احادیث درباره بیم و امید

مَنْ حَسُنَ يَقِينُهُ يَرْج

کسی که یقین او نیکو شود، امیدوار می گردد.

مَنْ يَكُنِ اَللَّهُ أَمَلَهُ يُدْرِكْ غَايَةَ اَلْأَمَلِ وَ اَلرَّجَاءِ وَ نِهَايَةَ اَلرَّجَاء

کسی که خداوند آرزوی اوست، نهایت آرزو و امید را دریافته است.

مَنْ جَعَلَ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ مَوْئِلَ رَجَائِهِ كَفَاهُ أَمْرَ دِينِهِ وَ دُنْيَاه

کسی که خداوند را محل بازگشت امید خود قرار داده است، خداوند کار دین و دنیای او را تأمین می کند.

مَنْ أَيْقَنَ رَجَا

هر که یقین داشته باشد، امیدوار باشد.

لاَ تَرْجُ إِلاَّ رَبَّك

جز به پروردگارت امید مدار.

يَنْبَغِي لِمَنْ عَرَفَ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ أَنْ لاَ يَخْلُوَ قَلْبَهُ مِنْ رَجَائِهِ وَ خَوْفِه

برای کسی که خداوند را می شناسد، شایسته است که دلش از امید و بیم او تهی نباشد.

قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ اَلَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ اَللَّهُ أَرْحَمُ بِعِبَادِهِ مِنَ اَلْوَالِدَةِ اَلْمُشْفِقَةِ عَلَى وَلَدِهَا.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:قسم به آنکه جانم در دست اوست؛ خداوند نسبت به بندگانش از مادر مهربان نسبت به فرزندش مهربانتر است.

مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي لاَ أَجْمَعُ عَلَى عَبْدِي خَوْفَيْنِ وَ لاَ أَجْمَعُ لَهُ أَمْنَيْنِ فَإِذَا أَمِنَنِي فِي اَلدُّنْيَا أَخَفْتُهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ وَ إِذَا خَافَنِي فِي اَلدُّنْيَا آمَنْتُهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ .

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود که:خداوند تبارک و تعالی فرمود:به عزّت و جلالم قسم؛ نه دو ترس را یک جا به بنده ام خواهم داد و نه دو آرامش خاطر را، اگر در دنیا از من آسوده خاطر باشد در روز قیامت او را خواهم ترساند، و اگر در دنیا از من بترسد به روز قیامت آسوده خاطرش خواهم ساخت.

وَ مِنْ كِتَابِ اَلسَّيِّدِ نَاصِحِ اَلدِّينِ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ رَأْسُ اَلْحِكْمَةِ مَخَافَةُ اَللَّهِ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرماید:سر منشأ حکمت ترس از خداست.

قَالَ أَبُو كَاهِلٍ قَالَ لِي رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَا أَبَا كَاهِلٍ لَنْ يَغْضِبَ رَبُّ اَلْعِزَّةِ عَلَى مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مَخَافَةٌ وَ لاَ تَأْكُلُ اَلنَّارُ مِنْهُ هُدْبَة .

ابو کاهل می گوید:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به من فرمود:ای ابو کاهل پروردگار هرگز بر کسی که در قلبش ترس باشد غضب نکند، و آتش بر آن صدمه ای نزند.

جَاءَ حَبِيبُ بْنُ اَلْحَارِثِ إِلَى رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ إِنِّي رَجُلٌ مِعْرَاضٌ لِلذُّنُوبِ قَالَ فَتُبْ إِلَى اَللَّهِ يَا حَبِيبُ قَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ إِنِّي أَتُوبُ ثُمَّ أَعُودُ قَالَ فَكُلَّمَا أَذْنَبْتَ فَتُبْ قَالَ إِذ ا يَا رَسُولَ اَللَّهِ تَكْثُرُ ذُنُوبِي قَالَ عَفْوُ اَللَّهِ أَكْثَرُ مِنْ ذُنُوبِكَ يَا حَبِيبَ بْنَ اَلْحَارِثِ وَ قَالَ مَا مِنْ حَافِظَيْنِ يَرْفَعَانِ إِلَى اَللَّهِ مَا حَفِظَا فَيَرَى اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فِي أَوَّلِ اَلصَّحِيفَةِ خَيْرا وَ فِي آخِرِهَا خَيْرا إِلاَّ قَالَ…

حبیب بن حارث نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله آمده، عرضه داشت:ای رسول خدا من مردی هستم که همیشه در معرض گناهم، فرمود:توبه کن به سوی خدا ای حبیب، گفت:ای رسول خدا من توبه می کنم سپس دوباره آن را تکرار می کنم، فرمود:هر چه گناه کردی باز توبه کن، گفت:ای رسول خدا در این صورت گناهانم فراوان می شود، فرمود:ای حبیب بن حارث گذشت خداوند از گناهان تو بیشتر است.

عَنْ أَبِي حَمْزَةَ اَلثُّمَالِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ قَالَ : خَرَجْتُ حَتَّى اِنْتَهَيْتُ إِلَى هَذَا اَلْحَائِطِ فَاتَّكَأْتُ عَلَيْهِ فَإِذَا رَجُلٌ عَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَبْيَضَانِ يَنْظُرُ فِي تُجَاهِ وَجْهِي ثُمَّ قَالَ يَا عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ مَا لِي أَرَاكَ كَئِيبا حَزِينا عَلَى اَلدُّنْيَا فَالرِّزْقُ حَاضِرٌ لِلْبَرِّ وَ اَلْفَاجِرِ قُلْتُ مَا عَلَى هَذَا أَحْزَنُ وَ إِنَّهُ كَمَا تَقُولُ قَالَ فَعَلَى اَلْآخِرَةِ فَوَعْدٌ صَادِقٌ يَحْكُمُ فِيهِ مَلِكٌ قَاهِرٌ أَوْ قَالَ قَادِرٌ قُلْتُ مَا عَلَى هَذَا أَحْزَنُ وَ إِنَّهُ كَمَا تَقُولُ قَالَ…

امام زین العابدین علیه السّلام فرمود:روزی بیرون شدم تا به این دیوار رسیدم و بر آن تکیه کردم، ناگاه مردی که دو جامۀ سفید بر تن داشت پیدا شد و در رویم نگریست، سپس گفت:ای علی بن الحسین چه شده که تو را اندوهگین و محزون می بینم؟آیا اندوهت برای دنیاست؟که روزی خدا برای نیکوکار و بدکردار آماده است. گفتم:برای دنیا اندوهگین نیستم، زیرا چنان است که تو می گویی، گفت:پس برای آخرت است؟که وعده ای است درست و سلطانی قاهر قادر نسبت به آن حکم می فرماید:گفتم:برای آن هم اندوه ندارم، زیرا چنان است که می گویی، پرسید:اندوهت برای چیست؟گفتم:از فتنۀ ابن زبیر و وضعی که مردم دارند می ترسم. بعد خندید و گفت:ای علی بن الحسین آیا دیده ای کسی را که از خدا بترسد و خدا او را نجات ندهد؟گفتم:نه، گفت:آیا کسی را دیده ای که بر خدا…