احادیث درباره بزرگواری نفس

اَلشَّرِيفُ مَنْ شَرُفَتْ خِلاَلُه

بزرگوار کسی است که خصلتهای او بزرگ باشد.

أَكْرِمْ نَفْسَكَ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ وَ إِنْ سَاقَتْكَ إِلَى اَلرَّغَائِبِ فَإِنَّكَ لَنْ تَعْتَاضَ عَمَّا تَبْذُلُ مِنْ نَفْسِكَ عِوَضا

نفس خود را با دوری از هر پستی گرامی بدار، اگر چه تو را به بهره های بسیار کشد؛ زیرا آنچه از نفس خویش می بخشی چیزی با آن برابری نکند.

إِنَّ اَلنَّفْسَ لَجَوْهَرَةٌ ثَمِينَةٌ مَنْ صَانَهَا رَفَعَهَا وَ مَنِ اِبْتَذَلَهَا وَضَعَهَا

نفس گوهری گرانبهاست هر که آن را پاس دارد او را بلند مرتبه کند و هر که آن را نگاه ندارد پستش گرداند.

عَلَى قَدْرِ شَرَفِ اَلنَّفْسِ تَكُونُ اَلْمُرُوَّة

مردانگی به اندازۀ بزرگواری نفس است.

عَوِّدْ نَفْسَكَ فِعْلَ اَلْمَكَارِمِ وَ تَحَمُّلُ أَعْبَاءِ اَلْمَغَارِمِ تَشْرَفْ نَفْسُكَ وَ تَعْمُرُ آخِرَتُكَ وَ يَكْثُرُ حَامِدُوك

نفس خود را به انجام نیکوییها و برداشتن بارهای سنگین مردم عادت ده تا نفس تو بلند مرتبه و آخرت تو آباد گردد و ستایش کنندگان تو بسیار شوند.

مَنْ قَلَّ ذَل

کسی که کوچک باشد، خوار گردد.

مَنْ شَرُفَتْ نَفْسُهُ كَثُرَتْ عَوَاطِفُه

کسی که نفسش بزرگوار گردد، دوستیهای او بسیار شود.

مَنْ شَرُفَتْ نَفْسُهُ نَزَّهَهَا عَنْ دَنَاءَةِ اَلْمَطَالِب

کسی که نفسش بزرگوار گردد، آن را از پستیها پاک گرداند.

صُوَرٌ عَارِيَةٌ عَنِ اَلْمَوَادِّ عَالِيَةٌ عَنِ اَلْقُوَّةِ وَ اَلاِسْتِعْدَادِ تَجَلَّى لَهَا فَأَشْرَقَتْ وَ طَالَعَهَا فَتَلَأ

دربارۀ عالم مجرّدات فرمودند: صورتها از مادّه ها برهنه اند و بالاتر از قوّه و استعداد.نور حق تعالی بر آنها تابیده، پس روشن شده اند و بر آنها آشکار شده، پس درخشان شده اند.و شباهتی از خود به آنها بخشیده، پس به اخلاق او متخلّق شده اند.و انسان را دارای نفسی گیرنده آفریده اگر آن را به دانش و عمل، پاکیزه گرداند، پس آنگاه به گوهر اوّلیۀ خلقت خود مشابه گردد. قیمت نفس ألا إنّه لیس لأنفسکم ثمن إلاّ الجنّة فلا تبیعوها إلا بها به هوش باشید برای نفسهای شما

لَأَتْ وَ أَلْقَى فِي هُوِيَّتِهَا مِثَالَهُ فَأَظْهَرَ عَنْهَا أَفْعَالَهُ وَ خَلَقَ اَلْإِنْسَانَ ذَا نَفْسٍ نَاطِقَةٍ إِنْ زَكَّاهَا بِالْعِلْمِ وَ اَلْعَمَلِ فَقَدْ شَابَهَتْ جَوَاهِرَ أَوَائِلِ عِلَلِهَا

دربارۀ عالم مجرّدات فرمودند: صورتها از مادّه ها برهنه اند و بالاتر از قوّه و استعداد.نور حق تعالی بر آنها تابیده، پس روشن شده اند و بر آنها آشکار شده، پس درخشان شده اند.و شباهتی از خود به آنها بخشیده، پس به اخلاق او متخلّق شده اند.و انسان را دارای نفسی گیرنده آفریده اگر آن را به دانش و عمل، پاکیزه گرداند، پس آنگاه به گوهر اوّلیۀ خلقت خود مشابه گردد.