يَا عَلِيُّ يَنْبَغِي أَنْ يَكُونَ فِي اَلْمُؤْمِنِ ثَمَانُ خِصَالٍ وَقَارٌ عِنْدَ اَلْهَزَاهِزِ وَ صَبْرٌ عِنْدَ اَلْبَلاَءِ وَ شُكْرٌ عِنْدَ اَلرَّخَاءِ وَ قُنُوعٌ بِمَا رَزَقَهُ اَللَّهُ لاَ يَظْلِمُ اَلْأَعْدَاءَ وَ لاَ يَتَحَامَلُ لِلْأَصْدِقَاءِ بَدَنُهُ مِنْهُ فِي تَعَبٍ وَ اَلنَّاسُ مِنْهُ فِي رَاحَةٍ.
رسول خدا(ص)ضمن سفارشی که بعلی علیه السلام میفرمود فرمود: ای علی سزاوار است که در مومن هشت خصلت باشد سنگینی بهنگام پیش آمدهای سخت و لرزاننده، و شکیبایی در بلا و سپاسگزاری در خوشی و بآنچه خدایش نصیب فرماید قانع باشد و بدشمنان اش ستم نکند و سربار دوستانش نگردد تن خود را برنج اندازد و مردم او در آسایش باشند. (شرح-)ممکن است معنای لا یتحامل للاصدقا این باشد که بخواطر دوستان خود بدیگران تحمیل و تعدی نمیکند و یا اینکه مقصود این باشد که بخواطر دوستان متحمل وزر و وبال نگردد مانند اینکه شهادت بر خلافی بخواطر دوستی بنفع دوست بدهد.
وَ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَسَمَ اَللَّهُ اَلْعَقْلَ عَلَى ثَلاَثَةِ أَجْزَاءٍ فَمَنْ كَانَتْ فِيهِ كَمَلَ عَقْلُهُ وَ مَنْ لَمْ تَكُنْ فِيهِ فَلاَ عَقْلَ لَهُ حُسْنُ اَلْمَعْرِفَةِ بِاللَّهِ وَ حُسْنُ اَلطَّاعَةِ لَهُ وَ حُسْنُ اَلصَّبْرِ عَلَى أَمْرِهِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند عقل را به سه بخش تقسیم کرد، هر کس این سه را داشته باشد عقلش کامل است، و هر کس نداشته باشد، عقل ندارد:شناخت خوب نسبت به خداوند، خوب انجام دادن طاعاتش و به خوبی صبر نمودن در فرمانش.
إنّ اللَّه اذا أراد بقوم خیرا ابتلاهم بشرّ؛ فمن رضی فله الرّضی، و من سخط فله السّخط.
خدای تعالی چون بقومی نیکوئی خواهد ایشان را آزمایش کند ببلائی؛ هر کس که صبر کند بر آن و راضی باشد ویرا راضی گرداند روز قیامت، و هر که جزع و بی صبری کند او را ملامت و ذمّ کند.
إنّ اللَّه کتب الغیرة علی النّساء و الجهاد علی الرّجال؛ فمن صبر منهنّ احتسابا کان له مثل أجر شهید.
خدای تعالی صبر بر زنان پیدا کرده است و بر ایشان نوشته و غزا کردن بر مردان نوشته است هر مؤمنی و مؤمنه که صبر کند در گزاردن فرمان خدا و حمیت بجای آورد روز قیامت او را مثل اجر و مزد شهیدی باشد.
لا ایمان کالحیاء و الصّبر.
از فعل مؤمنان بهتر از آن نیست که بنده از خدا شرم دارد و هر چه خدای نهی کرده است نکند و بر طاعتهای وی صبر کند.
ما رزق العبد رزقا أوسع علیه من الصّبر.
هیچ روزی نیست که بنده را فراخترست از صبر.
و من یرد اللَّه به خیرا یصب منه.
هر که خدای تعالی بوی نیک خواهد مصیبتی بوی رساند بنفس یا بمال تا وی صبر کند و ثواب یابد.
الصّبر نصف الایمان.
صبر نیمه ایمانست؛
العلم خلیل المؤمن. و الحلم وزیره. و العقل دلیله. و العمل قائده. و الرّفق والده. و البرّ أخوه. و الصّبر أمیر جنوده.
علم دوست مؤمن است؛ و بردباری وزیر مؤمنست؛ و عقل دلیل مؤمنست؛ و کردار او کشنده اوست. و مدارا کردن پدر اوست و نیکوئی کردن برادر اوست؛ و نیکوئی کردن برادر اوست؛ و صبر کردن امیر لشکرش بود؛
انتظار الفرج بالصّبر عبادة.
گوش فرج داشتن بصبر عبادت بود.
ألا اُخْبِرُکمْ بِاَشبَهِکم بی؟ قَالوا: بَلی یا رَسولَ اللّه. قالَ: اَحسَنُکم خُلقاً وَ َلینُکم کنَفاً وَ اَبَرُّکم بِقَرَابَتِهِ وَ اَشَدُّکم حُبّاً لاِخوانِهِ فی دینِهِ وَ اَصبَرُکم عَلَی الحَقِّ وَ اکظَمُکم لِلغَیظِ وَ اَحسَنُکم عَفْواً.
آیا شما را از شبیه ترین تان به خودم با خبر نسازم؟ گفتند: آری ای رسول خدا! فرمودند: هر کس خوش اخلاق تر، نرم خوتر، به خویشانش نیکوکارتر، نسبت به برادران دینی اش دوست دارتر، بر حق شکیباتر، خشم را فرو خورنده تر و با گذشت تر باشد.
مَن نَصَبَ شَجَرَةً و صَبَرَ عَلی حِفظِها و الِقیامِ عَلَیها حَتّی تُثمِرَ کانَ لَهُ فی کلِّ شَیءٍ یُصابُ مِن ثَمَرِها صَدَقَةٌ عِندَاللّه.
هر کس درختی بکارد و در نگهداری آن بکوشد تا میوه دهد، در برابر هر چه از آن میوه به دست آید، پاداشی نزد خدا خواهد داشت.
