حُسنُ الجِوارِ یعَمِّرُ الدِّیارَ وَ یزیدُ فِی العمارِ؛
خوش همسایگی(خوش رفتاری با همسایه) شهرها را آباد و عمرها را زیاد می کند.
امام جعفر صادق (علیه السلام)
حُسنُ الجِوارِ یعَمِّرُ الدِّیارَ وَ یزیدُ فِی العمارِ؛
خوش همسایگی(خوش رفتاری با همسایه) شهرها را آباد و عمرها را زیاد می کند.
كَانَ لِي جَارٌ يَتَّبِعُ اَلسُّلْطَانَ فَأَصَابَ مَالاً فَأَعَدَّ قِيَاناً وَ كَانَ يَجْمَعُ اَلْجَمِيعَ إِلَيْهِ وَ يَشْرَبُ اَلْمُسْكِرَ وَ يُؤْذِينِي فَشَكَوْتُهُ إِلَى نَفْسِهِ غَيْرَ مَرَّةٍ فَلَمْ يَنْتَهِ فَلَمَّا أَنْ أَلْحَحْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ لِي يَا هَذَا أَنَا رَجُلٌ مُبْتَلًى وَ أَنْتَ رَجُلٌ مُعَافًى فَلَوْ عَرَضْتَنِي لِصَاحِبِكَ رَجَوْتُ أَنْ يُنْقِذَنِيَ اَللَّهُ بِكَ فَوَقَعَ ذَلِكَ لَهُ فِي قَلْبِي فَلَمَّا صِرْتُ إِلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع ذَكَرْتُ لَهُ حَالَهُ فَقَالَ لِي إِذَا رَجَعْتَ إِلَى اَلْكُوفَةِ سَيَأْتِيكَ فَقُلْ لَهُ يَقُولُ لَكَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ…
ابو بصیر گوید: من همسایه ای داشتم که پیرو سلطانی بود و(از راه رشوه و غصب و حرام)مالی بدست آورده بود، مجلسی برای زنان آوازه خوان آماده میساخت و همگی نزدش انجمن میکردند، خودش هم می مینوشید. من بارها بخودش شکایت بردم و گله کردم، ولی او دست برنداشت، چون پافشاری زیاد کردم، بمن گفت: من مردی گرفتارم و تو مردی هستی برکنار و با عافیت، اگر حال مرا بصاحبت(امام صادق علیه السلام)عرضه کنی، امیدوارم خدا مرا هم بوسیله تو نجات بخشد، گفتار او در دلم تاثیر کرد، چون خدمت امام صادق علیه السلام رسیدم، حال او را بیان کردم، حضرت بمن فرمود: چون بکوفه باز گردی، نزد تو آید باو بگو جعفر بن محمد میگوید: تو آنچه را بر سرش هستی واگذار، من بهشت را از خدا برای تو ضمانت میکنم. چون بکوفه بازگشتم، او و دیگران نزد من آمدند، من…
لَقِيتُ اَلصَّادِقَ بْنَ اَلصَّادِقِ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ ع فَقُلْتُ لَهُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ أَوْصِنِي فَقَالَ لِي يَا سُفْيَانُ لاَ مُرُوءَةَ لِكَذُوبٍ وَ لاَ أَخَ لِمُلُوكٍ لِمَلُولٍ وَ لاَ رَاحَةَ لِحَسُودٍ وَ لاَ سُؤْدُدَ لِسَيِّئِ اَلْخُلُقِ فَقُلْتُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ زِدْنِي فَقَالَ لِي يَا سُفْيَانُ ثِقْ بِاللَّهِ تَكُنْ مُؤْمِناً وَ اِرْضَ بِمَا قَسَمَ اَللَّهُ لَكَ تَكُنْ غَنِيّاً وَ أَحْسِنْ مُجَاوَرَةَ مَنْ جَاوَرْتَهُ تَكُنْ مُسْلِماً وَ لاَ تَصْحَبِ اَلْفَاجِرَ فَيُعْلِمَكَ مِنْ فُجُورِهِ وَ شَاوِرْ فِي أَمْرِكَ اَلَّذِينَ يَخْشَوْنَ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ…
سفیان ثوری گوید: بخدمت جعفر بن محمد علیه السلام: (آن راستگوی فرزند راستگو) رسیدم عرض کردم: ای فرزند رسول خدا مرا وصیتی بفرما، فرمود: ای سفیان دروغگو را مردانگی نباشد و شاهان برادری ندانند و حسود روی آسایش نه بیند و شخص بد اخلاق به مقام سیادت و آقایی نرسد عرض کردم: ای فرزند رسول خدا بیشترم وصیت بفرما، فرمود: ای سفیان بخداوند اعتماد داشته باش تا مومن باشی و بآنچه خداوند نصیب فرموده راضی باش تا بی نیاز گردی و با هر که همسایه شدی همسایه نیکو باش تا مسلمان شوی با تبهکار همنشین مشو که از تبهکاریش تو را نیز بیاموزد و در کار خویش با کسانی مشورت کن که از خدای عز و جل بترسند عرض کردم: ای فرزند رسول خدا بیشترم فرما آن حضرت مرا فرمود: ای سفیان هر کس که بخواهد با نداشتن فامیل بعزت برسد و با نداشتن ثروت…
لَيْسَ لِلْبَحْرِ جَارٌ وَ لاَ لِلْمَلِكِ صَدِيقٌ وَ لاَ لِلْعَافِيَةِ ثَمَنٌ وَ كَمْ مِنْ مُنْعَمٍ عَلَيْهِ وَ هُوَ لاَ يَعْلَمُ.
امام صادق(ع)فرمود: دریا همسایه نپذیرد و پادشاه دوست نگه ندارد و تن درستی را بهایی نیست و چه بسا نعمت خواره ای که از نعمت بی خبر است.
يَا سَمَاعَةُ لاَ يَنْفَكُّ اَلْمُؤْمِنُ مِنْ خِصَالٍ أَرْبَعٍ مِنْ جَارٍ يُؤْذِيهِ وَ شَيْطَانٍ يُغْوِيهِ وَ مُنَافِقٍ يَقْفُو أَثَرَهُ وَ مُؤْمِنٍ يَحْسُدُهُ ثُمَّ قَالَ يَا سَمَاعَةُ أَمَا إِنَّهُ أَشَدُّهُمْ عَلَيْهِ قُلْتُ كَيْفَ ذَاكَ قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ فِيهِ اَلْقَوْلَ فَيُصَدَّقُ عَلَيْهِ .
امام صادق علیه السلام به سماعه فرمود: ای سماعه مومن از چهار خصلت جدا نشود از همسایه ای که آزارش دهد و شیطانی که گمراهش کند و منافقی که بدنبال او باشد و کارهای او را بررسی کند و مومنی که بر او رشک برد سپس فرمود: ای سماعه این مومن حسود از همه بر او سخت تر است عرض کردم چگونه سختتر است فرمود: برای اینکه هر چه در باره او از روی حسد بگوید مردم تصدیقش نمایند.
سَأَلْتُهُ عَنِ اَلْجِهَادِ أَ سُنَّةٌ هُوَ أَمْ فَرِيضَةٌ فَقَالَ اَلْجِهَادُ عَلَى أَرْبَعَةِ أَوْجُهٍ فَجِهَادَانِ فَرْضٌ وَ جِهَادٌ سُنَّةٌ لاَ يُقَامُ إِلاَّ مَعَ فَرْضٍ وَ جِهَادٌ سُنَّةٌ فَأَمَّا أَحَدُ اَلْفَرْضَيْنِ فَمُجَاهَدَةُ اَلرَّجُلِ نَفْسَهُ عَنْ مَعَاصِي اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ هُوَ مِنْ أَعْظَمِ اَلْجِهَادِ وَ مُجَاهَدَةُ اَلَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ اَلْكُفّارِ َرْضٌ وَ أَمَّا اَلْجِهَادُ اَلَّذِي هُوَ سُنَّةٌ لاَ يُقَامُ إِلاَّ مَعَ فَرْضٍ فَإِنَّ مُجَاهَدَةَ اَلْعَدُوِّ فَرْضٌ عَلَى جَمِيعِ اَلْأُمَّةِ وَ لَوْ تَرَكُوا اَلْجِهَادَ لَأَتَاهُمُ اَلْعَذَابُ وَ هَذَا هُوَ…
فضیل بن عیاض گوید: از امام صادق(ع)پرسیدم که جهاد مستحب است یا واجب؟ فرمود: جهاد چهار قسم است دو قسم آن واجب است و یک قسم مستحبی است که با واجب انجام میگیرد و یک قسم مستحب است یکی از آن دو قسم واجب این است که شخص با خود برای ترک گناهان مبارزه نماید که بزرگترین جهاد است و دیگر مبارزه با کفاری که همسایه سرحدی مسلمانانند واجب است و اما جهادی که مستحب است و باید با واجب انجام گیرد جنگ با دشمن است که بر همه افراد مسلمان واجب است و اگر آن را ترک گویند عذاب بر آنان فرود آید و همه اجتماع را فرا گیرد و بر امام مستحب است که در جبهه جنگ حاضر گردد و همراه مسلمانان بجنگد و اما جهادی که مستحب است هر کار نیکی است که شخص بانجام آن قیام کند و در انجام دادن و پایان رساندن آن و زنده کردن آن مبارزه کند کار و…
مَنْ طَلَبَ اَلدُّنْيَا اِسْتِغْنَاءً عَنِ اَلنَّاسِ وَ تَعَطُّفاً عَلَى اَلْجَارِ لَقِيَ اَللَّهَ وَ وَجْهُهُ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ اَلْبَدْرِ.
امام صادق علیه السلام فرمود: هر که دنیا را برای بی نیازی از مردم و لطف رسانی به همسایه اش طلب کند خدا را در حالی دیدار کند که رخسارش همچون ماه شب چهارده است.
دَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ لِي جَاراً لَسْتُ أَنْتَبِهُ إِلاَّ عَلَى صَوْتِهِ إِمَّا تَالِياً كِتَاباً يَخْتِمُهُ أَوْ يُسَبِّحُ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ نَاصِبِيّاً فَسَأَلْتُ عَنْهُ فِي اَلسِّرِّ وَ اَلْعَلاَنِيَةِ فَقِيلَ لِي إِنَّهُ مُجْتَمِعُ اَلْمَحَارِمِ قَالَ فَقَالَ يَا مَيْسَرَةُ يَعْرِفُ شَيْئاً مِمَّا أَنْتَ عَلَيْهِ قُلْتُ اَللَّهُ أَعْلَمُ فَحَجَجْتُ مِنْ قَابِلٍ فَسَأَلْتُ عَنِ اَلرَّجُلِ فَوَجَدْتُهُ لاَ يَعْرِفُ شَيْئاً مِنْ هَذَا اَلْأَمْرِ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع فَأَخْبَرْتُهُ بِخَبَرِ…
میسر بیاع زطی گوید: نزد امام صادق علیه السلام رفتم و عرض کردم: فدایت شوم همسایه ای دارم که با صدای او از خواب برمی خیزم؛ یا قرآن می خواند و آیات را تکرار می کند و می گرید و می نالد و یا دعا می کند. از دیگران در باره کارهای او در نهان و آشکار پرسیدم، گفتند: او از همه حرام ها پرهیز می کند. امام علیه السلام فرمود: ای میسر آیا بر آنچه تو معتقدی اعتقاد دارد؟ عرض کردم: خدا داناتر است. راوی گوید که سال آینده حج گزاردم و از اعتقاد آن مرد پرسیدم و دریافتم که ولایت اهل بیت علیهم السلام را باور ندارد. نزد امام صادق علیه السلام رفتم و دیگر بار در باره آن مرد سخن گفتم. امام علیه السلام مانند سال گذشته از من پرسید: آیا به آنچه تو معتقدی اعتقاد دارد؟ عرض کردم: نه. فرمود: ای میسر کدام قسمت زمین حرمت دارتر…
وَ عَنْهُ قَالَ : إِنَّ اَلْمَكَارِمَ عَشْرٌ فَإِنِ اِسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ فِيكَ فَلْتَكُنْ فَإِنَّهَا قَدْ تَكُونُ فِي اَلْعَبْدِ وَ لاَ تَكُونُ فِي سَيِّدِهِ وَ تَكُونُ فِي اَلرَّجُلِ وَ لاَ تَكُونُ فِي وُلْدِهِ قِيلَ وَ مَا هُنَّ قَالَ صِدْقُ اَلْبَأْسِ وَ صِدْقُ اَللِّسَانِ وَ أَدَاءُ اَلْأَمَانَةِ وَ صِلَةُ اَلرَّحِمِ وَ قِرَى اَلضَّيْفِ وَ إِطْعَامُ اَلسَّائِلِ وَ اَلْمُكَافَأَةُ عَنِ اَلصَّنَائِعِ وَ اَلتَّذَمُّمُ لِلْجَارِ وَ اَلتَّذَمُّمُ لِلصَّاحِبِ وَ رَأْسُهُنَّ اَلْحَيَاءُ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:مکارم اخلاق ده عدد است، اگر می توانی آنها را به دست آور، زیرا گاهی این مکارم در بنده هست و در آقایش نیست، و در مرد هست ولی در فرزندش نیست، سؤال شد:آنها چیست؟فرمود:راستی در خشوع یا جهاد ، راستگویی، امانت داری، صلۀ رحم، مهمان داری، غذا دادن به نیازمندان، جبران نیکیها، مراعات حق همسایه، مراعات رفیق، و بالاتر از همۀ آنها حیاست.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَنْفَعُ اَلْأَشْيَاءِ لِلْمَرْءِ سَبْقُهُ اَلنَّاسَ إِلَى عَيْبِ نَفْسِهِ وَ أَشَدُّ شَيْءٍ مَئُونَة إِخْفَاءُ اَلْفَاقَةِ وَ أَقَلُّ اَلْأَشْيَاءِ غَنَاء اَلنَّصِيحَةُ لِمَنْ لاَ يَقْبَلُهَا وَ مُجَاوَرَةُ اَلْحَرِيصِ وَ أَرْوَحُ اَلرَّوْحِ اَلْيَأْسُ عَنِ اَلنَّاسِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:سودمندترین چیزها برای انسان این است که عیب خود را قبل از عیب مردم بفهمد، و سخت ترین کارها پنهان کردن فقر است، و کمترین بی نیازی خیر اندیشی کسی است که قبول آن ننماید، و همسایه بودن با طمّاع است، راحت ترین استراحت ناامیدی از مردم است.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا كَانَ وَ لاَ يَكُونُ وَ لاَ هُوَ كَائِنٌ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ نَبِيٌّ وَ لاَ مُؤْمِنٌ إِلاَّ وَ لَهُ جَارٌ يُؤْذِيهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:نبوده و نخواهد بود تا روز قیامت پیامبر و مؤمنی مگر اینکه برای او همسایه ای باشد که آزارش دهد.
عَنْهُ قَالَ : مَا أَفْلَتَ اَلْمُؤْمِنُ مِنْ وَاحِدَةٍ مِنْ ثَلاَثٍ وَ لَرُبَّمَا اِجْتَمَعَتِ اَلثَّلاَثُ عَلَيْهِ إِمَّا بَعْضُ مَنْ يَكُونُ مَعَهُ فِي اَلدَّارِ يُغْلِقُ عَلَيْهِ بَابَهُ وَ يُؤْذِيهِ أَوْ جَارٌ يُؤْذِيهِ أَوْ مَنْ فِي طَرِيقِهِ إِلَى حَوَائِجِهِ يُؤْذِيهِ وَ لَوْ أَنَّ مُؤْمِنا عَلَى قُلَّةِ جَبَلٍ لَبَعَثَ اَللَّهُ إِلَيْهِ شَيْطَانا يُؤْذِيهِ وَ يَجْعَلُ اَللَّهُ لَهُ مِنْ إِيمَانِهِ أُنْسا لاَ يَسْتَوْحِشُ مَعَهُ إِلَى أَحَدٍ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:مؤمن همواره گرفتار یکی از سه چیز است، و گاهی هر سه بر وی گرد آیند: یا دشمنی کسی که با او در خانه ای است، که در را به رویش می بندد و اذیّتش می کند، یا همسایه ای که آزارش می دهد، یا کسی که در راه محلّ کارش او را اذیّت می کند، و اگر مؤمنی بر قلّۀ کوهی هم باشد خداوند شیطانی را بر می انگیزد تا او را اذیّت کند، و خداوند از ایمانش برای او مونسی قرار می دهد که از وحشت به کسی پناه نبرد.