احادیث درباره آزمایش

ثَلاَثٌ يُمْتَحَنُ بِهَا عُقُولُ اَلرِّجَالِ: هُنَّ اَلْمَالُ وَ اَلْوَلاَيَةُ وَ اَلْمُصِيبَة

با سه چیز خردهای مردان آزمایش شود:ثروت، ولایت و مصیبت.

يُمْتَحَنُ اَلْمُؤْمِنُ بِالْبَلاَءِ كَمَا يُمْتَحَنُ بِالنَّارِ اَلْخَلاَص

مؤمن با بلا آزمایش می شود، چنان که با آتش ناآلودگی آزمایش می گردد.

يُمْتَحَنُ اَلرَّجُلُ بِفِعْلِهِ لاَ بِقَوْلِه

هر مرد به کردار خود آزمایش می شود، نه به گفتارش.

اَلْبَلاَءُ رَدِيفُ اَلرَّخَاء

بلا در پی توسعه عیش است.

إِنِ اُبْتُلِيَ ظَنَّ وَ اِرْتَاب

اگر انسان گرفتار شود، گمان و شک می کند.

مَنِ اِخْتَبَرَ قَلاَ وَ هَجَر

هر که آزمایش کند، دشمن گردد و رها کند.

مَنِ اِخْتَبَرَ قَلاَ وَ هَجَر

هر که آزمایش کند، دشمن گردد و رها کند.

رُبَّ مُبْتَل ى مَصْنُوعٌ لَهُ بِالْبَلْوَى

بسا به بلا گرفتار شده ای که با آن به او نیکی شده است.

سِتَّةٌ تُخْتَبَرُ بِهَا أَخْلاَقُ اَلرِّجَالِ اَلرِّضَا وَ اَلْغَضَبُ وَ اَلْأَمْنُ وَ اَلرَّهَبُ وَ اَلْمَنْعُ وَ اَلرَّغَب

با شش چیز، اخلاق مردم آزموده می شود:خشنودی، خشم، امنیّت، ترس، منع و رغبت.

عند الخبرة الحيرة تنكشف عقول الرّجال

در هنگام آزمایش حیرانی خردهای مردان کشف می گردد.

عِنْدَ اَلاِمْتِحَانِ يُكْرَمُ اَلرَّجُلُ أَوْ يُهَان

در هنگام آزمایش، مرد گرامی یا خوار می شود.

وَ اَلَّذِي بَعَثَ مُحَمَّدا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِالْحَقِّ لَتُبَلْبَلُنَّ بَلْبَلَة وَ لَتُغَرْبَلُنَّ غَرْبَلَة وَ لَتُسَاطُنَّ سَوْطَ اَلْقِدْرِ حَتَّى يَعْلُوَ أَسْفَلُكُمْ أَعْلاَكُمْ وَ أَعْلاَكُمْ أَسْفَلَكُمْ وَ لَيَسْبِقَنَّ سَابِقُونَ كَانُوا قَصَّرُوا وَ لَيُقَصِّرَنَّ سَابِقُونَ كَانُوا سَبَقُوا

سوگند به آن که محمد ص را به حق برانگیخت، مخلوط خواهید شد مخلوط شدنی، غربال خواهید شد غربال شدنی، کمچه زده خواهید شد مانند کمچه زده شدن دیگ، تا بالا رود پایین شما و پایین رود بالای شما، و پیشی گیرد پیش افتادگانی که کوتاهی کرده بودند و کوتاهی خواهند کرد پیش افتادگانی که پیش افتاده بودند.