گنجینه احادیث

خَوَرُ اَلسُّلْطَانِ أَشَدُّ عَلَى اَلرَّعِيَّةِ مِنْ جَوْرِ اَلسُّلْطَان

ناتوانی پادشاه، سخت تر است بر مردم از ستم او.

فَلْيَصْدُقْ رَائِدٌ أَهْلَهُ وَ لْيُحْضِرْ عَقْلَهُ وَ لْيَكُنْ مِنْ أَبْنَاءِ اَلْآخِرَةِ فَمِنْهَا قَدِمَ وَ إِلَيْهَا يَنْقَلِب

راهنمای مردم باید با آنها به راستی سخن گوید و با خردمندی رفتار کند؛ از فرزندان آخرت باشد که از آنجا آمده است و به آنجا باز گردد.

مَنْ أَحْسَنَ اَلْكِفَايَةَ اِسْتَحَقَّ اَلْوِلاَيَة

هر که امور مردم را به نیکویی راست کند، سزاوار ولایت باشد.

مِنْ حَقِّ اَلْمَلِكِ أَنْ يَسُوسَ نَفْسَهُ قَبْلَ جُنْدِه

از حقوق فرماندهی آن است که خود را پیش از لشگرش ادب کند.

مِنْ أَمَارَاتِ اَلدَّوْلَةِ اَلْيَقَظَةُ اَلتَّيَقُّظُ لِحِرَاسَةِ اَلْأُمُور

بیداری در نگاهبانی کارها، علامت دولت است.

مِنْ دَلاَئِلِ اَلدَّوْلَةِ قِلَّةُ اَلْغَفْلَة

کمی غفلت، نشانۀ دولت است.

اَلسَّيِّدُ مَنْ لاَ يُصَانِعُ وَ لاَ يُخَادِعُ وَ لاَ تَغُرُّهُ اَلْمَطَامِع

مهمتر کسی است که دورویی و فریبکاری نکند و آزمندی او را نفریبد.

اِسْتَعِنْ عَلَى اَلْعَدْلِ بِحُسْنِ اَلنِّيَّةِ فِي اَلرَّعِيَّةِ وَ قِلَّةِ اَلطَّمَعِ وَ كَثْرَةِ اَلْوَرَع

از عدالت یاری بجوی با حسن نیّت در میان مردم، و کمی آزمندی، و زیادی پرهیزگاری.

أَقِمِ اَلنَّاسَ عَلَى سُنَّتِهِمْ وَ دِينِهِمْ وَ لْيَأْمَنْكَ بَرِئُهُمْ وَ لْيَخَفْكَ مُرِيبُهُمْ وَ تَعَاهَدْ ثُغُورَهُمْ وَ أَطْرَافَهُمْ أَطْرَافَ بِلاَدِهِم

مردم را با سنتها و دین ایشان بر پای دار؛ و حتما چنین باشد که بی گناه ایشان از تو در امان باشد و گناهکار از تو بترسد و بر مرزها و کرانه ها بازرس بفرست.

إِنَّ اَلسُّلْطَانَ لَأَمِينُ اَللَّهِ فِي اَلْأَرْضِ وَ مُقِيمُ اَلْعَدْلِ فِي اَلْبِلاَدِ وَ اَلْعِبَادِ وَ وَزَعَتُهُ وَ زَرَعَتُهُ فِي اَلْأَرْض

پادشاه، امین خداوند است در زمین؛ و بر پای دارنده عدالت در شهرها و میان بندگان خداست؛ و بازدارنده ای از جانب پروردگار است در زمین.

إِنَّ هَذَا اَلْمَالَ لَيْسَ لِي وَ لَكَ وَ إِنَّمَا هُوَ لِلْمُسْلِمِينَ وَ جَلَبُ أَسْيَافِهِمْ فَإِنْ شَرِكْتَهُمْ فِي حَرْبِهِمْ شَرِكْتَهُمْ فِيهِ وَ إِلاَّ فَجَنَا أَيْدِيهِمْ لاَ يَكُونُ لِغَيْرِ أَفْوَاهِهِم

همانا این ثروت نه از آن من است و نه از آن تو، بلکه از آن مسلمانهاست و بهرۀ شمشیرهای ایشان.اگر در جنگ با ایشان شرکت جستی، در آن با ایشان شریک هستی و گر نه حاصل دسترنج آنها نباشد مگر برای دهنهای ایشان.

إِذَا وُلِّيتَ فَاعْدِل

هرگاه ولایت یافتی، به عدالت رفتار کن.