عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ كَانَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ إِنَّ مِنْ حَقِّ اَلْعَالِمِ أَنْ لاَ تُكْثِرَ عَلَيْهِ اَلسُّؤَالَ وَ لاَ تَأْخُذَ بِثَوْبِهِ وَ إِذَا دَخَلْتَ عَلَيْهِ وَ عِنْدَهُ قَوْمٌ فَسَلِّمْ عَلَيْهِمْ جَمِيعا وَ خُصَّهُ بِالتَّحِيَّةِ وَ اِجْلِسْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَ لاَ تَجْلِسْ خَلْفَهُ وَ لاَ تَغْمِزْ بِعَيْنَيْكَ وَ لاَ تُشِرْ بِيَدَيْكَ وَ لاَ تُكْثِرْ مِنَ اَلْقَوْلِ قَالَ فُلاَنٌ وَ قَالَ فُلاَنٌ خِلاَفا لِقَوْلِهِ وَ لاَ تَضْجَرْ بِطُولِ صُحْبَتِهِ فَإِنَّمَا مَثَلُ اَلْعَالِمِ مَثَلُ اَلنَّخْلَةِ تَنْتَظِرُ مَتَى يَسْقُطُ…
امام صادق علیه السّلام از علی علیه السّلام نقل می کند که فرمود:از جمله حقوق عالم آن است که از او زیاد سؤال نکنی، و جامه اش را نگیری، و هر گاه بر او وارد شدی و گروهی نزدش بودند؛ به همه سلام کن و او را نزد آنها به تحیت مخصوص گردان، مقابلش بنشین و پشت سرش منشین، چشمک مزن، و با دست اشاره مکن، پر گویی مکن؛ که فلانی و فلانی بر خلاف نظر شما چنین گفته اند، و از زیادی مجالست با او دلتنگ مشو، زیرا مثل عالم مثل درخت خرماست، باید در انتظار بمانی تا چیزی از آن بر تو فرو ریزد، و پاداش عالم از روزه دار شب زنده دار مجاهد در راه خدا بیشتر است، و هر گاه عالم از دنیا رود در اسلام شکافی ایجاد شود که هیچ چیز آن را جبران نکند تا روز قیامت.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ عَمِلَ عَلَى غَيْرِ عِلْمٍ كَانَ مَا يُفْسِدُ أَكْثَرَ مِمَّا يُصْلِحُ.
امام صادق علیه السّلام از رسول خدا نقل کرده که فرمود:کسی که ندانسته عملی را انجام دهد، خراب کردنش از درست کردنش بهتر است.
وَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ قَامَ مِنْ مَجْلِسِهِ تَعْظِيما لِرَجُلٍ قَالَ مَكْرُوهٌ إِلاَّ لِرَجُلٍ فِي اَلدِّينِ .
اسحاق بن عمّار گوید:به امام صادق علیه السّلام عرض کردم:آیا کسی برای احترام جلوی پای کسی از جای بر می خیزد؟فرمود:مکروه است، مگر برای عالم در دین.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلْعَامِلُ عَلَى غَيْرِ بَصِيرَةٍ كَالسَّائِرِ عَلَى غَيْرِ طَرِيقٍ وَ لاَ تَزِيدُهُ سُرْعَةُ اَلسَّيْرِ إِلاَّ بُعْدا .
از امام صادق علیه السّلام نقل شد که فرمود: عمل کننده بدون بصیرت مانند کسی است که بیراهه می رود، هر چند شتاب کند از هدف دورتر گردد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ آبَائِهِ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ سَائِلُوا اَلْعُلَمَاءَ وَ خَاطِبُوا اَلْحُكَمَاءَ وَ جَالِسُوا اَلْفُقَرَاءَ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:از علما بپرسید، با حکما همسخن، و با فقرا همنشین شوید.
عَنْ أَبِي حَمْزَةَ اَلثُّمَالِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَنْ تَبْقَى اَلْأَرْضُ إِلاَّ وَ فِيهَا عَالِمٌ يَعْرِفُ اَلْحَقَّ مِنَ اَلْبَاطِلِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:همیشه در زمین عالمی است که حق را از باطل جدا کند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ غَرِيبَتَانِ غريبة زائدة كَلِمَةُ حكيم حُكْمٍ مِنْ سَفِيهٍ فَاقْبَلُوهَا وَ كَلِمَةُ سفيه سَفَهٍ مِنْ حَكِيمٍ فَاغْفِرُوهَا.
امام صادق علیه السّلام بنقل از پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:دو سخن غریب است:یک غریب سخن حکیمانه از بی خرد شنیدن است، آن را بپذیرید، و گفتار ناپسند از حکیم شنیدن، از آن بگذرید.
قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ تَعَلَّمَ بَابا مِنَ اَلْعِلْمِ لِيُعَلِّمَهُ اَلنَّاسَ اِبْتِغَاءَ وَجْهِ اَللَّهِ أَعْطَاهُ اَللَّهُ أَجْرَ سَبْعِينَ نَبِيّا .
امام صادق علیه السّلام فرمود:کسی که بابی از علم را بیاموزد تا برای رضای خدا آن را به مردم بیاموزاند خداوند ثواب هفتاد پیامبر را به او عطا کند.
قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْقِيَامَةِ جَمَعَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اَلنَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَ وُضِعَتِ اَلْمَوَازِينُ فَتُوزَنُ دِمَاءُ اَلشُّهَدَاءِ مَعَ مِدَادِ اَلْعُلَمَاءِ فَيَرْجَحُ مِدَادُ اَلْعُلَمَاءِ عَلَى دِمَاءِ اَلشُّهَدَاءِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:در روز قیامت خداوند عزّ و جل مردم را در یک مکان جمع می کند و میزانهای اعمال را بر پا می دارد، در این هنگام خونهای شهدا با مداد علما سنجیده می شود، مداد علما بر خونهای شهدا برتری پیدا می کند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : تَوَاضَعُوا لِمَنْ تَتَعَلَّمُونَ مِنْهُ وَ تَوَاضَعُوا لِمَنْ تُعَلِّمُونَ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:در مقابل کسی که از او دانش می آموزید فروتنی کنید، و در مقابل کسی که به او دانش می آموزید فروتنی کنید.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ زَكَاة وَ زَكَاةُ اَلْعِلْمِ أَنْ تُعَلِّمَهُ أَهْلَهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:برای هر چیزی زکاتی است، زکات دانش آموختن به اهلش می باشد.
عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ عَمِلَ بِمَا عَلِمَ كُفِيَ مَا لاَ يَعْلَمُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر که به دانسته هایش عمل کند، از آنچه نمی داند او را کفایت است.
