أَوْحَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى دَاوُدَ اَلنَّبِيِّ ع يَا دَاوُدُ إِنَّ عَبْدِيَ اَلْمُؤْمِنَ إِذَا أَذْنَبَ ذَنْباً ثُمَّ رَجَعَ وَ تَابَ مِنْ ذَلِكَ اَلذَّنْبِ وَ اِسْتَحْيَا مِنِّي عِنْدَ ذِكْرِهِ غَفَرْتُ لَهُ وَ أَنْسَيْتُهُ اَلْحَفَظَةَ وَ أَبْدَلْتُهُ اَلْحَسَنَةَ وَ لاَ أُبَالِي وَ أَنَا أَرْحَمُ اَلرَّاحِمِينَ.
ابی بصیر گوید: از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمود: خدای گرامی و بزرگ بر پیامبرش داود علیه السلام وحی نمود: ای داود به راستی، چون بنده مومن من گناهی مرتکب شود، سپس بازگردد و از آن گناه توبه کند و هنگام یادآوری اش از من شرم دارد، او را ببخشایم و آن گناه را از یاد فرشتگان محافظ او ببرم و به حسنه تبدیل کنم و از این کار پروایی ندارم و من مهرآورترین مهرآوران هستم
لاَ يَغُرَّكَ اَلنَّاسُ مِنْ نَفْسِكَ فَإِنَّ اَلْأَمْرَ يَصِلُ إِلَيْكَ مِنْ دُونِهِمْ لاَ تَقْطَعِ اَلنَّهَارَ بِكَذَا وَ كَذَا فَإِنَّ مَعَكَ مَنْ يَحْفَظُ عَلَيْكَ وَ لَمْ أَرَ شَيْئاً قَطُّ أَشَدَّ طَلَباً وَ لاَ أَسْرَعَ دَرَكاً مِنَ اَلْحَسَنَةِ لِلذَّنْبِ اَلْقَدِيمِ وَ لاَ تُصَغِّرْ شَيْئاً مِنَ اَلْخَيْرِ فَإِنَّكَ تَرَاهُ غَداً حَيْثُ يَسُرُّكَ وَ لاَ تُصَغِّرْ شَيْئاً مِنَ اَلشَّرِّ فَإِنَّكَ تَرَاهُ غَداً حَيْثُ يَسُوؤُكَ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ إِنَّ اَلْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ اَلسَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى لِلذّاكِرِين
فریب مردم را مخور؛ زیرا به راستی، ثمره کارت به تو خواهد رسید نه به آنان، و روز خویش را به گفتگوی این و آن سپری مکن؛ زیرا بی گمان فرشتگانی مراقب تو هستند و هرگز چیزی را جویاتر و شتابناک تر از حسنه در دستیابی به گناه پیشین ندیده ام و هیچ نیکی را کوچک مشمار؛ زیرا آن را فردای قیامت در جایی می بینی که تو را شادمان می سازد و هیچ بدی را کوچک مشمار؛ چرا که فردای قیامت آن را در جایی می بینی که تو را ناراحت می سازد. به راستی، خدای گرامی و بزرگ می فرماید: «همانا خوبی ها بدی ها را از میان می برد. این برای پندگیرندگان پندی است» هود ، آیه 114 .
مَا مِنْ مُؤْمِنٍ يُقَارِفُ فِي يَوْمِهِ وَ لَيْلَتِهِ أَرْبَعِينَ كَبِيرَةً فَيَقُولُ وَ هُوَ نَادِمٌ ;أَسْتَغْفِرُ اَللَّهَ اَلَّذِي لا إِلهَ إِلاّ هُوَ اَلْحَيُّ اَلْقَيُّومُ بَدِيعُ اَلسَّماواتِ وَ اَلْأَرْضِ ذا ذُو اَلْجَلالِ وَ اَلْإِكْرامِ أَسْأَلُهُ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ يَتُوبَ عَلَيَّ; إِلاَّ غَفَرَهَا وَ لاَ خَيْرَ فِيمَنْ يُقَارِفُ فِي كُلِّ يَوْمٍ أَكْثَرَ مِنْ أَرْبَعِينَ كَبِيرَةً.
امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ مومنی نباشد که در شبانه روز چهل گناه کبیره مرتکب شود، سپس با پشیمان دلی، بگوید: «استغفر الله الذی لا اله الا هو الحی القیوم بدیع السموات و الارض ذا الجلال و الاکرام و اساله ان یتوب علی»، جز آنکه خدا او را ببخشاید و در آن کس که در شبانه روز بیش از چهل گناه کبیره مرتکب شود خیری نیست.
سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع يَقُولُ إِذَا تَابَ اَلْعَبْدُ اَلْمُؤْمِنُ تَوْبَةً نَصُوحاً َحَبَّهُ اَللَّهُ فَسَتَرَ عَلَيْهِ فِي اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ قُلْتُ وَ كَيْفَ يَسْتُرُ عَلَيْهِ قَالَ يُنْسِي مَلَكَيْهِ مَا كَتَبَا عَلَيْهِ مِنَ اَلذُّنُوبِ وَ أَوْحَى اَللَّهُ إِلَى جَوَارِحِهِ اُكْتُمِي عَلَيْهِ ذُنُوبَهُ وَ أَوْحَى إِلَى بِقَاعِ اَلْأَرْضِ اُكْتُمِي عَلَيْهِ مَا كَانَ يَعْمَلُ عَلَيْكِ مِنَ اَلذُّنُوبِ فَيَلْقَى اَللَّهَ حِينَ يَلْقَاهُ وَ لَيْسَ شَيْ ءٌ يَشْهَدُ عَلَيْهِ بِالذُّنُوبِ .
معاویه بن وهب گوید: از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمود: چون بنده مومن توبه ای نصوح و راست کند خداوند او را دوست بدارد و گناهانش را در دنیا و آخرت بپوشاند. عرض کردم: چگونه گناهانش را می پوشاند؟ فرمود: گناهان را از یاد فرشتگانی که آنها را می نوشتند ببرد و بر اعضای پیکرش دستور دهد که گناهانش را کتمان کنید و بر مکان هایی از زمین که در آنها مرتکب گناه شده دستور دهد که گناهان او را نهان دارید؛ پس آن بنده خداوند را در حالی دیدار کند که چیزی نیست که به ناچیزترین گناه علیه او گواهی دهد
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي قَوْلِهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَإِنَّهُ كٰانَ لِلْأَوّٰابِينَ غَفُورا : قَالَ هُمُ اَلتَّوَّابُونَ اَلْمُتَعَبِّدُونَ .
امام صادق علیه السّلام در مورد قول خداوند متعال او بازگشت کنندگان را می بخشد می فرماید:آنان بسیار توبه کنندگان و عبادت کنندگانند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ آبَائِهِ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ اَللَّهَ جَلَّ وَ عَلاَ يَفْرَحُ بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ إِذَا تَابَ كَمَا يَفْرَحُ أَحَدُكُمْ بِضَالَّتِهِ إِذَا وَجَدَهَا.
امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل فرمود:خداوند جلّ و علا از توبۀ بنده اش چون توبه نماید شاد شود، چنانچه یکی از شما به پیدا شدن گمشدۀ خود شاد گردد.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَعْطَى اَلتَّائِبِينَ ثَلاَثَ خِصَالٍ لَوْ أَعْطَى خَصْلَة مِنْهَا جَمِيعَ أَهْلِ اَلسَّمَاوَاتِ وَ اَلْأَرْضِ لَنَجَوْا بِهَا قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ اَللّٰهَ يُحِبُّ اَلتَّوّٰابِينَ وَ يُحِبُّ اَلْمُتَطَهِّرِينَ : فَمَنْ أَحَبَّهُ اَللَّهُ لَمْ يُعَذِّبْهُ وَ قَوْلُهُ اَلَّذِينَ يَحْمِلُونَ اَلْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ : إِلَى قَوْلِهِ ذٰلِكَ هُوَ اَلْفَوْزُ اَلْعَظِيمُ : وَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اَلَّذِينَ لاٰ يَدْعُونَ مَعَ اَللّٰهِ إِلٰها آخَرَ : إِلَى قَوْلِهِ وَ كٰانَ اَللّٰهُ غَفُورا رَحِيما : .
امام صادق علیه السّلام می فرماید:خدای عزّ و جل به توبه کنندگان سه خصلت داده؛ که اگر یکی از آنها را به تمامی اهل آسمانها و زمین داده می شد همگی به وسیلۀ آن نجات می یافتند: در فرموده اش: خداوند توبه کنندگان را دوست دارد و پاکیزگان را دوست دارد پس هر که را خدا دوست داشته باشد عذابش نکند. دیگر قول خدای متعال که فرمود: آن کسانی که حامل عرشند و کسانی که در گرد آنند تا آنجا که می فرماید: و اینست آن رستگاری بزرگ . قول خداوند که می فرماید: و آنان که نخوانند با خدا معبود دیگری تا جایی که می فرماید: و خداوند آمرزنده و مهربان است .
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ تَابَ قَبْلَ مَوْتِهِ بِسَنَةٍ قَبِلَ اَللَّهُ تَوْبَتَهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ سَنَة لَكَثِيرٌ مَنْ تَابَ قَبْلَ مَوْتِهِ بِشَهْرٍ قَبِلَ اَللَّهُ تَوْبَتَهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اَلشَّهْرَ لَكَثِيرٌ مَنْ تَابَ قَبْلَ مَوْتِهِ بِجُمْعَةٍ قَبِلَ اَللَّهُ تَوْبَتَهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ جُمْعَة لَكَثِيرٌ مَنْ تَابَ قَبْلَ مَوْتِهِ بِيَوْمٍ قَبِلَ اَللَّهُ تَوْبَتَهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ يَوْما لَكَثِيرٌ مَنْ تَابَ قَبْلَ أَنْ يُعَايِنَ قَبِلَ اَللَّهُ تَوْبَتَهُ.
امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل می کند که فرمود:هر که یک سال قبل از مرگش توبه کند خداوند توبه اش را بپذیرد، سپس فرمود:یک سال زیاد است هر که یک ماه قبل از مرگش توبه کند خدا توبه اش را بپذیرد، سپس فرمود:یک ماه زیاد است، هر که یک هفته قبل از مرگش توبه نماید خدا توبه اش را بپذیرد، سپس فرمود:یک هفته زیاد است، هر که یک روز قبل از مرگش توبه نماید خدا توبه اش را بپذیرد، سپس فرمود:یک روز زیاد است، هر که پیش از دیدار مرگ توبه کند خدا توبه اش را بپذیرد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلْعَبْدَ لَيُذْنِبُ اَلذَّنْبَ فَيُغْفَرُ لَهُ قَالَ قُلْتُ فَكَيْفَ ذَاكَ قَالَ لاَ يَزَالُ نَادِما عَلَيْهِ مُسْتَغْفِرا مِنْهُ حَتَّى يُغْفَرَ لَهُ .
امام صادق علیه السّلام می فرماید:بنده گناهی را انجام می دهد و خداوند او را بیامرزد، راوی می گوید:پرسیدم:چگونه چنین چیزی ممکن است؟فرمود:دائما بر گناهش پشیمان است و از آن طلب آمرزش می کند تا وقتی آمرزیده شود.
وَ مِنْ كِتَابٍ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلتَّائِبُ مِنَ اَلذَّنْبِ كَمَنْ لاَ ذَنْبَ لَهُ وَ اَلْمُقِيمُ عَلَى اَلذَّنْبِ وَ هُوَ يَسْتَغْفِرُ كَالْمُسْتَهْزِئِ.
امام صادق علیه السّلام می فرماید: توبه کنندۀ از گناه همانند کسی است که گناه ندارد، و آنکه در گناه بماند در حالی که طلب آمرزش می کند همچون مسخره چی است.
مِنْ كِتَابِ اَلْإِرْشَادِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ تَأْخِيرُ اَلتَّوْبَةِ اِغْتِرَارٌ وَ طُولُ اَلتَّسْوِيفِ حَيْرَةٌ وَ اَلاِعْتِلاَلُ عَلَى اَللَّهِ هَلَكَةٌ وَ اَلْإِصْرَارُ عَلَى اَلذَّنْبِ أَمْنٌ لِمَكْرِ اَللَّهِ فَلاٰ يَأْمَنُ مَكْرَ اَللّٰهِ إِلاَّ اَلْقَوْمُ اَلْخٰاسِرُونَ : .
امام صادق علیه السّلام فرمود:به تأخیر انداختن توبه فریفتن خویش است، ادامۀ تأخیر سرگردانیست، و عذرتراشی در برابر خدا نابودیست، و اصرار بر گناه به خیال آسودگی از مؤاخذۀ خداست، و از مکر خدا بجز افراد زیانکار آسوده نباشند.
وَ قَالَ : مَا مِنْ عَبْدٍ مُؤْمِنٍ يُذْنِبُ إِلاَّ أَجَّلَهُ اَللَّهُ سَبْعَ سَاعَاتٍ فَإِنْ هُوَ تَابَ لَمْ يُكْتَبْ عَلَيْهِ شَيْءٌ وَ إِنْ لَمْ يَتُبْ كَتَبَ اَللَّهُ عَلَيْهِ سَيِّئَة .
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر بندۀ مؤمنی که گناهی کند خداوند هفت ساعت به او مهلت دهد، اگر توبه کرد چیزی در نامۀ عمل او نوشته نخواهد شد و اگر توبه نکرد یک گناه بر او نوشته شود.
