فِي قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي اَلنّاسِ فَقَالَ مَيْتٌ لاَ يَعْرِفُ شَيْئاً وَ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي اَلنّاسِ إِمَاماً يُؤْتَمُّ بِهِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي اَلظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها لَ اَلَّذِي لاَ يَعْرِفُ اَلْإِمَامَ .
و در باره قول خدای تبارک و تعالی(123 سوره 3)«آیا کسی که مرده بود و ما او را زنده کردیم و باو نوری دادیم که میان مردم راه رود»فرمود: مرده کسی است که بچیزی معرفت نداشته باشد و نوری که با آن میان مردم راه رود، امامی است که از او پیروی میکند، و اینکه فرماید«مانند کسی است که در ظلمات باشد و نتواند از آن بدر رود»کسی است که امام را نشناسد.
دَخَلَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ اَلْجَدَلِيُّ عَلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ ع يَا أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ أَ لاَ أُخْبِرُكَ بِقَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ . وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي اَلنّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلاّ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ قَالَ بَلَى يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ جُعِلْتُ فِدَاكَ فَقَالَ اَلْحَسَنَةُ مَعْرِفَةُ اَلْوَلاَيَةِ وَ حُبُّنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ وَ اَلسَّيِّئَةُ إِنْكَارُ اَلْوَلاَيَةِ وَ بُغْضُنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ ثُمَّ قَرَأَ عَلَيْهِ هَذِهِ اَلْآيَةَ…
امام باقر فرمود: ابو عبد الله جدلی بر امیر المومنین(ع)وارد شد حضرت فرمود ای ابو عبد الله نمیخواهی ترا خبر دهم از قول خدای عز و جل(91 سوره 27)«هر که کار نیکی آورد بهتر از آن را پاداش گیرد و از هراس روز قیامت ایمن باشند»و هر که کار بدی آورد برو در دوزخ افتد، مگر ممکن است جز آنچه کرده اید جزا بینید»عرضکرد چرا ای امیر مومنان قربانت گردم، فرمود: کار نیک شناختن ولایت و دوستی ما اهل بیت است و کار بد، انکار ولایت و دشمنی ما اهل بیت است و باز هم آن آیه را تلاوت فرمود.
ذِرْوَةُ اَلْأَمْرِ وَ سَنَامُهُ وَ مِفْتَاحُهُ وَ بَابُ اَلْأَشْيَاءِ وَ رِضَا اَلرَّحْمَنِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى اَلطَّاعَةُ لِلْإِمَامِ بَعْدَ مَعْرِفَتِهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَقُولُ مَنْ يُطِعِ اَلرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اَللّهَ وَ مَنْ تَوَلّى فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً .
امام باقر علیه السلام فرمود: بلندی و کوهان و کلید و در همه چیز و خرسندی خدای رحمان تبارک و تعالی اطاعت امامست بعد از معرفت او، سپس فرمود: خدای تبارک و تعالی میفرماید: (83 سوره 4)«هر که اطاعت پیغمبر نماید، اطاعت خدا کرده و هر که رو گرداند(او را رها کن، زیرا)ما ترا نگهبان او نفرستاده ایم».
أَشْهَدُ أَنَّ عَلِيّاً إِمَامٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ وَ أَنَّ اَلْحَسَنَ إِمَامٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ وَ أَنَّ اَلْحُسَيْنَ إِمَامٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ وَ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ إِمَامٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ وَ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ إِمَامٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ.
ابی الصباح گوید: گواهی دهم که شنیدم امام صادق علیه السلام میفرمود: گواهی دهم که علی امامیست که خدا اطاعتش را واجب ساخته و حسن امامیست که خدا اطاعتش را واجب ساخته و حسین امامی است که خدا اطاعتش را واجب ساخته و علی بن حسین امامیست که خدا اطاعتش را واجب ساخته و محمد بن علی امامی است که خدا اطاعتش را واجب ساخته است.
نَحْنُ قَوْمٌ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَنَا وَ أَنْتُمْ تَأْتَمُّونَ بِمَنْ لاَ يُعْذَرُ اَلنَّاسُ بِجَهَالَتِهِ .
بشیر عطار گوید: شنیدم امام صادق علیه السلام میفرمود: ما خانواده گروهی هستیم که خدا اطاعت ما را واجب کرده و شما پیروی میکنید از کسی که مردم بنادانی او معذور نیستند(پس اگر اهل سنت در قیامت گویند ما اهل بیت پیغمبر را نمیشناختیم تا از آنها پیروی کنیم، اگر مستضعف نباشند خدا معذورشان ندارد زیرا امامت ایشان براهین روشن دارد).
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ آتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً َالَ اَلطَّاعَةُ اَلْمَفْرُوضَةُ .
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای عز و جل(54 سوره 4)«بآنها سلطنت بزرگی دادیم»فرمود مقصود اطاعت آنهاست که بر مردم واجبست.
أُشْرِكَ بَيْنَ اَلْأَوْصِيَاءِ وَ اَلرُّسُلِ فِي اَلطَّاعَةِ .
امام صادق علیه السلام میفرمود: وجوب اطاعت میان اوصیا و پیغمبران مشترک است(و بر امت است که از هر دو طایفه اطاعت کنند).
نَحْنُ قَوْمٌ فَرَضَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ طَاعَتَنَا لَنَا اَلْأَنْفَالُ وَ لَنَا صَفْوُ اَلْمَالِ وَ نَحْنُ اَلرَّاسِخُونَ فِي اَلْعِلْمِ وَ نَحْنُ اَلْمَحْسُودُونَ اَلَّذِينَ قَالَ اَللَّهُ أَمْ يَحْسُدُونَ اَلنّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اَللّهُ مِنْ فَضْلِهِ .
و فرمود: ما گروهی باشیم که خدای عز و جل اطاعت ما را واجب کرده، انفال(غنیمت در جنگ و مباحات اولیه)از ماست و برگزیده از مال(اشیا نفیس جنگی)بما اختصاص دارد: ما در دانش ریشه داریم و ما هستیم حسدبرده شدگان که خدا فرماید(58 سوره 4)«آیا بر مردم حسد میورزند بواسطه آنچه خدا از فضل خود بایشان داده است»(در باره انفال و برگزیده از مال و نیز در باره اینکه ایمه علیه السلام محسودند بعد از این بتفصیل بیان می شود).
ذَكَرْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع قَوْلَنَا فِي اَلْأَوْصِيَاءِ إِنَّ طَاعَتَهُمْ مُفْتَرَضَةٌ قَالَ فَقَالَ نَعَمْ هُمُ اَلَّذِينَ قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى أَطِيعُوا اَللّهَ وَ أَطِيعُوا اَلرَّسُولَ وَ أُولِي اَلْأَمْرِ مِنْكُمْ وَ هُمُ اَلَّذِينَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اَللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا .
حسین بن ابی العلا گوید: گفتار خود را در باره اوصیا که اطاعتشان واجبست بامام صادق علیه السلام عرضکردم فرمود: آری ایشانند همان کسان که خدای تعالی فرماید(59 سوره 4)«اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیغمبر و والیان امر از خودتان را»(یعنی مقصود از والیان امر، اوصیا باشند)و ایشانند همان کسان که خدای عز و جل فرموده است(61 سوره 5)«ولی شما فقط خداست و رسولش و کسانی که ایمان آورده اند».
سَأَلْتُهُ عَنِ اَلْأَئِمَّةِ هَلْ يَجْرُونَ فِي اَلْأَمْرِ وَ اَلطَّاعَةِ مَجْرَى وَاحِدٍ قَالَ نَعَمْ .
ابو بصیر گوید: از امام صادق علیه السلام پرسیدم: همه امامان در فرمان و وجوب اطاعت یکسانند فرمود: آری.
كُنْتُ قَائِماً عَلَى رَأْسِ اَلرِّضَا ع بِخُرَاسَانَ وَ عِنْدَهُ عِدَّةٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ وَ فِيهِمْ إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى بْنِ عِيسَى اَلْعَبَّاسِيُّ فَقَالَ يَا إِسْحَاقُ بَلَغَنِي أَنَّ اَلنَّاسَ يَقُولُونَ إِنَّا نَزْعُمُ أَنَّ اَلنَّاسَ عَبِيدٌ لَنَا لاَ وَ قَرَابَتِي مِنْ رَسُولِ اَللَّهِ ص مَا قُلْتُهُ قَطُّ وَ لاَ سَمِعْتُهُ مِنْ آبَائِي قَالَهُ وَ لاَ بَلَغَنِي عَنْ أَحَدٍ مِنْ آبَائِي قَالَهُ وَ لَكِنِّي أَقُولُ اَلنَّاسُ عَبِيدٌ لَنَا فِي اَلطَّاعَةِ مَوَالٍ لَنَا فِي اَلدِّينِ فَلْيُبَلِّغِ اَلشَّاهِدُ اَلْغَائِبَ .
طبری گوید: من در خراسان بالای سر امام رضا علیه السلام بخدمت ایستاده بودم و جمعی از بنی هاشم که اسحاق بن موسی در میانشان بود، خدمت آن حضرت بودند، امام فرمود: ای اسحاق بمن خبر رسید که مردم(اهل سنت)میگویند: ما عقیده داریم که مردم برده ما هستند، نه سوگند بخویشی و قرابتی که با پیغمبر(ص)دارم نه من هرگز این سخن گفته ام و نه از پدرانم شنیده ام و نه بمن خبر رسیده که یکی از آنها گفته باشد ولی من میگویم مردم بنده ما هستند در اینکه اطاعت ما بر آنها واجبست و در اطاعت فرمانبر مایند و در دین پیرو ما هستند، هر کس حاضر است بغایبین برساند.
نَحْنُ اَلَّذِينَ فَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَنَا لاَ يَسَعُ اَلنَّاسَ إِلاَّ مَعْرِفَتُنَا وَ لاَ يُعْذَرُ اَلنَّاسُ بِجَهَالَتِنَا مَنْ عَرَفَنَا كَانَ مُؤْمِناً وَ مَنْ أَنْكَرَنَا كَانَ كَافِراً وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْنَا وَ لَمْ يُنْكِرْنَا كَانَ ضَالاًّ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى اَلْهُدَى اَلَّذِي اِفْتَرَضَ اَللَّهُ عَلَيْهِ مِنْ طَاعَتِنَا اَلْوَاجِبَةِ فَإِنْ يَمُتْ عَلَى ضَلاَلَتِهِ يَفْعَلِ اَللَّهُ بِهِ مَا يَشَاءُ .
امام صادق علیه السلام میفرماید: ماییم که خدا اطاعت ما را واجب ساخته، مردم راهی جز معرفت ما ندارند و بر نشناختن ما معذور نباشند. هر که ما را شناسد مومن است و هر که انکار کند کافر است و کسی که نشناسد و انکار هم نکند گمراهست تا زمانی که بسوی هدایتی که خدا بر او واجب ساخته و آن اطاعت حتمی ماست برگردد و اگر بهمان حال گمراهی بمیرد خدا، هر چه خواهد با او کند.
