احادیث درباره شرایط حاکم

يحتاج الإمام إلى قلب عقول،و لسان قؤول، و جنان على إقامة الحقّ صؤول.

رهبر نیازمند قلبی است بسیار خردمند، و زبانی است گویا و دلی است در برپایی حق دلیر.

أَفْضَلُ اَلْمُلُوكِ سَجِيَّة مَنْ عَمَّ اَلنَّاسَ بِعَدْلِه

برترین پادشاهان به حسب خلق و خوی کسی است که عدالتش شامل همه مردم باشد.

أَجَلُّ اَلْأُمَرَاءِ مَنْ لَمْ يَكُنِ اَلْهَوَى عَلَيْهِ أَمِيرا

بزرگترین امیران کسی است که هوس بر او فرمانده نباشد.

أَفْضَلُ اَلْمُلُوكِ مَنْ حَسُنَ فِعْلُهُ وَ نِيَّتُهُ وَ عَدَلَ فِي جُنْدِهِ وَ رَعِيَّتِه

برترین پادشاهان کسی است که کردار و نیّت او نیکو باشد و در میان لشگر و مردمش به عدالت رفتار کند.

أَحْسَنُ اَلْمُلُوكِ حَالا مَنْ حَسُنَ عَيْشُ اَلنَّاسِ فِي عَيْشِهِ وَ عَمَّ رَعِيَّتَهُ بِعَدْلِه

نیکوترین پادشاه کسی است که در روزگار او، زندگانی مردم نیکو باشد و همه مردم را به عدالت فرا گیرد.

أَعْقَلُ اَلْمُلُوكِ مَنْ سَاسَ نَفْسَهُ لِلرَّعِيَّةِ بِمَا يَسْقُطُ عَنْهُ حُجَّتُهَا وَ سَاسَ اَلرَّعِيَّةَ بِمَا تَثْبُتُ بِهِ حُجَّتُهُ عَلَيْهَا

خردمندترین پادشاهان کسی است که با خود به گونه ای رفتار کند که برای مردم بهانه ای نماند و با مردم به گونه ای رفتار کند که صحّت عمل او بر آنها ثابت شود.

حَقٌّ عَلَى اَلْمَلِكِ أَنْ يَسُوسَ نَفْسَهُ قَبْلَ جُنْدِه

شایسته است فرمانده، پیش از لشگرش خود را ادب کند.

خَيْرُ اَلْأُمَرَاءِ مَنْ كَانَ عَلَى نَفْسِهِ أَمِيرا

بهترین امیران کسی است که بر نفس خود امیر باشد.

خَوَرُ اَلسُّلْطَانِ أَشَدُّ عَلَى اَلرَّعِيَّةِ مِنْ جَوْرِ اَلسُّلْطَان

ناتوانی پادشاه، سخت تر است بر مردم از ستم او.

فَلْيَصْدُقْ رَائِدٌ أَهْلَهُ وَ لْيُحْضِرْ عَقْلَهُ وَ لْيَكُنْ مِنْ أَبْنَاءِ اَلْآخِرَةِ فَمِنْهَا قَدِمَ وَ إِلَيْهَا يَنْقَلِب

راهنمای مردم باید با آنها به راستی سخن گوید و با خردمندی رفتار کند؛ از فرزندان آخرت باشد که از آنجا آمده است و به آنجا باز گردد.

مَنْ أَحْسَنَ اَلْكِفَايَةَ اِسْتَحَقَّ اَلْوِلاَيَة

هر که امور مردم را به نیکویی راست کند، سزاوار ولایت باشد.

مِنْ حَقِّ اَلْمَلِكِ أَنْ يَسُوسَ نَفْسَهُ قَبْلَ جُنْدِه

از حقوق فرماندهی آن است که خود را پیش از لشگرش ادب کند.