احادیث درباره راههای شناخت خداوند

بِعَقْلِ اَلرَّسُولِ وَ أَدَبِهِ يُسْتَدَلُّ عَلَى عَقْلِ اَلْمُرْسِل

به خرد و ادب فرستاده شده، استدلال می شود به خرد آن که او را فرستاده است.

عُرِفَ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ بِفَسْخِ اَلْعَزَائِمِ وَ حَلِّ اَلْعُقُودِ وَ كَشْفِ اَلضُّرِّ وَ اَلْبَلِيَّةِ عَمَّنْ أَخْلَصَ لَهُ اَلنِّيَّة

از برهم خوردن تصمیمها و وا شدن گره ها و گشودن سختی و بلا از کسی که نیّت او از برای پروردگار خالص گردیده، خداوند شناخته می شود.

لِكُلِّ شَيْءٍ سَبَب

از برای هر چیز، سببی است.

لَمْ يُطْلِعِ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ اَلْعُقُولَ عَلَى تَحْدِيدِ صِفَتِهِ وَ لَمْ يَحْجُبْهَا عَنْ وَاجِبِ مَعْرِفَتِه

خداوند، خردها را بر شناخت کنه صفات خود آگاه نگردانیده و آنها را از شناخت آنچه از او لازم است، منع نکرده است.

لَمْ يَتَنَاهَ سُبْحَانَهُ فِي اَلْعُقُولِ فَيَكُونَ فِي مَهَبِّ فِكْرِهَا مُكَيَّفا وَ لاَ فِي رَوِيَّاتِ خَوَاَطِرِهَا مُحَدَّدا مُصَرَّفا

خداوند سبحان در خردها نگنجد، تا چگونگی او در انگاره آید و نه در وهمها درآید تا محدود و دگرگون شود.

مَنِ اِعْتَمَدَ عَلَى اَلرَّأْيِ وَ اَلْقِيَاسِ فِي مَعْرِفَةِ اَللَّهِ ضَلَّ وَ تَشَعَّبَتْ عَلَيْهِ اَلْأُمُور

هر کس به رأی و قیاس در شناخت خداوند اعتماد کند، گمراه شود و امور بر او پراکنده گردد.

لاَ تُدْرِكُ اَللَّهَ جَلَّ جَلاَلُهُ اَلْعُيُونُ بِمُشَاهَدَةِ اَلْأَعْيَانِ لَكِنْ تُدْرِكُهُ اَلْقُلُوبُ بِحَقَائِقِ اَلْإِيمَان

خداوند بزرگ را چشمها چون مشاهدۀ اعیان در نمی یابند، لیکن دلها با حقیقتهای ایمان او را می یابند.

هُوَ اَللَّهُ اَلَّذِي تَشْهَدُ لَهُ أَعْلاَمُ اَلْوُجُودِ عَلَى قَلْبِ ذِي اَلْجُحُود

او خدایی است که پرچمهای برافراشتۀ هستی از برای او بر دل افراد منکر گواهی می دهد.