گنجینه احادیث

قلب الأحمق في فمه،و لسان العاقل في قلبه

دل احمق در دهان اوست و زبان خردمند در دل او.

قَلْبُ اَلْأَحْمَقِ وَرَاءَ لِسَانِهِ وَ لِسَانُ اَلْعَاقِلِ وَرَاءَ قَلْبِه

دل کم خرد عقب زبان اوست و زبان خردمند عقب دل او.

كَلاَمُ اَلْعَاقِلِ قُوتٌ وَ جَوَابُ اَلْجَاهِلِ سُكُوت

سخن خردمند، روزی است و پاسخ نادان، خاموشی است.

لسان العاقل وراء قلبه

زبان خردمند عقب دل اوست.

مَغْرَسُ اَلْكَلاَمِ اَلْقَلْبُ وَ مُسْتَوْدَعُهُ اَلْفِكْرُ وَ مُقَوِّيهِ اَلْعَقْلُ وَ مُبْدِيهِ اَللِّسَانُ وَ جِسْمُهُ اَلْحُرُوفُ وَ رُوحُهُ اَلْمَعْنَى وَ حِلْيَتُهُ اَلْإِعْرَابُ وَ نِظَامُهُ اَلصَّوَاب

دل، جایگاه کشت سخن است و اندیشه، جایگاه سپردن آن و خرد، استوار سازنده و زبان، آشکار کنندۀ آن است و تن آن، حرفها و جان آن، معانی و زیور آن، حرکات و آراستگی آن، درستی است.

اَلْكَلاَمُ كَالدَّوَاءِ قَلِيلُهُ يَنْفَعُ وَ كَثِيرُهُ قَاتِل

سخن گفتن همانند داروست؛ اندک آن بهره رساند و زیاد آن کشنده است.

أَقْلِلِ اَلْمَقَالَ وَ قَصِّرِ اَلْآمَالَ وَ لاَ تَقُلْ مَا يُكْسِبُكَ وِزْرا أَوْ وَ يُنَفِّرُ عَنْكَ حُرّا

گفتار را کم و آرزو را کوتاه کن و مگو آنچه بار تو را سنگین کند و آزادی را از تو برهاند.

إِذَا تَمَّ اَلْعَقْلُ نَقَصَ اَلْكَلاَم

آنگاه که خرد کامل شود، سخن کوتاه گردد.

إِذَا أَرَادَ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ صَلاَحَ عَبْدٍ أَلْهَمَهُ قِلَّةَ اَلْكَلاَمِ وَ قِلَّةَ اَلطَّعَامِ وَ قِلَّةَ اَلْمَنَام

آنگاه که خداوند سبحان نیکی بنده ای را بخواهد، کم گویی و کم خوری و کم خوابی را به او ارزانی دارد.

قَدْ يَضُرُّ اَلْكَلاَم

هر آینه سخن گفتن زیان می رساند.

قَدْ يُكْتَفَى مِنَ اَلْبَلاَغَةِ بِالْإِيجَاز

هر آینه برای رسایی سخن به کوتاهی اکتفا می شود.

قلّل المقال و قصّر الآمال

گفته ها را کم و آرزوها را کوتاه کن.