سَأَلْتُهُ عَنْ أَفْضَلِ مَا يَتَقَرَّبُ بِهِ اَلْعِبَادُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ أَفْضَلُ مَا يَتَقَرَّبُ بِهِ اَلْعِبَادُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ طَاعَةُ اَللَّهِ وَ طَاعَةُ رَسُولِهِ وَ طَاعَةُ أُولِي اَلْأَمْرِ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع حُبُّنَا إِيمَانٌ وَ بُغْضُنَا كُفْرٌ .
ابن فضیل گوید: از امام(ع)پرسیدم بهترین وسیله تقرب بندگان بخدای عز و جل چیست؟ فرمود بهترین وسیله تقرب بندگان بسوی خدای عز و جل اطاعت خدا و اطاعت رسول و اطاعت والیان امر است، امام باقر(ع)فرمود: دوستی ما ایمان و دشمنی ما کفر است.
قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ ع أَعْرِضُ عَلَيْكَ دِينِيَ اَلَّذِي أَدِينُ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ قَالَ فَقَالَ هَاتِ قَالَ فَقُلْتُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ وَ اَلْإِقْرَارُ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اَللَّهِ وَ أَنَّ عَلِيّاً كَانَ إِمَاماً فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ ثُمَّ كَانَ بَعْدَهُ اَلْحَسَنُ إِمَاماً فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ ثُمَّ كَانَ بَعْدَهُ اَلْحُسَيْنُ إِمَاماً فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ ثُمَّ كَانَ بَعْدَهُ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ إِمَاماً فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ حَتَّى اِنْتَهَى…
اسماعیل بن جابر گوید: بامام باقر(ع)عرضکردم: دین خودم را که خدای عز و جل را بآن میپرستم بشما عرض کنم؟ فرمود: بگو. عرضکردم: گواهی دهم که شایسته پرستشی جز خدای یگانه بی انباز نیست و محمد بنده او و فرستاده اوست و آنچه از جانب خدا آورده اعتراف دارم علی امامست و خدا اطاعتش را واجب ساخته و بعد از او حسن امامست و خدا اطاعتش را واجب نموده و بعد از او حسین امامست و خدا اطاعتش را واجب دانسته و بعد از او علی بن حسین امامست و خدا اطاعتش را واجب کرده(همین طور گفتم)تا بخود حضرت رسید، سپس عرضکردم: تویی امام، خدایت رحمت کند، فرمود: دین خدا و دین ملایکه او همین است.
اِعْلَمُوا أَنَّ صُحْبَةَ اَلْعَالِمِ وَ اِتِّبَاعَهُ دِينٌ يُدَانُ اَللَّهُ بِهِ وَ طَاعَتَهُ مَكْسَبَةٌ لِلْحَسَنَاتِ مَمْحَاةٌ لِلسَّيِّئَاتِ وَ ذَخِيرَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ رِفْعَةٌ فِيهِمْ فِي حَيَاتِهِمْ وَ جَمِيلٌ بَعْدَ مَمَاتِهِمْ .
امیر المومنین علیه السلام فرمود: همنشینی با عالم(امام باشد یا دانشمند ربانی)و پیروی از او دینی ست که خدا بوسیله آن دینداری و پرستش شود و اطاعت عالم موجب بدست آمدن حسنات و محو گناهانست و برای مومنین ذخیره ای است و در زمان حیات مایه سربلندی و پس از مرگ موجب ذکر خیر است.
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع إِنَّ اَللَّهَ أَجَلُّ وَ أَكْرَمُ مِنْ أَنْ يُعْرَفَ بِخَلْقِهِ بَلِ اَلْخَلْقُ يُعْرَفُونَ بِاللَّهِ قَالَ صَدَقْتَ قُلْتُ إِنَّ مَنْ عَرَفَ أَنَّ لَهُ رَبّاً فَقَدْ يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَعْرِفَ أَنَّ لِذَلِكَ اَلرَّبِّ رِضًا وَ سَخَطاً وَ أَنَّهُ لاَ يُعْرَفُ رِضَاهُ وَ سَخَطُهُ إِلاَّ بِوَحْيٍ أَوْ رَسُولٍ فَمَنْ لَمْ يَأْتِهِ اَلْوَحْيُ فَيَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَطْلُبَ اَلرُّسُلَ فَإِذَا لَقِيَهُمْ عَرَفَ أَنَّهُمُ اَلْحُجَّةُ وَ أَنَّ لَهُمُ اَلطَّاعَةَ اَلْمُفْتَرَضَةَ فَقُلْتُ لِلنَّاسِ أَ لَيْسَ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص كَانَ هُوَ اَلْحُجَّةَ…
منصور بن حازم گوید: بامام صادق(ع)عرضکردم: همانا خدا بزرگوارتر و گرامیتر است از اینکه بوسیله مخلوقش شناخته شود بلکه مخلوق بوسیله خدا شناخته شوند بوسیله خدا بشناسند فرمود درست گفتی، عرضکردم. هر که بداند پروردگاری دارد سزاوار است که بداند برای او خرسندی و خشمی است و خرسندی و خشم او جز بوسیله وحی یا پیغمبر فهمیده نشود و کسی که وحی بر خودش نازل نشود باید که در طلب پیغمبران باشد و چون ایشان را ملاقات کرد، بداند که ایشانند حجت خدا و اطاعتشان لازمست من بمردم(اهل سنت)گفتم مگر نمیدانید که رسول خدا(ص)حجت خدا بود بر خلقش؟ گفتند چرا، گفتم چون او درگذشت حجت خدا کیست؟ گفتند: قرآن، من در قرآن نظر کردم و دیدم سنی و قدری و حتی زندیقی که بآن ایمان ندارد بآن استشهاد میکنند تا بر مردان طرف مقابل خود غلبه کنند…
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع اَلْأَوْصِيَاءُ طَاعَتُهُمْ مُفْتَرَضَةٌ قَالَ نَعَمْ هُمُ اَلَّذِينَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَطِيعُوا اَللّهَ وَ أَطِيعُوا اَلرَّسُولَ وَ أُولِي اَلْأَمْرِ مِنْكُمْ وَ هُمُ اَلَّذِينَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اَللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا اَلَّذِينَ يُقِيمُونَ اَلصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ اَلزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ .
حسین بن ابی العلا گوید بامام صادق(ع)عرضکردم، اوصیا پیغمبر اطاعتشان واجبست؟ فرمود: بلی، ایشانند که خدای عز و جل در باره آنها فرموده(63 سوره 4)«و اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیغمبر و صاحبان امر از خودتان را»و ایشانند که خدا در باره آنها فرموده(91 سوره 5)«ولی شما خداست و رسولش و کسانی که ایمان آورده و نماز میگذارند و در حال رکوع صدقه میدهند»(بحدیث هفتم همین باب مراجعه شود).
اَلسَّمْعُ وَ اَلطَّاعَةُ أَبْوَابُ اَلْخَيْرِ اَلسَّامِعُ اَلْمُطِيعُ لاَ حُجَّةَ عَلَيْهِ وَ اَلسَّامِعُ اَلْعَاصِي لاَ حُجَّةَ لَهُ وَ إِمَامُ اَلْمُسْلِمِينَ تَمَّتْ حُجَّتُهُ وَ اِحْتِجَاجُهُ يَوْمَ يَلْقَى اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ ثُمَّ قَالَ يَقُولُ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ .
عبد الاعلی گوید: شنیدم امام صادق(ع)میفرمود: شنیدن و اطاعت نمودن از درهای خیر است، بر کسی که بشنود و فرمانبرد حجتی نیست، و آنکه بشنود و نافرمانی کند حجت و عذری ندارد و امام مسلمین در روزی که خدای عز و جل را ملاقات کند حجت و احتجاجش تمامست(زیرا او امام بحق است و در تبلیغ هم کوتاهی نکرده است)سپس فرمود: خدای تبارک و تعالی میفرماید: (74 سوره 17)«روزی که هر مردمی را با ا مامشان میخوانیم»(یعنی روز قیامت مثلا گوییم: شیعیان امام صادق شیعیان ابو حنیفه شیعیان مالک )
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً َالَ نَزَلَتْ فِي أُمَّةِ مُحَمَّدٍ ص خَاصَّةً فِي كُلِّ قَرْنٍ مِنْهُمْ إِمَامٌ مِنَّا شَاهِدٌ عَلَيْهِمْ وَ مُحَمَّدٌ ص شَاهِدٌ عَلَيْنَا .
امام صادق(ع)راجع بقول خدای عز و جل(45 سوره 4)«پس چطور باشد زمانی که از هر امتی گواهی آوریم و ترا بر آنها گواه آوریم»فرمود: تنها در باره امت محمد(ص)نازل شده، در هر قرنی امامی از ما برایشان گواه و ناظر است و محمد(ص)گواه و ناظر بر ماست. (یعنی بر گفتار و کردار ایشان ناظر است و روز قیامت نزد خدا گواهی دهد، پس مواظب باشید و تقوی پیشه کنید که گواهان شما عادل و مقبولند)
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى اَلنّاسِ قَالَ نَحْنُ اَلْأُمَّةُ اَلْوُسْطَى وَ نَحْنُ شُهَدَاءُ اَللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ وَ حُجَجُهُ فِي أَرْضِهِ قُلْتُ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ قَالَ إِيَّانَا عَنَى خَاصَّةً هُوَ سَمّاكُمُ اَلْمُسْلِمِينَ مِنْ قَبْلُ فِي اَلْكُتُبِ اَلَّتِي مَضَتْ وَ فِي هَذَا اَلْقُرْآنِ لِيَكُونَ اَلرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ فَرَسُولُ اَللَّهِ ص اَلشَّهِيدُ عَلَيْنَا بِمَا بَلَّغَنَا عَنِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ…
برید عجلی گوید: از امام صادق(ع)راجع بقول خدای عز و جل(138 سوره 2)«و این گونه شما را امتی میانه(عادل)قرار دادیم تا بر مردم گواه باشید»پرسیدم، فرمود: ما هستیم امت میانه و ماییم گواهان خدا بر خلقش و حجتهای او در زمینش. عرض کردم: قول خدای عز و جل(78 سوره 22) «ملت پدر شما ابراهیم»یعنی چه؟ فرمود: خصوص ما مقصود است(دنبال آیه و تفسیر آن)«او شما را از پیش مسلمان نامیده»یعنی در کتابهای گذشته«و در این»یعنی قرآن«تا پیغمبر بر شما گواه باشد» پس پیغمبر(ص)گواه و ناظر بر ماست نسبت بآنچه از طرف خدای عز و جل بمردم رسانیده ایم و ما گواهانیم بر مردم، هر که ما را تصدیق کند، روز قیامت تصدیقش کنیم و هر که ما را تکذیب کند روز قیامت تکذیبش کنیم.
قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ ع قَوْلَ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى اَلنّاسِ وَ يَكُونَ اَلرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً قَالَ نَحْنُ اَلْأُمَّةُ اَلْوَسَطُ وَ نَحْنُ شُهَدَاءُ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ وَ حُجَجُهُ فِي أَرْضِهِ قُلْتُ قَوْلُهُ تَعَالَى يا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا اِرْكَعُوا وَ اُسْجُدُوا وَ اُعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَ اِفْعَلُوا اَلْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ وَ جاهِدُوا فِي اَللّهِ حَقَّ جِهادِهِ هُوَ اِجْتَباكُمْ قَالَ إِيَّانَا عَنَى وَ نَحْنُ اَلْمُجْتَبَوْنَ وَ لَمْ يَجْعَلِ اَللَّهُ…
برید عجلی گوید از امام باقر(ع)در باره قول خدای تبارک و تعالی(138 سوره 2)«و همچنین شما را امت میانه قرار دادیم تا بر مردم گواه باشید و پیغمبر بر شما گواه باشد»پرسیدم، فرمود: ماییم امت میانه و ماییم گواهان خدای تبارک و تعالی بر خلقش و حجتهای او در زمینش گفتم: خدا فرماید: (77 سوره 22)«ای اهل ایمان رکوع کنید و سجده کنید و پروردگارتان را بپرستید و نیکی کنید شاید رستگار گردید و در راه خدا کار زار کنید چنان که سزاوار کارزار کردن برای او است او شما را برگزید» فرمود: خدا ما را قصد کرده و ماییم برگزیدگان و خدای تبارک و تعالی در دین حرجی قرار نداده، حرج از تنگ گرفتن سخت تر است، و اینکه فرماید: «ملت پدرتان ابراهیم»تنها ما را قصد کرده و«شما را مسلمان نامیده»خدا ما را مسلمان نامیده«از پیش»یعنی در کتابهای…
إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى طَهَّرَنَا وَ عَصَمَنَا وَ جَعَلَنَا شُهَدَاءَ عَلَى خَلْقِهِ وَ حُجَّتَهُ فِي أَرْضِهِ وَ جَعَلَنَا مَعَ اَلْقُرْآنِ وَ جَعَلَ اَلْقُرْآنَ مَعَنَا لاَ نُفَارِقُهُ وَ لاَ يُفَارِقُنَا .
امیر المومنین(ع)فرمود: خدای تبارک و تعالی ما را پاکیزه نمود و نگهداری فرمود و ما را بر خلقش گواه ساخت و در زمینش حجت نهاد و ما را همراه قرآن و قرآن را همراه ما قرار داد، نه ما از آن جدا شویم و نه او از ما جدا شود(کردار و گفتار ما با حقیقت معانی و مضامین قرآن منطبق است و جدایی ممکن نیست زیرا ما سر مویی هم از قرآن تجاوز نمیکنیم).
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ َقَالَ كُلُّ إِمَامٍ هَادٍ لِلْقَرْنِ اَلَّذِي هُوَ فِيهِمْ .
فضیل گوید از امام صادق(ع)راجع بقول خدای عز و جل(7 سوره 13)«و هر گروهی را رهبریست»پرسیدم، فرمود: هر امامی رهبر است در دورانی که در میان مردم است(رهبر مردم دوران خویش است).
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ َقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص اَلْمُنْذِرُ وَ لِكُلِّ زَمَانٍ مِنَّا هَادٍ يَهْدِيهِمْ إِلَى مَا جَاءَ بِهِ نَبِيُّ اَللَّهِ ص ثُمَّ اَلْهُدَاةُ مِنْ بَعْدِهِ عَلِيٌّ ثُمَّ اَلْأَوْصِيَاءُ وَاحِدٌ بَعْدَ وَاحِدٍ .
برید عجلی گوید از امام باقر علیه السلام در باره قول خدای عز و جل«همانا تو بیم دهنده ای و برای هر گروهی رهبریست»پرسیدم، فرمود: رسول خدا(ص)بیم دهنده است و در هر زمانی یکی از ما اهل بیت رهبریست که مردم را بآنچه پیغمبر از طرف خدا آورده رهبری کند، رهبران بعد از پیغمبر اول علی است و پس از او اوصیااش یکی پس از دیگری.