امام محمد باقر (علیه السلام)
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَنْ لَوِ اِسْتَقامُوا عَلَى اَلطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً َقُولُ لَأَشْرَبْنَا قُلُوبَهُمُ اَلْإِيمَانَ وَ اَلطَّرِيقَةُ هِيَ وَلاَيَةُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَ اَلْأَوْصِيَاءِ ع .
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای عز و جل: «اگر آنها بر این طریقه استقامت ورزند، آبی فراوانشان دهیم-16 سوره 72-»فرمود: خدا میفرماید: ایمان را در دلشان جایگزین کنیم، و طریقه همان ولایت علی بن ابی طالب و اوصیا او علیهم السلام است.
سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَى قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ فَقَالَ إِنَّمَا أَعِظُكُمْ بِوَلاَيَةِ عَلِيٍّ ع هِيَ اَلْوَاحِدَةُ اَلَّتِي قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ .
ابو حمزه گوید: از امام باقر علیه السلام قول خدای تعالی را: «بگو شما را فقط یک اندرز میدهم 46 سوره 34-»پرسیدم، فرمود: یعنی تنها شما را بولایت علی علیه السلام اندرز میدهم، ولایت علی همان یک اندرزی است که خدای تبارک و تعالی میفرماید: «فقط یک اندرز بشما میدهم».
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى إِنَّكُمْ لَفِي قَوْلٍ مُخْتَلِفٍ فِي أَمْرِ اَلْوَلاَيَةِ يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ الَ مَنْ أُفِكَ عَنِ اَلْوَلاَيَةِ أُفِكَ عَنِ اَلْجَنَّةِ .
امام باقر علیه السلام راجع باین قول خدای تعالی: «شما گفتار مختلفی دارید فرمود(در باره امر ولایت)منصرف شود از آن هر که باید منصرف شود-9 سوره 51-»هر کس از ولایت منصرف شود، از بهشت منصرف گردد.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى هذانِ خَصْمانِ اِخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ فَالَّذِينَ كَفَرُوا بِوَلاَيَةِ عَلِيٍّ قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيابٌ مِنْ نارٍ
امام باقر علیه السلام در باره این قول خدای تعالی فرمود: «اینها دو دشمن باشند که در باره پروردگار خود دشمنی کردند، کسانی که(بولایت علی علیه السلام)کافر شدند، برایشان جامه های آتشین بریده شده».
نَزَلَ جَبْرَئِيلُ ع بِهَذِهِ اَلْآيَةِ عَلَى مُحَمَّدٍ ص هَكَذَا فَبَدَّلَ اَلَّذِينَ ظَلَمُوا آلَ مُحَمَّدٍ حَقَّهُمْ قَوْلاً غَيْرَ اَلَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَنْزَلْنا عَلَى اَلَّذِينَ ظَلَمُوا آلَ مُحَمَّدٍ حَقَّهُمْ رِجْزاً مِنَ اَلسَّماءِ بِما كانُوا يَفْسُقُونَ آلَ مُحَمَّدٍ حَقَّهُمْ .
امام باقر علیه السلام فرمود: جبرییل علیه السلام این آیه را این گونه بر محمد صلی الله علیه و آله نازل کرد: «کسانی که(نسبت بحق آل محمد)ستم کردند، سخنی جز آنچه دستور داشتند، بجای آن آوردند، پس ما بر آنها که(نسبت بحق آل محمد)ستم کردند، بسبب کارهای ناروایی که میکردند، از آسمان عذابی نازل کردیم-59 سوره 2-».
نَزَلَ جَبْرَئِيلُ ع بِهَذِهِ اَلْآيَةِ هَكَذَا إِنَّ اَلَّذِين ... ظَلَمُوا آلَ مُحَمَّدٍ حَقَّهُمْ لَمْ يَكُنِ اَللّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَ لا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقاً . إِلاّ طَرِيقَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها أَبَداً وَ كانَ ذلِكَ عَلَى اَللّهِ يَسِيراً ثُمَّ قَالَ يا أَيُّهَا اَلنّاسُ قَدْ جاءَكُمُ اَلرَّسُولُ بِالْحَقِّ مِنْ رَبِّكُمْ فِي وَلاَيَةِ عَلِيٍّ فَآمِنُوا خَيْراً لَكُمْ وَ إِنْ تَكْفُرُوا بِوَلاَيَةِ عَلِيٍّ فَإِنَّ لِلّهِ ما فِي اَلسَّماواتِ و مَا فِي اَلْأَرْضِ .
و فرمود: این آیه را جبرییل علیه السلام این گونه نازل کرد: «همانا کسانی که(نسبت بحق آل محمد) ستم کردند، خدا در معرض آمرزش ایشان نیست و براهی هدایتشان نکند، جز راه دوزخ که همیشه در آن جاودانند، و این برای خدا آسانست-سپس فرماید-: ای مردم پیغمبر از جانب پروردگارتان بحق سوی شما آمده(در باره ولایت علی)ایمان آورید که مایه خیر شماست و اگر کافر شوید(بولایت علی)آنچه در آسمانها و در زمین است متعلق بخداست»(یعنی باو زیانی نرسد).
هَكَذَا نَزَلَتْ هَذِهِ اَلْآيَةُ وَ لَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا ما يُوعَظُونَ بِهِ فِي عَلِيٍّ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ
امام باقر علیه السلام فرمود: این آیه این گونه نازل شد: اگر آنها آنچه را(در باره علی) پند داده شدند، انجام دهند، برایشان بهتر است. (بحدیث 1107 رجوع شود).
هَذَا صِرَاطُ عَلِيٍّ مُسْتَقِيمٌ : .
امام صادق علیه السلام فرمود: «این راه علی است که مستقیم است-41 سوره 15-».
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى قُلْ هذِهِ سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اَللّهِ عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اِتَّبَعَنِي َالَ ذَاكَ رَسُولُ اَللَّهِ ص وَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع وَ اَلْأَوْصِيَاءُ مِنْ بَعْدِهِمْ .
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای تعالی: «بگو راه من اینست، از روی بصیرت و بینایی من و آنکه پیرویم کند، بسوی خدا میخوانیم-108 سوره 12-»فرمود: خواننده بسوی خدا پیغمبر و امیر المومنین و اوصیا بعد از او هستند.
سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَأَخْرَجْنا مَنْ كانَ فِيها مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ فَما وَجَدْنا فِيها غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ اَلْمُسْلِمِينَ َقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع آلُ مُحَمَّدٍ لَمْ يَبْقَ فِيهَا غَيْرُهُمْ .
سالم حناط گوید: از امام باقر علیه السلام این قول خدای عز و جل را پرسیدم: «و هر کس از از مومنین که در آنجا بود، بیرونش بردیم، زیرا در آنجا جز یک خانواده از مطیعان نیافتیم-35 سوره 51-» امام باقر علیه السلام فرمود: در آن خانواده کسی جز آل محمد باقی نماند.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى فَلَمّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِيئَتْ وُجُوهُ اَلَّذِينَ كَفَرُوا وَ قِيلَ هذَا اَلَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ قَالَ هَذِهِ نَزَلَتْ فِي أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ أَصْحَابِهِ اَلَّذِينَ عَمِلُوا مَا عَمِلُوا يَرَوْنَ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع فِي أَغْبَطِ اَلْأَمَاكِنِ لَهُمْ فَيُسِي ءُ وُجُوهَهُمْ وَ يُقَالُ لَهُمْ هذَا اَلَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُون لَّذِي اِنْتَحَلْتُمِ اِسْمَهُ .
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای تعالی: «و چون عذاب را نزدیک بینند، چهره کافران زشت و بدریخت شود و بآنها گویند: این همانست که آن را طلب میکردید-27 سوره 67-»فرمود: این آیه در باره امیر المومنین و آن اصحابش نازل شده که کردند آنچه کردند(مانند طلحه و زبیر و خوارج و امثال آنها)آنها(در قیامت)می بینند که امیر المومنین در مقامی ست که همه بحالش غبطه میبرند، پس چهره های ایشان زشت شود و بآنها گفته شود«این همانست که آن را میخواستید»همان کسی که نامش را بخود می بستید (یعنی لقب امیر المومنین که مختص باو بود بخود میبستید).
سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى اِئْتُونِي بِكِتابٍ مِنْ قَبْلِ هذا أَوْ أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ َالَ عَنَى بِالْكِتَابِ اَلتَّوْرَاةَ وَ اَلْإِنْجِيلَ وَ أَثَارَةٍ مِنْ عِلْمٍ فَإِنَّمَا عَنَى بِذَلِكَ عِلْمَ أَوْصِيَاءِ اَلْأَنْبِيَاءِ ع .
ابو عبیده گوید: از امام باقر علیه السلام در باره این آیه پرسیدم: «اگر راست گویید کتابی پیش از این قرآن یا باقیمانده علمی برای من بیاورید-4 سوره 72-»فرمود: مقصود از کتاب تورات و انجیل است و مقصود از باقیمانده علم، علم اوصیا پیغمبرانست.
