احادیث درباره دوست واقعی

العتاب حيوة المودّة.

سرزنش کردن در کارهای نکوهیده ، حیات دوستی است.

إِنَّمَا سُمِّيَ اَلصَّدِيقُ صَدِيقا لِأَنَّهُ يَصْدُقُكَ فِي نَفْسِكَ وَ مَعَايِبِكَ فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَاسْتَنِمْ إِلَيْهِ فَإِنَّهُ اَلصَّدِيق

همانا دوست را«صدیق» نامیده اند، زیرا دربارۀ تو و عیبهایت راست می گوید.پس هر کس چنین کند، به او آرام گیر که دوست است.

صَدِيقُكَ مَنْ نَهَاكَ وَ عَدُوُّكَ مَنْ أَغْرَاك

دوست تو کسی است که باز دارد تو را؛ و دشمن تو کسی است که تو را بفریبد.

عَلَيْكَ بِمُوَاخَاةِ مَنْ حَذَّرَكَ وَ نَهَاكَ فَإِنَّهُ يُنْجِدُكَ وَ يُرْشِدُك

کسی که تو را پرهیز دهد و باز دارد، به دوستی برگزین؛ همانا او تو را بلند گرداند و راه نماید.

ليكن آثر النّاس عندك إليك من أهدى إليك عيبك مرشدك ،و أعانك على نفسك.

برگزیده ترین مردم پیش تو ، می بایست کسی باشد که عیبت را به تو بنمایاند و تو را به چیرگی بر نفست یاری کند.

لِيَكُنْ أَحَبُّ آثَرُ اَلنَّاسِ إِلَيْكَ مَنْ هَدَاكَ إِلَى مَرَاشِدِكَ أَهْدَى إِلَيْكَ مَرْشَدَكَ وَ كَشَفَ لَكَ عَنْ مَعَايِبِك

چنین می بایست که محبوبترین برگزیده ترین مردم پیش تو کسی باشد که تو را به راه بالندگی هدایت کند و عیبهایت را بر تو آشکار سازد.

مَنْ أَحَبَّكَ نَهَاك

هر که دوستت دارد، بازت دارد.

مَنْ بَصَّرَكَ عَيْبَكَ فَقَدْ نَصَحَك

هر که تو را بر عیبت آگاه کند، پس هر آینه دلسوز توست.

مَنْ أَبَانَ لَكَ عَيْبَكَ فَهُوَ وَدُودُك

هر که عیبت را بر تو آشکار کند، پس او دوستدار توست.

مَنْ كَاشَفَكَ فِي عَيْبِكَ حَفِظَكَ فِي غَيْبِك

هر که عیبت را بر تو آشکار کند، در نبود تو، تو را حفظ کند.

مَنْ بَصَّرَكَ عَيْبَكَ وَ حَفِظَكَ فِي غَيْبِكَ فَهُوَ اَلصَّدِيقُ فَاحْفَظْه

هر که تو را بر عیبت آگاه سازد و در نبودن تو، حفظت کند، پس او دوست است او را نگاه دار.

مَنْ أَخَافَكَ لِكَيْ يُؤْمِنَكَ خَيْرٌ لَكَ مِمَّنْ يُؤْمِنُكَ لِكَيْ يُخِيفَك

هر که تو را بترساند تا ایمنت سازد، بهتر از کسی است که ایمنت سازد تا تو را بترساند.