احادیث درباره دوستی مردم از امام علی (ع)

مَوَدَّةُ اَلْعَوَامِ تَنْقَطِعُ كَانْقِطَاعِ اَلسَّحَابِ وَ تَنْقَشِعُ كَمَا يَنْقَشِعُ اَلسَّرَاب

دوستی مردم نادان مانند گسسته شدن ابر، گسسته می شود و مانند پراکنده شدن سراب، پراکنده می گردد.

طَلاَقَةُ اَلْوَجْهِ بِالْبِشْرِ وَ اَلْعَطِيَّةِ وَ فِعْلِ اَلْبِرِّ وَ بَذْلُ اَلتَّحِيَّةِ دَاعٍ إِلَى مَحَبَّةِ اَلْبَرِيَّة

گشاده رویی، با خوشرویی و بخشش و نیکی کردن و درود و سلام گفتن، کشانندۀ دوستی مردم است.

اَلْعَقْلُ غِطَاءٌ سَتِيرٌ وَ اَلْفَضْلُ جَمَالٌ ظَاهِرٌ فَاسْتُرْ خَلَلَ خُلُقِكَ بِفَضْلِكَ وَ قَاتِلْ هَوَاكَ بِعَقْلِكَ تَسْلَمْ لَكَ اَلْمَوَدَّةُ وَ تَظْهَرْ لَكَ اَلْمَحَبَّةُ .

امیر المومنین علیه السلام فرمود: عقل پرده ایست پوشاننده محبت. و فضل جمالی است هویدا پس نادرستی های اخلاقت را بفضلت بپوشان و با عقلت هوست را بکش تا دوستی مردم برایت سالم ماند و محبت تو بر آنها آشکار گردد.

مَوَدَّةُ اَلْعَوَامِ تَنْقَطِعُ كَانْقِطَاعِ اَلسَّحَابِ وَ تَنْقَشِعُ كَمَا يَنْقَشِعُ اَلسَّرَاب

دوستی مردم نادان مانند گسسته شدن ابر، گسسته می شود و مانند پراکنده شدن سراب، پراکنده می گردد.

أَنَّ رَجُلاً جَاءَ إِلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع وَ هُوَ مَعَ أَصْحَابِهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَنَا وَ اَللَّهِ أُحِبُّكَ وَ أَتَوَلاَّكَ فَقَالَ لَهُ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع كَذَبْتَ قَالَ بَلَى وَ اَللَّهِ إِنِّي أُحِبُّكَ وَ أَتَوَلاَّكَ فَكَرَّرَ ثَلاَثاً فَقَالَ لَهُ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع كَذَبْتَ مَا أَنْتَ كَمَا قُلْتَ إِنَّ اَللَّهَ خَلَقَ اَلْأَرْوَاحَ قَبْلَ اَلْأَبْدَانِ بِأَلْفَيْ عَامٍ ثُمَّ عَرَضَ عَلَيْنَا اَلْمُحِبَّ لَنَا فَوَ اَللَّهِ مَا رَأَيْتُ رُوحَكَ فِيمَنْ عُرِضَ فَأَيْنَ كُنْتَ فَسَكَتَ اَلرَّجُلُ عِنْدَ ذَلِكَ وَ لَمْ يُرَاجِعْهُ .

امام صادق علیه السلام فرمود: مردی خدمت امیر المومنین علیه السلام آمد و آن حضرت همراه اصحابش بود، بر آن حضرت سلام کرد و گفت: بخدا من ولایت و محبت تو را دارم، امیر المومنین علیه السلام فرمود دروغ گویی، گفت: چرا، بخدا من محبت و دوستی تو را دارم و تا سه بار تکرار کرد، امیر المومنین علیه السلام فرمود: دروغ گویی، تو چنان که گویی نیستی، همانا خدا روحهای مردم را دو هزار سال پیش از بدنهایشان آفرید و سپس دوستان ما را بما عرضه کرد، بخدا که من روح ترا در میان آنها ندیدم، پس تو کجا بودی؟ آنگاه آن مرد ساکت شد و جوابی نگفت.

مَنْ حَسُنَ ظَنُّهُ بِالنَّاسِ حَازَ مِنْهُمُ اَلْمَحَبَّة

کسی که گمانش به مردم نیکوست از آنها دوستی دریافت کند.

أَسْعَدُ اَلنَّاسِ مَنْ عَرَفَ فَضْلَنَا وَ تَقَرَّبَ إِلَى اَللَّهِ بِنَا وَ أَخْلَصَ حُبَّنَا وَ عَمِلَ بِمَا إِلَيْهِ نَدَبْنَا وَ اِنْتَهَى عَمَّا عَنْهُ نَهَيْنَا فَذَاكَ مِنَّا وَ هُوَ فِي دَارِ اَلْمُقَامَةِ مَعَنَا

نیکبخت ترین مردم کسی است که برتری مرتبه ما را بشناسد و به وسیله ما به خداوند نزدیکی جوید و دوستی ما را بی آلایش گرداند و به آنچه ما او را به آن خوانده ایم عمل کند و از آنچه نهی کرده ایم باز ایستد.چنین کسی از ما و در بهشت با ماست.

أَشَدُّ اَلنَّاسِ عَم ى مَنْ عَمِيَ عَنْ حُبِّنَا وَ فَضْلِنَا وَ نَاصَبَنَا اَلْعَدَاوَةَ بِلاَ ذَنْبٍ سَبَقَ مِنَّا إِلَيْهِ إِلاَّ أَنَّا دَعَوْنَاهُ إِلَى اَلْحَقِّ وَ دَعَاهُ سِوَانَا إِلَى اَلْفِتْنَةِ وَ اَلدُّنْيَا فَآثَرُوهَا وَ نَصَبُوا اَلْعَدَاوَةَ لَنَا

کورترین مردم کسی است که از محبت و برتری ما کور گردد و بر ما دشمنی خود را آشکار کرده است، بدون این که گناهی از ما سرزده باشد، جز این که ما او را به حق خوانده ایم و غیر ما او را به فتنه و دنیا خوانده اند پس او دنیا را برگزیده و دشمنی ما را پیشه کرده است.

أولى النّاس بنا من والانا و عادا من عادانا

سزاوارترین مردم به ما کسی است که ما را دوست بدارد و دشمنان ما را دشمن بدارد.

أَعْظَمُ اَلْجَهْلِ مُعَادَاةُ اَلْقَادِرِ وَ مُصَادَقَةُ اَلْفَاجِرِ وَ اَلثِّقَةُ بِالْغَادِر

بزرگترین نادانی، دشمنی با توانا، دوستی با تبهکار و اطمینان به حیله گر است.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنِ اِعْتَدَلَ يَوْمَاهُ فَهُوَ مَغْبُونٌ وَ مَنْ كَانَتِ اَلدُّنْيَا هَمَّهُ اِشْتَدَّتْ حَسْرَتُهُ عِنْدَ فِرَاقِهَا وَ مَنْ كَانَ غَدُهُ شَرَّ يَوْمَيْهِ فَمَحْرُومٌ وَ مَنْ لَمْ يُبَالِ بِمَا زُوِيَ مِنْ آخِرَتِهِ إِذَا سَلِمَتْ لَهُ دُنْيَاهُ فَهُوَ هَالِكٌ وَ مَنْ لَمْ يَتَعَاهَدِ اَلنَّقْصَ مِنْ نَفْسِهِ غَلَبَ عَلَيْهِ اَلْهَوَى وَ مَنْ كَانَ فِي نَقْصٍ فَالْمَوْتُ خَيْرٌ لَهُ إِنَّ اَلدُّنْيَا خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ وَ لَهَا أَهْلٌ وَ إِنَّ اَلْآخِرَةَ لَهَا أَهْلٌ ظَلَفَتْ أَنْفُسُهُمْ عَنْ مُفَاخَرَةِ أَهْلِ اَلدُّنْيَا لاَ يُنَافِسُونَ…

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:هر که دو روزش یکسان باشد مغبون گشته، و هر که قصدش از تلاش؛ دنیا باشد هنگام جدا شدن از آن حسرتش شدید شود، و هر که فردایش زیانبارتر از امروزش باشد بی بهره مانده است، و کسی که باک ندارد که برای آخرتش چه اندوخته است، اگر دنیایش برایش سالم باشد به نابودی رسیده، و شخصی که به کاستی نفسش اهمیت ندهد هوای نفس بر او چیره گردد، و هر کس در سراشیبی سقوط نفس خویش واقع شود مرگ برایش بهتر است، دنیا سبز و شیرین است و برای او علاقمندانی است. برای آخرت نیز دوستدارانی است که خود را از فخر فروشی علاقمندان دنیا جدا ساخته اند، در دنیا با دیگران رقابت نمی کنند و به نعمت و عیش آن خوشحال نمی شوند و از شدائد و سختیهای آن غمگین نمی شوند. ای شیخ کسی که از هجوم شبانۀ دشمنان می ترسد خوابش کم…

لاَ يَتْرُكُ اَلنَّاسُ شَيْئا مِنْ دُنْيَاهُمْ لِإِصْلاَحِ آخِرَتِهِمْ إِلاَّ عَوَّضَهُمُ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ خَيْرا مِنْه

مردم چیزی از دنیای خویش را برای به سامان آوردن آخرت خود رها نمی کنند مگر این که پروردگار بهتر از آن را عوض می دهد.