّهِ فَأَيْنَ حَقُّنَا .
مردی نزد امام صادق علیه السّلام عطسه زد، و گفت: «الحمد للّٰه و السلام علی رسول اللّٰه صلّی اللّٰه علیه و آله». ، امام علیه السّلام فرمود:این حق خدا بود که ادا کردی، و این هم حق رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله، پس حق ما کجاست؟
عَنْهُ قَالَ : كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ إِذَا عَطَسَ قَالَ عَلِيٌّ رَفَعَ اَللَّهُ ذِكْرَكَ وَ قَدْ فَعَلَ وَ كَانَ إِذَا عَطَسَ عَلِيٌّ قَالَ لَهُ رَسُولُ اَللَّهِ أَعْلَى اَللَّهُ كَعْبَكَ وَ قَدْ فَعَلَ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله عطسه می زد، علی علیه السّلام می فرمود: «رفع اللّٰه ذکرک و قد فعل». یعنی:خداوند نام تو را بلند کند و به حق انجام داد، و هر گاه علی علیه السّلام عطسه می زد، رسول خدا به او می فرمود: «أعلی اللّٰه کعبک و قد فعل». یعنی:خداوند مقامت را بلند کند و به حق انجام داد.
عَنْ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نَجْرَانَ قَالَ : عَطَسَ نَصْرَانِيٌّ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقَالَ لَهُ اَلْقَوْمُ هَدَاكَ اَللَّهُ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ يَرْحَمُكَ اَللَّهُ فَقَالُوا لَهُ تَقُولُ هَذَا إِنَّهُ نَصْرَانِيٌّ فَقَالَ لَنْ يَهْدِيَهُ اَللَّهُ حَتَّى يَرْحَمَهُ .
مرد مسیحی نزد امام صادق علیه السّلام عطسه زد، حاضران گفتند:«هداک اللّٰه»، امام صادق علیه السّلام فرمود: «یرحمک اللّٰه». ، گفتند:او مسیحی است و شما این گونه می گویید؟فرمود:تا خداوند رحمتش نکند او را هدایت نمی کند.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِذَا كَانَ اَلرَّجُلُ يَتَحَدَّثُ فَعَطَسَ عَاطِسٌ فَهُوَ شَاهِدُ حَقٍّ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر گاه مرد سخن بگوید، و کسی در بین عطسه زند، این خود گواه بر صداقت اوست.
عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ : سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اُغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ : قَالَ هِيَ اَلْعَطْسَةُ اَلْقَبِيحَةُ وَ اَلرَّجُلُ يَرْفَعُ صَوْتَهُ فِي اَلْحَرْبِ رَفْعا أَيْ قَبِيحا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ دَاعِيا لِلَّهِ .
معاویة بن عمّار گوید:از حضرت صادق علیه السّلام در مورد قول خدای متعال صدایت را پایین آور پرسیدم، فرمود:مراد از آن عطسۀ زشت است، و همچنین مردی که در جنگ صدایش را به صورتی زشت بلند کند، مگر اینکه مردم را به طرف خدا دعوت کند.
عَنِ اَلرِّضَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلْعَطْسَةُ مِنَ اَللَّهِ وَ اَلتَّثَاؤُبُ مِنَ اَلشَّيْطَانِ .
امام رضا علیه السّلام فرمود:عطسه از طرف خداست، و دهن دره کردن از شیطان است.