احادیث درباره ارزش خرد

اَلْعَقْلُ شَرَفٌ كَرِيمٌ لاَ يَبْلَى

خرد، بزرگواری بخشنده است که کهنه نشود.

اَلْعَقْلُ صَاحِبُ جَيْشِ اَلرَّحْمَنِ وَ اَلْهَوَى قَائِدُ جَيْشِ اَلشَّيْطَانِ وَ اَلنَّفْسُ مُتَجَاذِبَةٌ بَيْنَهُمَا فَأَيُّهُمَا غَلَبَ كَانَتْ فِي حَيِّزِه

خرد، سردار لشکر خداوند است و هوی، پیشاهنگ لشکر شیطان و نفس، به سوی این دو کشیده می شود:هر کدام پیروز شود، نفس در اختیار آن قرار گیرد.

اَلْعَقْلُ صَدِيقٌ مَحْمُود

خرد، دوست ستایش شده است.

أَفْضَلُ حَظِّ اَلرَّجُلِ عَقْلُهُ إِنْ ذَلَّ أَعَزَّهُ وَ إِنْ سَقَطَ رَفَعَهُ وَ إِنْ ضَلَّ أَرْشَدَهُ وَ إِنْ تَكَلَّمَ سَدَّدَه

با ارزش ترین دریافت برای مرد خرد اوست: اگر خوار شود او را عزیز نماید، و اگر فرو افتد او را بلند کند، و اگر گمراه شود او را راهنمایی کند و اگر سخن بگوید، او را راست و محکم کند.

إِنَّ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ يُحِبُّ اَلْعَقْلَ اَلْفِعْلَ اَلْقَوِيمَ وَ اَلْعَمَلَ اَلْمُسْتَقِيم

خداوند سبحان، خرد استوار و عمل معتدل را دوست دارد.

إِنَّ أَفْضَلَ اَلنَّاسِ عِنْدَ اَللَّهِ مَنْ أَحْيَا عَقْلَهُ وَ أَمَاتَ شَهْوَتَهُ وَ أَتْعَبَ نَفْسَهُ لِصَلاَحِ آخِرَتِه

البته برترین مردم نزد خداوند کسی است که زنده بدارد خرد خود را و بمیراند شهوت خود را، و برای نیکو گشتن آخرت خود، خویشتن را به سختی اندازد.

إذا أراد اللّه بعبد خيرا منحه عقلا قويما و عملا مستقيما

هر گاه خداوند نیکی برای بنده ای خواهد، خرد استوار و عمل معتدل به او دهد.

تَزْكِيَةُ اَلرَّجُلِ عَقْلُه

پاکیزگی مرد به خرد اوست.

حَسَبُ اَلرَّجُلِ عَقْلُهُ وَ مُرُوءَتُهُ خُلُقُه

حسب مرد به خرد اوست و مروّت او به خلق او.

صَدِيقُ كُلِّ اِمْرِءٍ عَقْلُهُ وَ عَدُوُّهُ جَهْلُه

دوست هر آدمی خرد اوست و دشمنش نادانی او.

عَدَاوَةُ اَلْعَاقِلِ خَيْرٌ مِنْ صَدَاقَةِ اَلْجَاهِل

دشمنی خردمند بهتر از دوستی نادان است.

غَايَةُ اَلْمَرْءِ حُسْنُ عَقْلِه

نهایت آدمی به نیکی خرد اوست.