احادیث درباره باب اقسام مردم

إِنَّ اَلنَّاسَ آلُوا بَعْدَ رَسُولِ اَللَّهِ ص إِلَى ثَلاَثَةٍ آلُوا إِلَى عَالِمٍ عَلَى هُدًى مِنَ اَللَّهِ قَدْ أَغْنَاهُ اَللَّهُ بِمَا عَلِمَ عَنْ عِلْمِ غَيْرِهِ وَ جَاهِلٍ مُدَّعٍ لِلْعِلْمِ لاَ عِلْمَ لَهُ مُعْجَبٍ بِمَا عِنْدَهُ قَدْ فَتَنَتْهُ اَلدُّنْيَا وَ فَتَنَ غَيْرَهُ وَ مُتَعَلِّمٍ مِنْ عَالِمٍ عَلَى سَبِيلِ هُدًى مِنَ اَللَّهِ وَ نَجَاةٍ ثُمَّ هَلَكَ مَنِ اِدَّعَى وَ خابَ مَنِ اِفْتَرى .

امیر مومنان علیه السلام میفرمود: پس از رسول خدا(ص)مردم بسه جانب روی آوردند: 1-بعالمی که رهبری خدایی داشت و خدا او را بآنچه میدانست از علم دیگران بی نیاز ساخته بود(قطعا این عالم خود آن حضرت بود و آن مردم سلمان و مقداد و ابو ذر و امثال آنها)2-بنادانی که مدعی علم بود و علم نداشت، بآنچه در دست داشت مغرور بود، دنیا او را فریفته بود و او دیگران را 3-بدانش آموزی که دانش خود را از عالمی که در راه هدایت خدا و نجاه گام برداشته پس آنکه ادعا کرد هلاک شد و آنکه دروغ بست نومید گشت.

اَلنَّاسُ ثَلاَثَةٌ عَالِمٌ وَ مُتَعَلِّمٌ وَ غُثَاءٌ .

امام صادق علیه السلام فرمود: مردم سه دسته اند: دانشمند و دانشجو و خاشاک روی آب (که هر لحظه آبش بجانبی برد مانند مردمی که چون تعمق دینی ندارند هر روز بکیشی گروند و دنبال صدایی برآیند).

اُغْدُ عَالِماً أَوْ مُتَعَلِّماً أَوْ أَحِبَّ أَهْلَ اَلْعِلْمِ وَ لاَ تَكُنْ رَابِعاً فَتَهْلِكَ بِبُغْضِهِمْ .

و آن حضرت به ابی حمزه فرمود: یا دانشمند باش و یا دانشجو و یا دوستدار دانشمندان و چهارمی (یعنی دشمن اهل علم)مباش که بسبب دشمنی آنها هلاک شوی.

يَغْدُو اَلنَّاسُ عَلَى ثَلاَثَةِ أَصْنَافٍ عَالِمٍ وَ مُتَعَلِّمٍ وَ غُثَاءٍ فَنَحْنُ اَلْعُلَمَاءُ وَ شِيعَتُنَا اَلْمُتَعَلِّمُونَ وَ سَائِرُ اَلنَّاسِ غُثَاءٌ .

و فرمود: مردم بر سه دسته شوند: دانشمند و دانشجو و خاشاک روی آب، ما دانشمندانیم و شیعیان ما دانشجویان و مردم دیگر خاشاک روی آب.