احادیث درباره نکوهش خود بینی

اَلْعُجْبُ هَلاَك

خود بینی سبب هلاکت است.

اَلْعُجْبُ رَأْسُ اَلْجَهْل

خودبینی، سر بی خردی است.

اَلْعُجْبُ أَضَرُّ قَرِين

خودبینی، زیان رساننده ترین همراه است.

الإعجاب ضدّ الصّواب.

خود بزرگ بینی، ضدّ درستی است.

إِذَا زَادَ عُجْبُكَ بِمَا أَنْتَ فِيهِ مِنْ سُلْطَانِكَ فَحَدَثَتْ لَكَ أُبَّهَةٌ أَوْ مَخِيلَةٌ فَانْظُرْ إِلَى عِظَمِ مُلْكِ اَللَّهِ وَ قُدْرَتِهِ مِمَّا لاَ تَقْدِرُ عَلَيْهِ مِنْ نَفْسِكَ فَإِنَّ ذَلِكَ يُلَيِّنُ مِنْ جَمَاحِكَ مِنْ جَنَاحِكَ وَ يَكُفُّ عَنْ غَرْبِكَ وَ يَفِيءُ إِلَيْكَ بِمَا عَزَبَ عَنْكَ مِنْ عَقْلِك

هر گاه خود بزرگ بینی تو بسیار شد به سبب آنچه از قدرت و توانایی در توست و برای تو تکبّر و نخوتی پدید آید، پس به عظمت پادشاهی و قدرت خداوند نگاه کن که بر آن قادر نیستی.این کار سرکشی تو را بالهای تو را آرام می کند و تیزی تو را کند می کند و آنچه از خرد تو با این حالت به دور افتاده به تو باز می گرداند.

سَيِّئَةٌ تَسُوؤُكَ خَيْرٌ مِنْ حَسَنَةٍ تُعْجِبُك

گناهی که تو را ناراحت کند، بهتر است از کار نیکی که تو را به خود بینی وادارد.

شَرُّ اَلنَّاسِ مَنْ يَرَى أَنَّهُ خَيْرُهُم

بدترین مردم کسی است که خود را بهترین مردم به بیند.

كَفَى بِالْمَرْءِ رَذِيلَة أَنْ يُعْجِبَ بِنَفْسِه

برای پستی مرد کافی است این که خود بزرگ بین باشد.

مَنْ كَانَ عِنْدَ نَفْسِهِ عَظِيما كَانَ عِنْدَ اَللَّهِ حَقِيرا

هر کس در پیش خود بزرگ پنداشته شود، در پیشگاه خداوند کوچک باشد.

مَنْ تَرَكَ اَلْعُجْبَ وَ اَلتَّوَانِي لَمْ يَنْزِلْ بِهِ مَكْرُوه

هر کس خودبینی و سستی را رها کند، ناخوشی بر او فرود نیاید.

مَا أَضَرَّ اَلْمَحَاسِنَ كَالْعُجْب

چیزی مانند خودبینی به خوبیها زیان نمی رساند.

مَا لاِبْنِ آدَمَ وَ اَلْعُجْبِ وَ أَوَّلُهُ نُطْفَةٌ مَذِرَةٌ وَ آخِرُهُ جِيفَةٌ قَذِرَةٌ وَ هُوَ بَيْنَ ذَلِكَ يَحْمِلُ اَلْعَذَرَة

چیست برای پسر آدم که خود بینی کند؟در حالی که آغاز او نطفه ای است فاسد و نهایت او مرداری است گندیده و او در میان این دو، حمل کنندۀ فضلۀ خود است.