خَطَبَنَا رَسُولُ اَللَّهِ ص قَبْلَ وَفَاتِهِ وَ هِيَ آخِرُ خُطْبَةٍ خَطَبَهَا بِالْمَدِينَةِ حَتَّى لَحِقَ بِاللَّهِ تَعَالَى فَوَعَظَ بِمَوَاعِظَ ذَرَفَتْ مِنْهَا اَلْعُيُونُ وَ وَجِلَتْ مِنْهَا اَلْقُلُوبُ وَ اِقْشَعَرَّتْ مِنْهَا اَلْجُلُودُ وَ تَقَلْقَلَتْ مِنْهَا اَلْأَحْشَاءُ أَمَرَ بِلاَلاً فَنَادَى اَلصَّلاَةَ جَامِعَةً فَاجْتَمَعَ اَلنَّاسُ وَ خَرَجَ رَسُولُ اَللَّهِ ص حَتَّى اِرْتَقَى اَلْمِنْبَرَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا اَلنَّاسُ اُدْنُوا وَ أَوْسِعُوا لِمَنْ خَلْفَكُمْ قَالَهَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَدَنَا اَلنَّاسُ وَ اِنْضَمَّ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَالْتَفَتُوا فَلَمْ يَرَوْا…
این باب شامل کیفر پاره ای از اعمال است 1-... ابو هریره و عبد الله بن عباس گفتند: رسول خدا صلی الله علیه و آله چندی پیش از آنکه وفاتش در رسد برای ما سخنرانی ای کرد که آن آخرین سخنرانی پیامبر در مدینه بود و پس از آن دیری نپایید که به لقا الله پیوست. پیامبر صلی الله علیه و آله در آن سخنرانی آن چنان موعظه فرمود که اشک از دیدگان جاری گشت و دلها در اثر آن طپیدن گرفت و بدنها به لرزه درآمد و مردم نگران و بی تاب شدند. نخست پیامبر به بلال امر فرمود تا مردم را برای حضور در مسجد فرا خواند. وقتی همه مردم حضور یافتند، پیامبر صلی الله علیه و آله از اقامتگاه خود بیرون آمد و بر فراز منبر رفت و ابتدا سه بار فرمود: ای مردم هر چه می توانید نزدیک بیایید و برای کسانی که پشت سر شمایند جا باز کنید. مردم دستور…
وَ قَالَ : مَنْ آذَى جَارَهُ حَرَّمَ اَللَّهُ عَلَيْهِ رِيحَ اَلْجَنَّةِ وَ مَأْوٰاهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ اَلْمَصِيرُ : وَ مَنْ ضَيَّعَ حَقَّ جَارِهِ فَلَيْسَ مِنَّا.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر که همسایه اش را اذیّت کند خداوند بوی بهشت را بر او حرام گرداند، و جای وی در جهنم است، و بد جایگاهی دارد، و هر کس حق همسایه را از بین ببرد از ما نیست.
وَ قَالَ : وَ لَمْ يَزَلْ جَبْرَئِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:جبرئیل همواره مرا به حق همسایه سفارش می کرد، تا آنجا که گمان کردم که به زودی او را در ارث شریکم کند.
وَ قَالَ : مَنْ كَفَّ أَذَاهُ عَنْ جَارِهِ أَقَالَهُ اَللَّهُ عَثْرَتَهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ وَ مَنْ عَفَّ بَطْنُهُ وَ فَرْجُهُ كَانَ فِي اَلْجَنَّةِ مَلِكا مَحْبُورا وَ مَنْ أَعْتَقَ نَسَمَة مُؤْمِنَة بَنَى لَهُ بَيْتا فِي اَلْجَنَّةِ .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس از لغزش همسایه اش بگذرد، خداوند روز قیامت از لغزشهایش صرف نظر کند، و هر کس شکم و شرمگاهش را حفظ کند، در بهشت چون فرشته ای زیبا خواهد بود، و هر کس بندۀ مؤمنی را آزاد کند، در بهشت خانه ای برایش ساخته شود.
وَ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ لاَ يَصْحَبُنَا رَجُلٌ آذَى جَارَهُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله در غزوۀ تبوک فرمود:مردی که همسایه اش را رنجانده با ما نیاید.
وَ قَالَ : مَنْ كٰانَ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَ اَلْيَوْمِ اَلْآخِرِ : فَلاَ يُؤْذِي جَارَهُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، همسایه اش را اذیّت نمی کند.
وَ قَالَ : مَنْ مَاتَ وَ لَهُ جِيرَانٌ ثَلاَثَةٌ كُلُّهُمْ رَاضُونَ عَنْهُ غُفِرَ لَهُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس بمیرد و سه همسایه داشته باشد که همگی از او راضی باشند، آمرزیده شود.
وَ قَالُوا لِرَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فُلاَنَةُ تَصُومُ اَلنَّهَارَ وَ تَقُومُ اَللَّيْلَ وَ تَتَصَدَّقُ وَ تُؤْذِي جَارَهَا بِلِسَانِهَا قَالَ لاَ خَيْرَ فِيهَا هِيَ مِنْ أَهْلِ اَلنَّارِ قَالُوا وَ فُلاَنَةُ تُصَلِّي اَلْمَكْتُوبَةَ وَ تَصُومُ شَهْرَ رَمَضَانَ وَ لاَ تُؤْذِي جَارَهَا فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ هِيَ مِنْ أَهْلِ اَلْجَنَّةِ .
به رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله عرض کردند:فلان زن روزها روزه دار و شبها مشغول عبادت است و همیشه صدقه می دهد، ولی با زبانش همسایه اش را آزار می دهد، فرمود:خیری در آن عبادات نیست، او جهنمی است. عرض کردند:فلان زن نماز واجبش را می خواند و ماه رمضان روزه می گیرد، و همسایه اش را اذیت نمی کند، فرمود:او از بهشتیان است.
مَنْ أَجَابَ الْمُؤَذِّنَ وَ أَجَابَ الْعُلَمَاءَ كَانَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَ لِوَائِي وَ يَكُونُ فِي الْجَنَّةِ فِي جِوَارِي وَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ ثَوَابُ سِتِّينَ شَهِيدا
هر کس به موذن و دانشمند روی آورد روز قیامت در زیر پرچم من و در بهشت همسایه من خواهد بود و برای او در نزد خدا ثواب شصت شهید است.
ایهَا النّاسُ، انَّ العَبدَ لا یکتَبُ مِن المُسلِمینَ حَتّی یسلَمَ النّاسُ مِن یدِهِ وَ لِسانِهِ وَلا ینالُ دَرَجَةَ المؤمِنینَ حَتّی یأمَنَ اخُوهُ بَوائقَهُ وَ جارُهُ بَوادِرَهُ، وَلا یعَدُّ مِن المُتَّقینَ حَتّی یدَعَ ما لا بأسَ بِهِ حِذاراً عَمّا بِهِ البَأسُ انَّهُ مَن خافَ البَیاتَ ادلَج.
ای مردم، بنده از مسلمانان به حساب نمی آید، تا آنکه مردم از دست و زبانش آسوده باشند و به درجه مؤمنان نمی رسد مگر اینکه برادر (دینی) او از شر و آزار و همسایه اش از تندی و خشمش در امان باشد و از متّقین محسوب نمی شود تا اینکه از امور مشتبه برای پرهیز از آلودگی به محرّمات بپرهیزد. کسی که می ترسد خواب بماند شبانه حرکت می کند.
- بحارالانوار، ج 77، ص 177
