گنجینه احادیث

اَلْفَهْمُ بِالْفِطْنَة

درک به باهوشی است.

اَلْيَقْظَةُ نُورٌ. اَلْغَفْلَةُ غُرُور

بیداری نور است و غفلت، فریب.

اَلْفِطْنَةُ هِدَايَة

با هوشی، هدایت است.

اَلْيَقْظَةُ اِسْتِبْصَار

بیداری، بینایی طلبی است.

اَلْيَقْظَةُ كَرَب

بیداری، غم آور است.

اَلْمَرْءُ اَلرَّجُلَ بِفِطْنَتِهِ لاَ بِصُورَتِه

آدمی به هوشیاری او است نه به صورتش.

ضَادُّوا اَلْغَفْلَةَ بِالْيَقْظَة

به بیداری با غفلت دشمنی کنید.

ضَادُّوا اَلْغَبَاوَةَ بِالْفِطْنَة

به باهوشی با کودنی دشمنی کنید.

قَدْ يُقِّظْتُمْ فَتَيَقَّظُوا وَ هُدِيتُم

هرآینه بیدار شدید پس بیدار شوید و راهنمایی شده اید، پس راه بیابید.

مَنْ تَبَصَّرَ فِي اَلْفِطْنَةِ ثَبَتَتْ لَهُ اَلْحِكْمَةُ وَ عَرَفَ اَلْعِبْرَة

هر که در هوشیاری بینا و آگاه شود، حکمت بر او استوار گردد و عبرت شناسد.

مَنْ عَجَزَ عَنْ حَاضِرِ لُبِّهِ فَهُوَ عَنْ غَائِبِهِ أَعْجَزُ وَ مِنْ غَائِبِهِ أَعْوَز

هر که از درک آنچه در پیش خردش حاضر است ناتوان باشد، پس از آنچه از خردش پنهان است ناتوانتر خواهد بود. و کیست که پنهانش اندک باشد؟

عَجِبْتُ لِرَجُلٍ يَأْتِيهِ أَخُوهُ اَلْمُسْلِمُ فِي حَاجَةٍ فَيَمْتَنِعُ عَنْ قَضَائِهَا وَ لاَ يَرَى نَفْسَهُ لِلْخَيْرِ أَهْلا فَهَبْ أَنَّهُ لاَ ثَوَابَ يُرْجَى وَ لاَ عِقَابَ يُتَّقَى أَ فَتَزْهَدُونَ فِي مَكَارِمِ اَلْأَخْلاَق

در شگفتم از مردی که برادر مسلمانش در نیازی به او مراجعه می کند ولی او از برآوردنش سرباز می زند و خویش را برای خوبی شایسته نمی بیند. پس چنین گمان کن که او به ثوابی امید ندارد و از مجازاتی نمی ترسد، آیا در خصلتهای نیکو کناره می گیرید؟