احادیث درباره علم

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ قَالَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ يُصَدِّقْ فِعْلُهُ قَوْلَهُ فَهُوَ اَلرَّجُلُ اَلتَّامُّ وَ مَنْ لَمْ يُصَدِّقْ قَوْلَهُ فِعْلُهُ فَإِنَّمَا يُوَبِّخُ نَفْسَهُ.

امام صادق علیه السّلام از قول امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:کسی که گفتار و عملش یکی باشد او مردی کامل است، و کسی که قول و عملش یکسان نباشد فقط خود را ملامت کند.

عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَابِرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلْعِلْمُ مَقْرُونٌ إِلَى اَلْعَمَلِ فَمَنْ عَلِمَ عَمِلَ وَ مَنْ عَمِلَ عَلِمَ وَ اَلْعِلْمُ يَهْتِفُ بِالْعَمَلِ فَمَنْ أَجَابَهُ وَ إِلاَّ اِرْتَحَلَ عَنْهُ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:علم با عمل همدوش است، هر که بداند عمل می کند و هر که عمل کند می داند، علم عمل را صدا می زند، اگر پاسخش گوید بماند و گر نه کوچ کند.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : طَلَبَةُ اَلْعِلْمِ ثَلاَثَةٌ فَاعْرِفُوهُمْ بِأَعْيَانِهِمْ وَ صِفَاتِهِمْ صِنْفٌ يَطْلُبُهُ لِلْجَهْلِ وَ اَلْمِرَاءِ وَ صِنْفٌ يَطْلُبُهُ لِلاِسْتِطَالَةِ وَ اَلْخَتْلِ وَ صِنْفٌ يَطْلُبُهُ لِلْفِقْهِ وَ اَلْعَقْلِ فَصَاحِبُ اَلْجَهْلِ وَ اَلْمِرَاءِ مُؤْذٍ مُمَارٍ مُتَعَرِّضٌ لِلْمَقَالِ فِي أَنْدِيَةِ اَلرِّجَالِ بِتَذَاكُرِ اَلْعِلْمِ وَ صِفَةِ اَلْحِلْمِ قَدْ تَسَرْبَلَ بِالْخُشُوعِ وَ تَخَلَّى مِنَ اَلْوَرَعِ فَدَقَّ اَللَّهُ خَيْشُومَهُ وَ قَطَعَ مِنْهُ حَيْزُومَهُ وَ صَاحِبُ اَلاِسْتِطَالَةِ وَ اَلْخَتْلِ ذُو خِبٍّ وَ مَلَقٍ…

امام صادق علیه السّلام فرمود:دانشجویان سه دسته اند؛ آنان را با نشانه ها و صفاتشان بشناسید: دسته ای دانش را برای حربۀ نادانی و جدال می جویند، و دسته ای برای برتری جستن و فریفتن آن را می آموزند، و دسته ای برای خودورزیدن و فهمیدن یاد گیرند، یار نادانی و ستیزه، مردم آزار و ستیزه گر است، و در مجالس مردان به سخنگوئی متوسل می شود، از علم یاد می کند و حلم را می ستاید، به فروتنی تظاهر می کند ولی از پرهیزگاری تهی است، خدا بینیش را کوبیده و کمرش را جدا کرده. و یار برتری جستن و فریفتن، نیرنگ باز و چاپلوس است، و بر همگنان خود گردن فرازی کند، و برای ثروتمندان پست تر از خود کوچکی نماید، شیرینیهای آنان را بخورد و دین خود را بشکند، بنا بر این خدا چشمش را کور گردانیده و اثرش را از میان آثار علماء قطع نمود. و…

عَنْ أَبِي خَدِيجَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ أَرَادَ اَلْحَدِيثَ لِمَنْفَعَةِ اَلدُّنْيَا لَمْ يَكُنْ لَهُ فِي اَلْآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ : وَ مَنْ أَرَادَ بِهِ خَيْرَ اَلْآخِرَةِ أَعْطَاهُ اَللَّهُ خَيْرَ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر که حدیث را برای سود دنیا بخواهد برای او در آخرت بهره ای نخواهد بود، و هر که آن را برای خیر آخرت جوید خداوند خیر دنیا و آخرت را به او عطا فرماید.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا رَأَيْتُمُ اَلْعَالِمَ مُحِبّا لِلدُّنْيَا فَاتَّهِمُوهُ عَلَى دِينِكُمْ فَإِنَّ كُلَّ مُحِبِّ شَيْءٍ يَحُوطُ مَا أَحَبَّ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:اگر دیدید عالم دنیا را دوست دارد نسبت به دینتان متهمش گردانید، زیرا دوست هر چیزی اسیر محبت آن است

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ أَبَاهُ كَانَ يَقُولُ مَنْ دَخَلَ عَلَى إِمَامٍ جَائِرٍ فَقَرَأَ عَلَيْهِ اَلْقُرْآنَ يُرِيدُ بِذَلِكَ عَرَضا مِنْ عَرَضِ اَلدُّنْيَا لُعِنَ اَلْقَارِئُ بِكُلِّ حَرْفٍ عَشْرَ لَعَنَاتٍ وَ لُعِنَ اَلْمُسْتَمِعُ بِكُلِّ حَرْفٍ لَعْنَة .

امام صادق علیه السّلام فرمود:پدر بزرگوارش می فرمود:هر کس بر حاکم ظالمی وارد شود و بر او قرآن قرائت کند تا به این واسطه به مالی از اموال دنیا برسد، به تعداد هر حرف که می خواند ده مرتبه مورد لعن قرار می گیرد، و به هر شنونده ای در قبال هر حرفی یک لعن می شود.

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا أَحَدٌ يَمُوتُ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ أَحَبَّ إِلَى إِبْلِيسَ مِنْ مَوْتِ فَقِيهٍ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:مرگ هیچ کس از مؤمنین نزد شیطان محبوبتر از مرگ عالم نیست.

عَنِ اِبْنِ اَلْقَدَّاحِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْهُومَانِ لاَ يَشْبَعَانِ طَالِبُ اَلْمَالِ وَ طَالِبُ اَلْعِلْمِ مَنِ اِقْتَصَرَ عَلَى اَلدُّنْيَا عَلَى مَا أَحَلَّ اَللَّهُ لَهُ سَلِمَ وَ مَنْ تَنَاوَلَهَا مِنْ غَيْرِ حِلِّهَا هَلَكَ إِلاَّ أَنْ يَتُوبَ وَ يَرْجِعَ وَ مَنْ أَخَذَ اَلْعِلْمَ عَنْ أَهْلِهِ وَ عَمِلَ بِهَا نَجَا وَ مَنْ أَرَادَ بِهِ اَلدُّنْيَا فَهِيَ حَظُّهُ وَ اَلْعُلَمَاءُ رَجُلاَنِ رَجُلٌ آخِذٌ بِعِلْمِهِ فَهَذَا نَاجٍ وَ عَالِمٌ تَارِكٌ لِعِلْمِهِ فَهَذَا هَالِكٌ وَ…

امام صادق علیه السّلام از قول پدرش از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:دو آزمند هرگز سیر نشوند:طالب مال و طالب علم، کسی که از دنیا به آنچه خدا برایش حلال کرده اکتفا کند سالم ماند، و کسی که دنیا را از راه غیر حلالش بدست آورد هلاک گردد، مگر اینکه توبه کند و بازگشت نماید، و کسی که علم را از اهلش آموخته و به آن عمل نماید نجات یابد، و کسی که منظورش از طلب علم مال دنیا باشد بهره اش همانست.

قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لاَ تُعْطِ سِلاَحَكَ اَلْفَاجِرَ فَيُضِلَّكَ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:سلاحت را به شخص بدکار مده، زیرا تو را گمراه سازد.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ أَشَدَّ اَلنَّاسِ عَلَى اَلْعَالِمِ أَهْلُهُ اَلَّذِينَ هُمْ أَهْلُ دِينِهِ دُونَ اَلنَّاسِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:که سخت ترین مردم بر عالم، آن کسانی هستند که با او هم عقیده هستند نه سایر مردم.

قم عَن مَجلِسِکَ لِاَبیکَ وَ مُعَلِّمِکَ وَ اِن کُنتَ اَمیراً؛

به احترام پدر و معلمت از جای برخیز هر چند فرمان روا باشی.

أَلْعِلْمُ نُورٌ یقْذِفُهُ اللّه فِی قَلْبِ مَنْ یشآء

علم، نوری است که خداوند به قلب هر کس که بخواهد می افکند.