حَقٌّ عَلَى اَلْعَاقِلِ أَنْ يُضِيفَ إِلَى رَأْيِهِ رَأْيَ اَلْعُقَلاَءِ وَ يَضُمَّ إِلَى عِلْمِه
شایستۀ خردمند است که اندیشۀ خردمندان را به اندیشۀ خود بیفزاید، و دانش حکما را به دانش خویش ضمیمه کند.
امیر المؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام)
حَقٌّ عَلَى اَلْعَاقِلِ أَنْ يُضِيفَ إِلَى رَأْيِهِ رَأْيَ اَلْعُقَلاَءِ وَ يَضُمَّ إِلَى عِلْمِه
شایستۀ خردمند است که اندیشۀ خردمندان را به اندیشۀ خود بیفزاید، و دانش حکما را به دانش خویش ضمیمه کند.
من أكثر الفكر فيما تعلّم يعلّم أتفن علمه و فهم ما لم يكن يفهم
کسی که در آنچه می آموزد زیاد فکر کند، دانش او محکم شود و آنچه را در نیافته است، دریابد.
اَلْعِلْمُ ثَمَرَةُ اَلْحِكْمَةِ وَ اَلصَّوَابُ مِنْ فُرُوعِهَا
دانش، میوۀ حکمت و درست روی، از شاخه های آن است.
بِالْحِكْمَةِ يُكْشَفُ غِطَاءُ اَلْعِلْم
با حکمت، پرده های دانش برداشته می شود.
مِنَ اَلْحِكْمَةِ أَنْ لاَ تُنَازِعَ مَنْ فَوْقَكَ وَ لاَ تَسْتَذِلَّ مَنْ دُونَكَ وَ لاَ تَتَعَاطَى مَا لَيْسَ فِي قُدْرَتِكَ وَ لاَ يُخَالِفُ لِسَانُكَ قَلْبَكَ وَ لاَ قَوْلُكَ فِعْلَكَ وَ لاَ تَتَكَلَّمْ فِيمَا لاَ تَعْلَمُ وَ لاَ تَتْرُكِ اَلْأَمْرَ عِنْدَ اَلْإِقْبَالِ وَ تَطْلُبْهُ عِنْدَ اَلْإِدْبَار
از نشانه های حکمت این است که با مافوق خود منازعه و جدال نکنی، زیر دست خویش را، خوار منمایی، و کاری را که توانایی آن را نداری عهده دار نشوی، و زبان تو با دلت، و گفتار تو با کردارت مخالفت نکند.در آنچه نمی دانی، سخن مگویی؛ کار که به تو روی آورد، وامگذاری، و آنگاه که روی گردانید، طلب منمایی.
بِالْعِلْمِ تُعْرَفُ اَلْحِكْمَة
حکمت با دانش شناخته شود.
اَلْعِلْمُ بِالْفَهْم
دانش به درک کردن است.
اَلْفَهْمُ آيَةُ اَلْعِلْم
درک کردن، نشانۀ دانش است.
اَلْعِلْمُ دَاعِي اَلْفَهْم
دانش، راهنمای درک کردن است.
لِقَاحُ اَلْعِلْمِ اَلتَّصَوُّرُ وَ اَلْفَهْم
تصوّر تصوّر درست و درک کردن، بارداری دانش است.
مَا أَفَادَ اَلْعِلْمُ مَنْ لَمْ يَفْهَمْ لاَ يَعْلَمُ وَ لاَ نَفَعَ اَلْحِلْمُ مَنْ لَمْ يَحْلُم
کسی که دانش را درک نکرده است، نتواند ببخشد و کسی که خود بردبار نباشد دیگری را بردبار نتواند کرد.
اَلصَّمْتُ زَيْنُ اَلْعِلْمِ وَ عُنْوَانُ اَلْحِلْم
سکوت، زینت دانش و نشانۀ بردباری است.