حدیث امام صادق (ع) درباره تفسیر تجارت ها

تفسیر تجارت ها
شماره ۱۱۱۷۱ امام صادق (ع)

قال الإمام الصادق عليه السلام:

فِي جَمِيعِ اَلْبُيُوعِ وَ وُجُوهِ اَلْحَلاَلِ مِنْ وَجْهِ اَلتِّجَارَاتِ اَلَّتِي يَجُوزُ لِلْبَائِعِ أَنْ يَبِيعَ مِمَّا لاَ يَجُوزُ لَهُ وَ كَذَلِكَ اَلْمُشْتَرِي اَلَّذِي يَجُوزُ لَهُ شِرَاؤُهُ مِمَّا لاَ يَجُوزُ لَهُ فَكُلُّ مَأْمُورٍ بِهِ مِمَّا هُوَ غِذَاءٌ لِلْعِبَادِ وَ قِوَامُهُمْ بِهِ فِي أُمُورِهِمْ فِي وُجُوهِ اَلصَّلاَحِ اَلَّذِي لاَ يُقِيمُهُمْ غَيْرُهُ مِمَّا يَأْكُلُونَ وَ يَشْرَبُونَ وَ يَلْبَسُونَ وَ يَنْكِحُونَ وَ يَمْلِكُونَ وَ يَسْتَعْمِلُونَ مِنْ جِهَةِ مِلْكِهِمْ وَ يَجُوزُ لَهُمُ اَلاِسْتِعْمَالُ لَهُ مِنْ جَمِيعِ جِهَاتِ اَلْمَنَافِعِ اَلَّتِي لاَ يُقِيمُهُمْ غَيْرُهَا مِنْ كُلِّ شَيْ ءٍ يَكُونُ لَهُمْ فِيهِ اَلصَّلاَحُ مِنْ جِهَةٍ مِنَ اَلْجِهَاتِ فَهَذَا كُلُّهُ حَلاَلٌ بَيْعُهُ وَ شِرَاؤُهُ وَ إِمْسَاكُهُ وَ اِسْتِعْمَالُهُ وَ هِبَتُهُ وَ عَارِيَّتُهُ وَ أَمَّا وُجُوهُ اَلْحَرَامِ مِنَ اَلْبَيْعِ وَ اَلشِّرَاءِ فَكُلُّ أَمْرٍ يَكُونُ فِيهِ اَلْفَسَادُ مِمَّا هُوَ مَنْهِيٌّ عَنْهُ مِنْ جِهَةِ أَكْلِهِ وَ شُرْبِهِ أَوْ كَسْبِهِ أَوْ نِكَاحِهِ أَوْ مِلْكِهِ أَوْ إِمْسَاكِهِ أَوْ هِبَتِهِ أَوْ عَارِيَّتِهِ أَوْ شَيْ ءٍ يَكُونُ فِيهِ وَجْهٌ مِنْ وُجُوهِ اَلْفَسَادِ نَظِيرُ اَلْبَيْعِ بِالرِّبَا لِمَا فِي ذَلِكَ مِنَ اَلْفَسَادِ أَوِ اَلْبَيْعِ لِلْمَيْتَةِ أَوِ اَلدَّمِ أَوْ لَحْمِ اَلْخِنْزِيرِ أَوْ لُحُومِ اَلسِّبَاعِ مِنْ صُنُوفِ سِبَاعِ اَلْوَحْشِ أَوِ اَلطَّيْرِ أَوْ جُلُودِهَا أَوِ اَلْخَمْرِ أَوْ شَيْ ءٍ مِنْ وُجُوهِ اَلنَّجِسِ فَهَذَا كُلُّهُ حَرَامٌ وَ مُحَرَّمٌ لِأَنَّ ذَلِكَ كُلَّهُ مَنْهِيٌّ عَنْ أَكْلِهِ وَ شُرْبِهِ وَ لُبْسِهِ وَ مِلْكِهِ وَ إِمْسَاكِهِ وَ اَلتَّقَلُّبِ فِيهِ بِوَجْهٍ مِنَ اَلْوُجُوهِ لِمَا فِيهِ مِنَ اَلْفَسَادِ فَجَمِيعُ تَقَلُّبِهِ فِي ذَلِكَ حَرَامٌ وَ كَذَلِكَ كُلُّ بَيْعٍ مَلْهُوٍّ بِهِ وَ كُلُّ مَنْهِيٍّ عَنْهُ مِمَّا يُتَقَرَّبُ بِهِ لِغَيْرِ اَللَّهِ أَوْ يَقْوَى بِهِ اَلْكُفْرُ وَ اَلشِّرْكُ مِنْ جَمِيعِ وُجُوهِ اَلْمَعَاصِي أَوْ بَابٌ مِنَ اَلْأَبْوَابِ يَقْوَى بِهِ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ اَلضَّلاَلَةِ أَوْ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ اَلْبَاطِلِ أَوْ بَابٌ يُوهَنُ بِهِ اَلْحَقُّ فَهُوَ حَرَامٌ مُحَرَّمٌ حَرَامٌ بَيْعُهُ وَ شِرَاؤُهُ وَ إِمْسَاكُهُ وَ مِلْكُهُ وَ هِبَتُهُ وَ عَارِيَّتُهُ وَ جَمِيعُ اَلتَّقَلُّبِ فِيهِ إِلاَّ فِي حَالٍ تَدْعُو اَلضَّرُورَةُ فِيهِ إِلَى ذَلِكَ.

اما تفسیر معامله ها -در بیان همه اقسام خرید و فروش و صورتهای حلال که از طریق تجارتی که فروشش بر فروشنده جایز یا ممنوع است و همچنین خریدش بر خریداری جایز یا ممنوع است. تمام چیزهایی که در باره آنها دستوری رسیده، هر آنچه خوراک بندگان و مایه زندگی کردن ایشان باشد در راههای درست که جز آن برپا نمانند، از قبیل: خوردنی ها، نوشیدنی ها، پوشاک، ازدواج کردن، تملک نمودن و به کار گرفتن آنچه که ملک ایشان است و استفاده از آنها رواست، از جهت تمامی بهره هایی که عایدشان می شود و بدون آن پایدار نمی مانند. هر چه از جهتی به صلاح آنها باشد، خرید و فروش و نگهداری و به کارگیری و بخشیدن و عاریه دادن آن-همه این موارد-حلال است. اما صورتهای حرام خرید و فروش، هر چه در آن فساد است و ممنوع شده، از نظر خوردن و آشامیدن، کسب، ازدواج، تملک، نگهداری، بخشیدن و عاریه دادن آن، یا چیزی که به خاطر آن که یک جهت فساد در آن هست مورد معامله قرار می گیرد مانند فروش ربوی یا فروش مردار، خون، گوشت، خوک یا گوشت درندگان یا پرندگان وحشی، یا پوست آنها، یا شراب و یا نجاسات، همه اینها حرام است و نامشروع می باشد؛ زیرا همه اینها ممنوع شده از خوردن و نوشیدن و پوشیدن و مالک شدن و نگهداشتن و تصرف در آنها به جهتی از جهات که فسادی در آنهاست؛ پس هر گونه صرف کردن آنها حرام می باشد. و همچنین فروش وسایل بازی قمار و هر چه ممنوع شده از چیزهایی که به وسیله آنها به غیر خدا تقرب جویند یا به هر وسیله گناه آمیزی که کفر و شرک در سایه آن قدرت پیدا نماید، یا هر بابی از ابواب که بابی از ابواب گمراهی به آن قدرت یابد یا بابی از بابهای باطل را تقویت نماید، یا بابی که حق به وسیله آن تضعیف گردد، همه اینها حرام است و نامشروع می باشد خرید و فروش و نگهداشتن و مالک شدن و بخشیدن و عاریه دادن و هر گونه تصرف در آنها حرام است مگر از روی ناچاری و ضرورت به سوی آنها رود.

منبع:
تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیه و آله، ج 2، ص 332
Esc
↑ ↓ جابه‌جاییEnter باز کردن/ یا Ctrl K از هر صفحه