احادیث درباره کار نیک از امام علی (ع)

مُجَالَسَةُ اَلْأَبْرَارِ تُوجِبُ اَلشَّرَف

نشست و برخاست با نیکان، ارجمندی را واجب سازد.

يبتغى للعاقل أن يكثر من صحبة العلماء و الأبرار،و يجتنب مقارنة الأشرار و الفجار.

شایستۀ خردمند است که همنشینی دانشمندان و نیکان را زیاد کند و از همراهی بدان و بدکاران دوری نماید.

يُسْتَدَلُّ عَلَى اَلْمُحْسِنِينَ بِمَا يَجْرِي لَهُمْ عَلَى أَلْسُنِ اَلْأَخْيَارِ وَ حُسْنِ اَلْأَفْعَالِ وَ جَمِيلِ اَلسِّيرَة

بر نیکوکاران دلیل آورده می شود به آنچه در ستایش او بر زبان نیکان می رود و به کردار نیکو و منش زیبا.

إِنْ عَقَلْتَ أَمْرَكَ أَوْ أَصَبْتَ مَعْرِفَةَ نَفْسِكَ فَأَعْرِضْ عَنِ اَلدُّنْيَا وَ اِزْهَدْ فِيهَا فَإِنَّهَا دَارُ اَلْأَشْقِيَاءِ وَ لَيْسَتْ بِدَارِ اَلسُّعَدَاءِ بَهْجَتُهَا زُورٌ وَ زِينَتُهَا غُرُورٌ وَ سَحَائِبُهَا مُتَقَشِّعَةٌ وَ مَوَاهِبُهَا مُرْتَجِعَةٌ مُنْتَزِعَةٌ وَ عَوَارِيهَا مُرْتَجِعَة

اگر کار خود را دریافته ای و به شناخت نفس خود رسیده ای پس از دنیا دوری کن و به آن بی رغبت باش؛ زیرا دنیا خانۀ تیره بختان است و خانۀ نیکبختان نیست.خوشی آن، دروغ است و آرایش آن، فریب.ابرهای آن باز شده است و نعمتهای آن باز گرفته شود.

ذَلِّلُوا أَنْفُسَكُمْ بِتَرْكِ اَلْعَادَاتِ وَ قُودُوهَا إِلَى فِعْلِ أَفْضَلِ اَلطَّاعَاتِ وَ حَمِّلُوهَا أَعْبَاءَ اَلْمَغَارِمِ وَ حُلُّوهَا بِفِعْلِ اَلْمَكَارِمِ وَ صُونُوهَا عَنْ دَنَسِ اَلْمَآثِم

نفس خود را به ترک عادتها وا دارید و آن را به سوی فرمانبری بکشید و بر آن سنگینی تاوان را تحمیل کنید و آن را به نیکوکاری آرایش دهید و از پلیدی گناهان نگاه دارید.

اِصْحَبْ مَنْ لاَ تَرَاهُ إِلاَّ وَ كَأَنَّهُ لاَ غَنَاءَ بِهِ عَنْكَ وَ إِنْ أَسَأْتَ إِلَيْهِ أَحْسَنَ إِلَيْكَ وَ كَأَنَّهُ اَلْمُسِيء

با کسی یار شو که او را نمی بینی مگر این که گویا به تو نیاز دارد، و اگر به او بد کنی با تو نیکویی کند، گویا که او گنهکار است.

صَلاَحُ اَلْإِنْسَانِ فِي حَبْسِ اَللِّسَانِ وَ بَذْلِ اَلْإِحْسَان

مصلحت انسان در بستن زبان و نیکوکاری است.

لِسَانُ اَلْبِرِّ يَأْبَى سَفَهَ اَلْجُهَّال

زبان نیکوکار از گستاخی نادانان پرهیز دارد.

إِيَّاكَ وَ اَلْكَلاَمَ فِيمَا لاَ تَعْرِفُ طَرِيقَتَهُ وَ لاَ تَعْلَمُ حَقِيقَتَهُ فَإِنَّ قَوْلَكَ يَدُلُّ عَلَى عَقْلِكَ وَ عِبَارَتَكَ تُنْبِىءُ عَنْ مَعْرِفَتِكَ فَتَوَقَّ مِنْ طُولِ لِسَانِكَ مَا أَمِنْتَهُ وَ اِخْتَصِرْ مِنْ كَلاَمِكَ مَا اِسْتَحْسَنْتَهُ فَإِنَّهُ بِكَ أَجْمَلُ وَ عَلَى فَضْلِكَ أَدَل

از آنچه راه آن را نشناسی و حقیقت آن را ندانی سخن نگو؛ زیرا گفتار تو نمودار خرد توست و سخت از شناخت تو خبر می دهد.پس خود را از زبان درازی دور نگه دار تا از زیان آن ایمن باشی.در سخن به آنچه آن را به نیکی می دانی اکتفا کن؛ پس همانا این کار برای تو زیباتر است و بر بلندی مرتبه ات بهترین گواه.

إذا أحسنت القول فأحسن العمل لتجمع بذالك بين مزيّة اللّسان و فضيلة الإحسان

آنگاه که سخن را نیکو کردی عمل را نیز نیکو گردان تا با آن گرد آوری برتری سخن و فزونی نیکوکاری را.

اَلْكَرَمُ مِلْكُ اَللِّسَانِ وَ بَذْلُ اَلْإِحْسَان

ارجمندی با تسلّط بر زبان و نیکوکاری است.

حِفْظُ اَللِّسَانِ وَ بَذْلُ اَلْإِحْسَانِ مِنْ أَفْضَلِ فَضَائِلِ اَلْإِنْسَان

نگاهداری زبان و نیکوکاری، از برترین فضیلتهای آدمی است.