لَمَّا قُبِضَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع قَامَ اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ع فِي مَسْجِدِ اَلْكُوفَةِ فَحَمِدَ اَللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ وَ صَلَّى عَلَى اَلنَّبِيِّ ص ثُمَّ قَالَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّهُ قَدْ قُبِضَ فِي هَذِهِ اَللَّيْلَةِ رَجُلٌ مَا سَبَقَهُ اَلْأَوَّلُونَ وَ لاَ يُدْرِكُهُ اَلْآخِرُونَ إِنَّهُ كَانَ لَصَاحِبَ رَايَةِ رَسُولِ اَللَّهِ ص عَنْ يَمِينِهِ جَبْرَئِيلُ وَ عَنْ يَسَارِهِ مِيكَائِيلُ لاَ يَنْثَنِي حَتَّى يَفْتَحَ اَللَّهُ لَهُ وَ اَللَّهِ مَا تَرَكَ بَيْضَاءَ وَ لاَ حَمْرَاءَ إِلاَّ سَبْعَمِائَةِ دِرْهَمٍ فَضَلَتْ عَنْ عَطَائِهِ أَرَادَ أَنْ يَشْتَرِيَ بِهَا خَادِماً…
امام باقر علیه السلام فرمود: چون امیر المومنین علیه السلام وفات کرد: حسن بن علی علیه السلام در مسجد کوفه بپا خاست و حمد و ثنای خدا گفت و بر پیغمبر صلی الله علیه و آله درود فرستاد. سپس فرمود: ای مردم در این شب مردی وفات کرد که پیشینیان بر او سبقت نگرفتند و پسینیان باو نرسند. او پرچمدار رسول خدا صلی الله علیه و آله بود که جبرییل در طرف راست و میکاییل در طرف چپش بودند. از میدان بر نمیگشت جز اینکه خدا باو فتح و پیروزی میداد، بخدا که او از مال سفید و سرخ دنیا جز هفتصد درهم که آن هم از عطایش زیاد آمده بود باقی نگذاشت و میخواست با آن پول خدمتگزاری برای خانواده اش بخرد، بخدا که او در شبی وفات کرد که یوشع بن نون وصی موسی وفات کرد و همان شبی که عیسی بن مریم بآسمان بالا رفت و همان شبی که قرآن فرود آمد.
إِنَّ رَجُلاً مَرَّ بِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَ هُوَ قَاعِدٌ عَلَى بَابِ اَلْمَسْجِدِ فَسَأَلَهُ فَأَمَرَ لَهُ بِخَمْسَةِ دَرَاهِمَ فَقَالَ لَهُ اَلرَّجُلُ أَرْشِدْنِي فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ دُونَكَ اَلْفِتْيَةَ اَلَّتِي تُرَى وَ أَوْمَأَ بِيَدِهِ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنَ اَلْمَسْجِدِ فِيهَا اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَيْنُ وَ عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فَمَضَى اَلرَّجُلُ نَحْوَهُمْ حَتَّى سَلَّمَ عَلَيْهِمْ وَ سَأَلَهُمْ فَقَالَ لَهُ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَيْنُ ع يَا هَذَا إِنَّ اَلْمَسْأَلَةَ لاَ تَحِلُّ إِلاَّ فِي إِحْدَى ثَلاَثٍ دَمٍ مُفْجِعٍ أَوْ دَيْنٍ مُقْرِحٍ أَوْ فَقْرٍ مُدْقِعٍ فَفِي…
امام صادق(ع)فرمود: عثمان بر در مسجد نشسته بود که مردی بر او گذر کرد و در خواستی نمود عثمان دستور داد پنج درهم باو بدهند آن مرد بعثمان گفت: مرا بکس دیگر راهنمایی کن عثمان گفت: برو نزد آن جوانمردانی که می بینی و با دست خود بیک طرف مسجد اشاره کرد که حسن و حسین و عبد الله بن جعفر آنجا نشسته بودند آن مرد بطرف آنان رفت تا نزدیک رسیده و سلام کرد و دست سوال دراز نمود امام حسن و امام حسین علیهما السلام باو فرمودند: ای مرد بجز در یکی از سه مورد سوال حرام است: خونبهای دردناک یا بدهی دل خراش و یا فقر ذلت بار، سوال تو در کدام یک از این سه مورد است؟ عرض کرد: یکی از این سه، امام حسن دستور فرمود: پنجاه دینار بآن مرد بدهند و امام حسین دستور فرمود: چهل و نه دینار و عبد الله بن جعفر دستور چهل و هشت دینار را…
كَتَبَ اَلْحَسَنُ بْنُ أَبِي اَلْحَسَنِ اَلْبَصْرِيُّ إِلَى أَبِي مُحَمَّدٍ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ ع أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّكُمْ مَعْشَرَ بَنِي هَاشِمٍ اَلْفُلْكُ اَلْجَارِيَةُ فِي اَللُّجَجِ اَلْغَامِرَةِ وَ اَلْأَعْلاَمُ اَلنَّيِّرةُ اَلشَّاهِرَةُ أَوْ كَسَفِينَةِ نُوحٍ ع اَلَّتِي نَزَلَهَا اَلْمُؤْمِنُونَ وَ نَجَا فِيهَا اَلْمُسْلِمُونَ كَتَبْتُ إِلَيْكَ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ عِنْدَ اِخْتِلافِنَا فِي اَلْقَدَرِ وَ حَيْرَتِنَا فِي اَلاِسْتِطَاعَةِ فَأَخْبِرْنَا بِالَّذِي عَلَيْهِ رَأْيُكَ وَ رَأْيُ آبَائِكَ ع فَإِنَّ مِنْ عِلْمِ اَللَّهِ عِلْمَكُمْ وَ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ عَلَى اَلنَّاسِ…
سخن امام حسن علیه السلام در باره استطاعت -حسن بصری به امام حسن علیه السلام این نامه را نوشت: اما بعد؛ همانا شما گروه بنی هاشم کشتی های روان در دل موجهای هراس انگیز دریا و نشانه های تابان نامدار یا همچون کشتی نوح علیه السلام هستید که مومنان در آن نشستند و مسلمانان در آن نجات یافتند. ای فرزند پیامبر خدا صلی الله علیه و آله علت نگارش این نامه و تقدیم به حضورت این است که ما در معنای قدر اختلاف داریم و در موضع«استطاعت»حیرانیم. ما را از عقیده خود و پدرانت در این خصوص آگاه ساز؛ زیرا سرچشمه دانش شما، دانش خداست و شما حجت و گواه بر مردم هستید و خدا حجت و گواه بر شماست. فرزندانی هستید که پی در پی از یک دیگر تولد یافتید و خداوند بسیار شنوا و داناست. امام حسن علیه السلام در پاسخ او چنین فرمود: « / بسم…
حَمِدَ اَللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ وَ صَلَّى عَلَى مُحَمَّدٍ اَلنَّبِيِّ وَ آلِهِ ثُمَّ قَالَ مَنْ عَرَفَنِي فَقَدْ عَرَفَنِي وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْنِي فَأَنَا اَلْحَسَنُ اِبْنُ رَسُولِ اَللَّهِ أَنَا اِبْنُ اَلْبَشِيرِ اَلنَّذِيرِ أَنَا اِبْنُ اَلْمُصْطَفَى بِالرِّسَالَةِ أَنَا اِبْنُ مَنْ صَلَّتْ عَلَيْهِ اَلْمَلاَئِكَةُ أَنَا اِبْنُ مَنْ شُرِّفَتْ بِهِ اَلْأُمَّةُ أَنَا اِبْنُ مَنْ كَانَ جَبْرَئِيلُ اَلسَّفِيرَ مِنَ اَللَّهِ إِلَيْهِ أَنَا اِبْنُ مَنْ بُعِثَ رَحْمَةً لِلْعالَمِين صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَجْمَعِينَ فَلَمْ يَقْدِرْ مُعَاوِيَةُ أَنْ يَكْتُمَ عَدَاوَتَهُ وَ حَسَدَهُ…
سخنرانی امام حسن علیه السلام پس از صلح -(آن هنگام که معاویه به ایشان گفت: برتری ما را یاد کن ) امام حسن علیه السلام پس از حمد و سپاس خدا و فرستادن صلوات بر محمد و آل محمد، فرمود: هر که مرا می شناسد، می شناسد و هر که مرا نمی شناسد، بداند من حسن فرزند پیامبر خدا، فرزند پیامبر بشارتگر و هشداردهنده، فرزند برگزیده به رسالت هستم. منم فرزند آن کس که فرشتگان بر او صلوات می فرستند، منم فرزند آن کس که امت در سایه او شرافت یافتند، منم فرزند آن کس که جبرییل از جانب خدا برای او سفیر بود، منم فرزند آن کس که به رحمت بر جهانیان مبعوث شد - صلی الله علیه و آله اجمعین . معاویه نتوانست عداوت و حسد خود را پنهان نماید، لذا گفت: ای حسن اینک خرمای تازه را برای ما وصف نما. امام حسن علیه السلام در پاسخ او، فرمود…
اِتَّقُوا اَللَّهَ عِبَادَ اَللَّهِ وَ جِدُّوا فِي اَلطَّلَبِ وَ تُجَاهَ اَلْهَرَبِ وَ بَادِرُوا اَلْعَمَلَ قَبْلَ مُقَطَّعَاتِ اَلنَّقِمَاتِ وَ هَاذِمِ اَللَّذَّاتِ فَإِنَّ اَلدُّنْيَا لاَ يَدُومُ نَعِيمُهَا وَ لاَ تُؤْمَنُ فَجِيعُهَا وَ لاَ تُتَوَقَّى مَسَاوِئُهَا غُرُورٌ حَائِلٌ وَ سِنَادٌ مَائِلٌ فَاتَّعِظُوا عِبَادَ اَللَّهِ بِالْعِبَرِ وَ اِعْتَبِرُوا بِالْأَثَرِ وَ اِزْدَجِرُوا بِالنَّعِيمِ وَ اِنْتَفِعُوا بِالْمَوَاعِظِ فَكَفَى بِاللَّهِ مُعْتَصِماً وَ نَصِيراً وَ كَفَى بِالْكِتَابِ حَجِيجاً وَ خَصِيماً وَ كَفَى بِالْجَنَّةِ ثَوَاباً وَ كَفَى بِالنَّارِ عِقَاباً وَ وَبَالاً.
ای بندگان خدا تقوای الهی را پیشه خود سازید و در طلب کوشا باشید و برای رهایی جدیت نمایید و پیش از انتقام های عمر برانداز و قطع کننده سریع لذتها، به عمل صالح بشتابید؛ زیرا نعمت دنیا پایدار نیست و از آسیب آن ایمنی نیست و از بدیهایش محفوظ نتوان بود. دنیا فریبکاری است زودگذر و تکیه گاهی است فروریزنده؛ پس ای بندگان خدا از عبرتها پند گیرید و متوجه اثر گذشتگان باشید و از نعمت خواری باز ایستید و از مواعظ بهره مند شوید؛ پس خدا بس است که نگهدار باشد و یاور؛ و قرآن بس است که هم حجت آور است و هم خصومت گر. بهشت، پاداش عمل نیکوکاران را کافی است و عذاب آتش، کیفر بدکاران را بسنده است.
ما فَتَحَ اللّه عزّوجلّ عَلی أحدٍ بابَ مسألةٍ فَخَزنَ عَنهُ بابَ الإجابةِ.
خداوند عزوجل باب مسئلت (دعا) را به روی هیچ کس نگشود، که باب اجابت را به روی او بسته باشد.
إِنَّ مَلِكَ اَلرُّومِ سَأَلَهُ فِيمَا سَأَلَهُ عَنْ سَبْعَةِ أَشْيَاءَ خَلَقَهَا اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ تَخْرُجْ مِنْ رَحِمٍ فَقَالَ آدَمُ وَ حَوَّاءُ وَ كَبْشُ إِبْرَاهِيمَ وَ نَاقَةُ صَالِحٍ وَ حَيَّةُ اَلْجَنَّةِ وَ اَلْغُرَابُ اَلَّذِي بَعَثَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ يَبْحَثُ فِي اَلْأَرْضِ وَ إِبْلِيسُ لَعَنَهُ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى .
امام حسن(ع)ضمن حدیث مفصلی که امام حسن را با پادشاه روم است فرمود: از جمله سوالات اش از حضرت این بود که پرسید از هفت چیز(جاندار)یکه خدای عز و جل آنها را آفریده و از 202 - 3 شکم مادر بیرون نیامده اند فرمود: آنان آدم است و حوا و گوسفند قربانی حضرت ابراهیم و ناقه حضرت صالح و مار بهشت و کلاغی که خدای عز و جل فرستادش تا زمین را بکند(و دفن نمودن هابیل را بقابیل بیاموزد)و ابلیس لعین. (خداوند اسلام را بهفت سهم قرار داده است)
كُنَّا عِنْدَ مُعَاوِيَةَ أَنَا وَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَيْنُ وَ عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ وَ عُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ وَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَرَى بَيْنِي وَ بَيْنَ مُعَاوِيَةَ كَلاَمٌ فَقُلْتُ لِمُعَاوِيَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ ص يَقُولُ أَنَا أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ثُمَّ أَخِي عَلِيُّ بْنُ أَبِي طالب ع أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ فَإِذَا اُسْتُشْهِدَ عَلِيٌّ فَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ثُمَّ اِبْنُهُ اَلْحُسَيْنُ بَعْدُ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ فَإِذَا اُسْتُشْهِدَ فَابْنُهُ عَلِيُّ بْنُ…
سلیم بن قیس هلالی گوید: شنیدم عبد الله بن جعفر طیار میگفت من و حسن و حسین و عبد الله بن عباس و عمر بن ابی سلمه و اسامه بن زید در نزد معاویه بودیم میان من و معاویه گفتگویی درگرفت من بمعاویه گفتم از رسول خدا(ص)شنیدم که میفرمود من بمومنین از خودشان اولیترم سپس برادر من علی بن ابی طالب بمومنین از خود آنان سزاوارتر است و چون علی بدرجه شهادت برسد حسن بن علی بمومنین از خودشان اولیتر است. سپس فرزند علی: حسین پس از حسن بمومنین از خودشان اولیتر است و چون حسین شهید گردد فرزندش علی بن الحسین بزرگترین فرزند حسین بمومنین از خودشان اولی تر است سپس فرزند من محمد بن علی باقر بمومنین از خودشان اولی تر است ای حسین تو او را درک خواهی کرد سپس دوازده امام که نه نفر از فرزندان حسین میباشند امر امامت را کامل خواهند…
قال الإمام الحسن علیه السلام: أرْسَلَ رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ إلَی الأنْصارِ فَأتَوْهُ، فَقالَ لَهُمْ: یا مَعْشَرَ الأنْصارِ، ألا أدُلُّکمْ عَلی ما إنْ تَمَسَّکتُمْ بِهِ لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ؟ قالُوا: بَلی یا رَسُولَ اللهِ. قالَ: هذا عَلِی، فَأحِبُّوهُ بِحُبّی وَ کرِّمُوهُ لِکرامَتی، فَإنَّ جِبْرَئیلَ عَلَیهِ السَّلامُ أمَرَنِی بِالَّذی قُلْتُ لَکمْ عَنِ اللهِ عَزَّوَجَلَّ.
امام حسن علیه السلام فرمود:
رسول خدا صلی الله علیه و آله پیکی به سوی انصار فرستاد و آنان را فرا خواند، انصار اجابت کردند. حضرت به آنان فرمود:
ای گروه انصار! آیا می خواهید شما را به چیزی راهنمایی کنم که اگر به آنان چنگ زنید، هرگز گمراه نشوید؟
گفتند: یا رسول الله بفرمایید.
فرمود: این شخص علی (بن ابی طالب) است، او را به سبب محبت و دوستی با من، دوست بدارید و او را به گرامیداشت من، گرامی بدارید؛ زیرا این گفته را خدای عزّوجل به من فرمان داد تا به شما بگویم.
- المعجم، 88: 3/ 2749؛ حلیة الاولیاء، 1، ص 63. زید بن ارقم، گوید: رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «آیا شما را راهنمایی کنم بر چیزی که اگر درباره آن پرسش کنید به هلاکت نمی افتید؟ همانا ولی شما خدا است و امامتان علی بن ابی طالب، پس بر این خیرخواهی کنید و تصدیقش نمایید که جبرئیل چنین فرمانی برایم آورد.» شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، 98: 3؛ مناقب ابن مردویه، 120/ 147.
