احادیث درباره منزلت و حقوق شیعه از امام صادق (ع)

وَ قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ كُونُوا لَنَا زَيْنا وَ لاَ تَكُونُوا عَلَيْنَا شَيْنا قُولُوا لِلنّٰاسِ حُسْنا : وَ اِحْفَظُوا أَلْسِنَتَكُمْ وَ كُفُّوهَا عَنِ اَلْفُضُولِ وَ قُبْحِ اَلْقَوْلِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:زینت و زیور برای ما باشید، و مایۀ آبرو ریزی ما نباشید.به مردم به نیکوئی سخن بگویید، و زبانتان را از خطا حفظ نمایید، از زیاده گویی و زشت گویی بپرهیزید.

وَ قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مِنَ اَلْغِيبَةِ مَا تَقُولُ فِي أَخِيكَ مَا سَتَرَهُ اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ مِنَ اَلْبُهْتَانِ أَنْ تَقُولَ فِي أَخِيكَ مَا لَيْسَ فِيهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:غیبت آن است که عیب برادرت را که خدا پوشانده آشکار کنی، و تهمت آن است که به دروغ چیزی را به وی نسبت دهی.

عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ ثَلاَثُ خِصَالٍ مَنْ كُنَّ فِيهِ أَوْ وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ كَانَ فِي ظِلِّ عَرْشِ اَللَّهِ يَوْمَ لاَ ظِلَّ إِلاَّ ظِلُّهُ رَجُلٌ أَعْطَى اَلنَّاسَ مِنْ نَفْسِهِ مَا هُوَ سَائِلُهُمْ لَهَا وَ رَجُلٌ لَمْ يُقَدِّمْ رِجْلا وَ لَمْ يُؤَخِّرْ أُخْرَى حَتَّى يَعْلَمَ أَنَّ ذَلِكَ لِلَّهِ فِيهِ رِض ى أَوْ سَخَطٌ وَ رَجُلٌ لَمْ يَعِبْ أَخَاهُ اَلْمُسْلِمَ بِعَيْبٍ حَتَّى يَنْفِيَ ذَلِكَ اَلْعَيْبَ عَنْ نَفْسِهِ فَإِنَّهُ لاَ يَنْفِي مِنْهَا عَيْبا إِلاَّ بَدَا لَهُ عَيْبٌ وَ كَفَى بِالْمَرْءِ شُغُلا…

امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:در هر کس سه صفت یا یکی از آن سه باشد، در قیامت که هیچ سایه ای جز سایۀ الهی نیست زیر سایۀ عرش خدا خواهد بود: مردی که رفتارش با دیگران چنان باشد که همان رفتار را نسبت به خود از دیگران انتظار دارد؛ مردی که تا رضا و خشم الهی را در کاری احراز نکرده، قدمی پس و پیش ننهد؛ مردی که تا عیبی را از خود دور نساخته از برادرش در بارۀ آن عیب جویی ننماید؛ زیرا هر عیبی را که از خود دور کند عیبی دیگر در خویش خواهد دید، و هر کس به خود بپردازد فرصت عیبجویی از دیگران را نخواهد یافت.

وَ مِنْ كِتَابٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ شِيعَةَ عَلِيٍّ خُمْصُ اَلْبُطُونِ ذُبُلُ اَلشِّفَاهِ يُعْرَفُونَ بِالرَّهْبَانِيَّةِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:شیعیان علی علیه السّلام شکمهایی فرو رفته و لبهایی خشکیده دارند، مردم آنان را تارک دنیا می دانند.

وَ مِنْ كِتَابِ اَلْخَلاَصِ عَنْ أَبِي جَعْفَرِ بْنِ بَابَوَيْهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ اَلْأَحْوَصِ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ عِنْدَنَا أَقْوَاما يَقُولُونَ بِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ يُفَضِّلُونَهُ عَلَى اَلنَّاسِ كُلِّهِمْ لَيْسَ يَصِفُونَ مَا نَصِفُ مِنْ فَضْلِكُمْ نَتَوَلاَّهُمْ فَقَالَ لِي نَعَمْ فِي اَلْجُمْلَةِ أَ لَيْسَ عِنْدَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا لَمْ يَكُنْ عِنْدَ رَسُولِ اَللَّهِ وَ عِنْدَ رَسُولِ اَللَّهِ مَا لَيْسَ عِنْدَنَا وَ عِنْدَنَا مَا لَيْسَ عِنْدَكُمْ وَ عِنْدَكُمْ مَا لَيْسَ عِنْدَ غَيْرِكُمْ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ…

از امام صادق علیه السّلام سؤال شد:در نزد ما کسانی هستند که به خلافت امیر مؤمنان علیه السّلام معتقدند و آن حضرت را بر همۀ مردم برتری می دهند ولی آن طور که ما در بارۀ فضیلت شما معتقدیم آنها اعتقاد ندارند، آیا با آنان دوستی کنیم؟فرمود:بلی اجمالا دوستشان بدارید، مگر نه این است که در نزد خداوند چیزهایی هست که نزد رسول خدا نیست، و نزد رسول خدا چیزهایی هست که نزد ما نیست، و نزد ما چیزهایی هست که نزد شما نیست، و نزد شما چیزهایی هست که نزد دیگران نیست؟خداوند تبارک و تعالی اسلام را بر هفت سهم قرار داده:بر صبر و راستی و یقین و رضا و وفا و دانش و بردباری، سپس آن را در میان مردم تقسیم نموده، هر کس که همۀ این هفت سهم را داشته باشد ایمانش کامل، و طاقت و تحمل دارد، و به گروهی از مردم یک سهم داد، و گروهی را…

وَ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَنْبَغِي لِلْمُؤْمِنِ أَنْ يَكُونَ فِيهِ ثَمَانُ خِصَالٍ وَقُورٌ عِنْدَ اَلْهَزَاهِزِ صَبُورٌ عِنْدَ اَلْبَلاَءِ شَكُورٌ عِنْدَ اَلرَّخَاءِ قَانِعٌ بِمَا رَزَقَهُ اَللَّهُ لاَ يَظْلِمُ اَلْأَعْدَاءَ وَ لاَ يَتَحَامَلُ لِلْأَصْدِقَاءِ بَدَنُهُ مِنْهُ فِي تَعَبٍ وَ اَلنَّاسُ مِنْهُ فِي رَاحَةٍ إِنَّ اَلْعِلْمَ خَلِيلُ اَلْمُؤْمِنِ وَ اَلْحِلْمَ وَزِيرُهُ وَ اَلصَّبْرَ أَمِيرُ جُنُودِهِ وَ اَلرِّفْقَ أَخُوهُ وَ اَللِّينَ وَالِدُهُ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:سزاوار است که در مؤمن هشت خصلت باشد:هنگام حوادث لرزاننده باوقار باشد، هنگام گرفتاری شکیبا باشد، هنگام فراوانی نعمت شکرگزار باشد، نسبت به آنچه خداوند روزی او قرار داده قناعت ورزد، بر دشمنان ستم روا ندارد، بار خود را بر دوستان نیافکند، نفسش از او در رنج باشد و مردم از او آسوده باشند، علم و دانش دوست مؤمن است و شکیبایی وزیر او و صبر فرماندۀ لشکریان اوست، و مدارا و نرمش برادر اوست، و نیکی کردن پدر اوست.

وَ قَالَ : مَنْ رَأَى أَخَاهُ عَلَى أَمْرٍ يَكْرَهُهُ وَ لَمْ يَرْدَعُهُ عَنْهُ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَيْهِ فَقَدْ خَانَهُ وَ مَنْ لَمْ يَجْتَنِبْ مُصَادَقَةَ اَلْأَحْمَقِ يُوشِكْ أَنْ يَتَخَلَّقَ بِأَخْلاَقِهِ.

و فرمود:هر کس برادرش را در حالت ناراحت کننده ای دید و او را از آن منع نکرد در حالی که قادر بر این کار بود؛ به او خیانت نموده، و هر کس از دوستی با احمق دوری نکند خیلی زود هم اخلاق او می شود.

وَ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لاَ يَنْفَكُّ اَلْمُؤْمِنُ مِنْ خِصَالٍ أَرْبَعٍ مِنْ جَارٍ يُؤْذِيهِ وَ شَيْطَانٍ يُغْوِيهِ وَ مُنَافِقٍ يَقْفُو أَثَرَهُ وَ مُؤْمِنٍ يَحْسُدُهُ قَالَ سَمَاعَةُ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مُؤْمِنٌ يَحْسُدُهُ قَالَ يَا سَمَاعَةُ أَمَا إِنَّهُ أشهدهم أَشَدُّهُمْ عَلَيْهِ قُلْتُ وَ كَيْفَ ذَلِكَ قَالَ لِأَنَّهُ يَقُولُ اَلْقَوْلَ فِيهِ فَيُصَدِّقُ عَلَيْهِ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:مؤمن از چهار خصلت جدا نیست، از همسایه ای که او را اذیّت کند، و شیطانی که او را گمراه سازد، و منافقی که دائما به دنبال او باشد، و مؤمنی که بر او رشک ورزد.سماعه می گوید:به امام عرض کردم:فدایت شوم مؤمنی که به او حسادت می کند؟فرمود:ای سماعه این مؤمن حسود از همه برای او سخت تر است، گفتم: چگونه چنین است؟فرمود:در باره او بد می گوید و مردم باور می کنند.

سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَا أَدْنَى حَقِّ اَلْمُؤْمِنِ عَلَى أَخِيهِ قَالَ أَنْ لاَ يَسْتَأْثِرَ عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَحْوَجُ إِلَيْهِ مِنْهُ .

از امام صادق علیه السّلام سؤال شد:کمترین حق مؤمن بر برادرش چیست؟فرمود:آنست که نیازهای ضروری او را بر نیاز خود مقدم دارد.

وَ قَالَ أَيْضا تَقَرَّبُوا إِلَى اَللَّهِ بِمُوَاسَاةِ إِخْوَانِكُمْ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:به وسیلۀ همدردی با برادرانتان به خدا تقرّب بجوئید.

وَ قَالَ أَيْضا اَلْمُؤْمِنُ أَعْظَمُ حُرْمَة مِنَ اَلْكَعْبَةِ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:ارزش و احترام مؤمن از کعبه فزونتر است.

وَ قَالَ : اَلصَّدَاقَةُ مَحْدُودَةٌ فَمَنْ لَمْ تَكُنْ فِيهِ تِلْكَ اَلْحُدُودُ فَلاَ تَنْسُبْهُ إِلَى كَمَالِ اَلصَّدَاقَةِ وَ مَنْ لَمْ يَكُنْ فِيهِ شَيْءٌ مِنْ تِلْكَ اَلْحُدُودِ فَلاَ تَنْسُبْهُ إِلَى شَيْءٍ مِنَ اَلصَّدَاقَةِ أَوَّلُهَا أَنْ تَكُونَ سَرِيرَتُهُ وَ عَلاَنِيَتُهُ لَكَ وَاحِدَة وَ اَلثَّانِيَةُ أَنْ يَرَى زَيْنَكَ زَيْنَهُ وَ شَيْنَكَ شَيْنَهُ وَ اَلثَّالِثَةُ أَنْ لاَ يُغَيِّرَهُ مَالٌ وَ لاَ وِلاَيَةٌ وَ اَلرَّابِعَةُ أَنْ لاَ يَمْنَعَكَ شَيْئا مِمَّا تَصِلُ إِلَيْهِ مَقْدُرَتُهُ وَ اَلْخَامِسَةُ أَنْ لاَ يُسْلِمَكَ عِنْدَ اَلنَّكَبَاتِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:دوستی دارای مرزهائی است، هر که دارای این شرایط نباشد او را دوستی کامل ننام، و هر کس دارای چنین حدودی نباشد به او هیچ درجه ای از دوستی را نسبت نده، نخست اینکه:پنهان و آشکارش برای تو یکی باشد، دوم اینکه:آراستگی تو را آراستگی خود بداند و زشتی تو را زشتی خود، سوم آنکه:دارایی و منصب او را دگرگون نسازد، چهارم آنکه:آنچه را بر آن قدرت دارد از تو دریغ نکند، پنجم آنکه:تو را هنگام شکستهای روزگار ترک نکند.