احادیث درباره حقوق مؤمن از امام صادق (ع)

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ نَظَرَ إِلَى مُؤْمِنٍ نَظْرَة لِيُخِيفَهُ بِهَا أَخَافَهُ اَللَّهُ يَوْمَ لاَ ظِلَّ إِلاَّ ظِلُّهُ.

امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل می کند که فرمود:کسی که به مؤمنی نگاه ترسناک نماید، خداوند در آن روزی که بجز سایۀ او سایه ای نیست قیامت او را می ترساند.

عَنْ صَفْوَانَ اَلْجَمَّالِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ سَأَلَهُ أَخُوهُ اَلْمُؤْمِنُ حَاجَة مِنْ ضَرِّهِ فَمَنَعَهُ مِنْ سَعَةٍ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَيْهَا مِنْ عِنْدِهِ أَوْ مِنْ عِنْدِ غَيْرِهِ حَشَرَهُ اَللَّهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ مَقْرُونَة يَدُهُ إِلَى عُنُقِهِ حَتَّى يَفْرُغَ اَللَّهُ مِنْ حِسَابِ اَلْخَلْقِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:اگر مؤمنی نیاز ضروریش را به برادر مؤمنش عرضه کند و او با توان بر آوردنش از بر آوردن حاجتش امتناع کند، حال بی واسطه و یا با واسطه؛ خداوند او را دست به گردن بسته در قیامت محشور می کند، تا از حساب مخلوقات فارغ شود.

عَنْ عَبْدِ اَلْمَلِكِ اَلنَّوْفَلِيِّ قَالَ : دَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ أَبْلِغْ مَوَالِيَّ عَنِّي اَلسَّلاَمَ وَ أَخْبِرْهُمْ أَنِّي أَضْمَنُ لَهُمُ اَلْجَنَّةَ مَا خَلاَ سَبْعا مُدْمِنُ خَمْرٍ أَوْ مَيْسِرٍ أَوْ رَادٌّ عَلَى مُؤْمِنٍ أَوْ مُسْتَكْبِرٌ عَلَى مُؤْمِنٍ أَوْ مَنْ مَنَعَ مُؤْمِنا مِنْ حَاجَةٍ أَوْ مَنْ أَتَاهُ مُؤْمِنٌ فِي حَاجَةٍ فَلَمْ يَقْضِهَا لَهُ أَوْ مَنْ خَطَبَ إِلَيْهِ مُؤْمِنٌ فَلَمْ يُزَوِّجْهُ قَالَ قُلْتُ لاَ وَ اَللَّهِ لاَ يَرِدُ عَلَيَّ أَحَدٌ مِمَّنْ وَحَّدَ اَللَّهَ بِكَمَالِهِ كَائِنا مَنْ كَانَ فَأُخَلِّي بَيْنَهُ وَ…

عبد الملک نوفلی گوید:خدمت امام صادق علیه السّلام رسیدم، ایشان فرمود:به دوستانم سلام برسان و به آنها خبر بده که من بجز برای هفت گروه از آنان بهشت را بر ایشان ضمانت می کنم: کسی که دائم الخمر است، کسی که قمار باز است، کسی که سخن مؤمنی را رد کند، کسی که بر مؤمنی تکبر کند، کسی که مؤمنی را از حاجتش منع نماید، یا مؤمنی نزدش آمده و حاجتی دارد و او حاجتش را روا نسازد، یا مؤمنی به خواستگاری در خانه اش آمده و او دخترش را به تزویجش در نیاورد. عرض کردم:قسم بخدا، هر بندۀ موحّد کاملی که وجود داشته و نزد من آمده مالم را در اختیارش قرار داده ام، امام فرمود:راست گفتی، تو راستگویی، خداوند دلت را برای بندگی و ایمان امتحان نموده است.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَيُّمَا رَجُلٍ اِتَّخَذَ وَلاَيَتَنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ ثُمَّ أَدْخَلَ عَلَى نَاصِبِيٍّ سُرُورا وَ اِصْطَنَعَ إِلَيْهِ مَعْرُوفا فَهُوَ مِنَّا بَرِيءٌ وَ كَانَ ثَوَابُهُ عَلَى اَللَّهِ اَلنَّارَ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر کس ولایت ما اهل بیت را اختیار کند، سپس دشمنم را شاد نماید و کار نیکی برای او انجام دهد، او از ما دوری جسته و پاداش او نزد خدا آتش است.

عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِخْوَانُنَا يَتَوَلَّوْنَ عَمَلَ اَلسُّلْطَانِ أَ فَتَدْعُو لَهُمْ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ هَلْ يَنْفَعُونَكُمْ قُلْتُ لاَ فَقَالَ اِبْرَأْ مِنْهُمْ بَرِئَ اَللَّهُ مِنْهُمْ .

یکی از اصحاب می گوید:از امام صادق علیه السّلام پرسیدم:برادران ما کارهای حکومتی انجام می دهند آیا برای آنها دعا کنیم؟امام فرمود:آیا برای شما نفعی دارند؟گفتم:نه. فرمود:من از آنها بیزارم، خدا هم از آنها بیزار است.

عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَدْ كُنْتُ فَرَضْتُ عَلَيْكُمُ اَلْخُمُسَ فِي أَمْوَالِكُمْ فَقَدْ جَعَلْتُ مَكَانَهُ بِرَّ إِخْوَانِكُمْ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:خمس را در اموال شما واجب نمودم، اینک به جای آن نیکی به برادرانتان را قرار دادم.

عَنِ اَلْفَضْلِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ : قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لِإِسْحَاقَ تُدْخِلُ إِخْوَتَكَ إِلَى مَنْزِلِكَ فَيَأْكُلُونَ طَعَامَكَ وَ يَشْرَبُونَ شَرَابَكَ وَ يَطَئُونَ فِرَاشَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَمَا إِنَّهُمْ مَا يَخْرُجُونَ مِنْ بَيْتِكَ إِلاَّ وَ لَهُمُ اَلْفَضْلُ عَلَيْكَ قَالَ إِسْحَاقُ يَا سَيِّدِي يَدْخُلُونَ بَيْتِي وَ يَأْكُلُونَ طَعَامِي وَ يَفْتَرِشُونَ فَرْشِي وَ يَخْرُجُونَ مِنْ مَنْزِلِي وَ لَهُمُ اَلْفَضْلُ عَلَيَّ قَالَ نَعَمْ إِنَّهُمْ يَأْكُلُونَ أَرْزَاقَهُمْ وَ يَخْرُجُونَ بِذُنُوبِكَ وَ ذُنُوبِ عِيَالِكَ .

امام صادق علیه السّلام به اسحاق فرمود:آیا برادران دینیت را به خانه ات برده ای تا از غذای تو بخورند، و از آشامیدنت بیاشامند، و در رختخواب بخوابند؟گفت:بلی، فرمود:بدان آنها از خانه ات خارج نمی شوند مگر اینکه باعث زیادی نعمت بر تو خواهند شد. اسحاق گفت:آقای من آنها به خانه ام می آیند و غذایم را می خورند و روی فرشهایم استراحت می کنند و از منزلم خارج می شوند باز هم برای من زیادی نعمت می آورند؟ فرمود:بلی، آنها روزی خود را می خورند و هنگام خارج شدن گناهان تو و خانواده ات را هم با خود می برند.

عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ : مَنْ مَشَى مَعَ أَخِيهِ اَلْمُؤْمِنِ فِي حَاجَةٍ فَلَمْ يُنَاصِحْهُ فَقَدْ خَانَ اَللَّهَ وَ رَسُولَهُ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر مؤمنی که دنبال حاجت برادر دینی خود برود و برای او خیر اندیشی نکند؛ به خدا و رسولش خیانت نموده است.

عَنْ يُونُسَ بْنِ ظَبْيَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ خَصْلَتَانِ إِذَا لَمْ تَكُونَا فِي اَلرَّجُلِ فَاعْزُبْ ثُمَّ اُعْزُبْ مِنْهُ اَلْمُحَافَظَةُ عَلَى اَلصَّلَوَاتِ وَ اَلْمُوَاسَاةُ لِإِخْوَانِهِ فَرِيضَة مِنَ اَللَّهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:اگر دو خصلت در مردی نبود هر قدر می توانی از او دوری کن، یکی از آن دو مواظبت بر نمازهای واجب است و دیگر همدردی کردن با برادران دینی که از طرف خدا واجب شده است.

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا رَأَيْتَ مِنْ أَخِيكَ شُحّا فَاسْتُرْ عَلَيْهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه از برادران دینی ات بخلی دیدی آن را پنهان کن.

عَنْ أَبِي خَدِيجَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَا مِنْ عَبْدَيْنِ مُسْلِمَيْنِ إِلاَّ وَ بَيْنَهُمَا حِجَابٌ مِنَ اَللَّهِ فَإِنْ قَالَ أَحَدُهُمَا هَجْرا فِي صَاحِبِهِ هَتَكَ اَللَّهُ ذَلِكَ اَلسِّرَّ فَإِنْ بَرِئَ أَحَدُهُمَا مِنْ صَاحِبِهِ كَفَرَ أَحَدُهُمَا يَعْنِي أَشَدَّهُمَا قَوْلا .

امام صادق علیه السّلام فرمود:بین هر دو بندۀ مسلمان حجابی از طرف خداوند قرار داده شده؛ که اگر یکی از آن دو سخن زشتی به دیگری بگوید، خداوند آن حجاب را پاره می کند، و اگر یکی از آن دو از دیگری بیزاری جوید یکی از آن دو کافر خواهد شد، یعنی:آن کس که لحنش شدیدتر بود.

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ : لَمَّا كَثُرَ مَالِي أَجْلَسْتُ عَلَى بَابِي بَوَّابا يَرُدُّ عَنِّي فُقَرَاءَ اَلشِّيعَةِ فَخَرَجْتُ إِلَى مَكَّةَ فِي تِلْكَ اَلسَّنَةِ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَيَّ بِوَجْهٍ قَاطِبٍ مُزَوِّرا فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا اَلَّذِي غَيَّرَ لِي حَالِي عِنْدَكَ قَالَ اَلَّذِي غَيَّرَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ اَللَّهِ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّهُمْ عَلَى دِينِ اَللَّهِ وَ لَكِنِّي خَشِيْتُ اَلشُّهْرَةَ عَلَى نَفْسِي قَالَ يَا إِسْحَاقُ أَ…

اسحاق بن عمار گوید:چون مال و ثروتم زیاد شد کسی را جلوی در خانه ام گذاشتم تا فقیران شیعه را از خانۀ من دور کند، سپس در همان سال به مکه رفتم و به حضور امام صادق علیه السّلام رسیدم و عرض سلام داشتم، حضرت با صورت بر افروخته در حالی که روی از من برگردانده بود جواب سلام را دادند، عرض کردم:فدایت شوم چه چیزی موجب دگرگونی حالم نزد شما شد؟فرمود:آنچه که حال تو را برای مؤمنین دگرگون ساخته، عرض کردم:فدایت شوم بخدا قسم من می دانم آنها متدین هستند و لکن ترسیدم از اینکه مشهور شوم. فرمود:ای اسحاق آیا می دانی هر گاه مؤمنین یک دیگر را ملاقات کنند و با همدیگر مصافحه نمایند خداوند بین آن دو صد رحمت فرو می فرستد، نود و نه آن برای کسی که دوستیش شدیدتر نسبت به دیگری است، و هر گاه معانقه کنند رحمت الهی آن دو را فرا…