حدیث امام علی (ع) درباره نامه امام علی به مصر

نامه امام علی به مصر
شماره ۹۳۲۲ امام علی (ع)

قال الإمام عليّ عليه السلام:

مِنْ عَبْدِ اَللَّهِ عَلِيٍّ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ وَ أَهْلِ مِصْرَ سَلاَمٌ عَلَيْكُمْ أَمَّا بَعْدُ فَقَدْ وَصَلَ إِلَيَّ كِتَابُكَ وَ فَهِمْتُ مَا سَأَلْتَ عَنْهُ وَ أَعْجَبَنِي اِهْتِمَامُكَ بِمَا لاَ بُدَّ لَكَ مِنْهُ وَ مَا لاَ يُصْلِحُ اَلْمُسْلِمِينَ غَيْرُهُ وَ ظَنَنْتُ أَنَّ اَلَّذِي أَخْرَجَ ذَلِكَ مِنْكَ نِيَّةٌ صَالِحَةٌ وَ رَأْيٌ غَيْرُ مَدْخُولٍ أَمَّا بَعْدُ فَعَلَيْكَ بِتَقْوَى اَللَّهِ فِي مَقَامِكَ وَ مَقْعَدِكَ وَ سِرِّكَ وَ عَلاَنِيَتِكَ وَ إِذَا أَنْتَ قَضَيْتَ بَيْنَ اَلنَّاسِ فَاخْفِضْ لَهُمْ جَنَاحَكَ وَ لَيِّنَ لَهُمْ جَانِبَكَ وَ اُبْسُطْ لَهُمْ وَجْهَكَ وَ آسِ بَيْنَهُمْ فِي اَللَّحْظِ وَ اَلنَّظَرِ حَتَّى لاَ يَطْمَعَ اَلْعُظَمَاءُ فِي حَيْفِكَ لَهُمْ وَ لاَ يَأْيَسَ اَلضُّعَفَاءُ مِنْ عَدْلِكَ عَلَيْهِمْ وَ أَنْ تَسْأَلَ اَلْمُدَّعِيَ اَلْبَيِّنَةَ وَ عَلَى اَلْمُدَّعَى عَلَيْهِ اَلْيَمِينُ وَ مَنْ صَالَحَ أَخَاهُ عَلَى صُلْحٍ فَأَجِزْ صُلْحَهُ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ صُلْحاً يُحَرِّمُ حَلاَلاً أَوْ يُحَلِّلُ حَرَاماً وَ آثِرِ اَلْفُقَهَاءَ وَ أَهْلَ اَلصِّدْقِ وَ اَلْوَفَاءِ وَ اَلْحَيَاءِ وَ اَلْوَرَعِ عَلَى أَهْلِ اَلْفُجُورِ وَ اَلْكَذِبِ وَ اَلْغَدْرِ وَ لْيَكُنِ اَلصَّالِحُونَ اَلْأَبْرَارُ إِخْوَانَكَ وَ اَلْفَاجِرُونَ اَلْغَادِرُونَ أَعْدَاءَكَ فَإِنَّ أَحَبَّ إِخْوَانِي إِلَيَّ أَكْثَرُهُمْ لِلَّهِ ذِكْراً وَ أَشَدُّهُمْ مِنْهُ خَوْفاً وَ أَنَا أَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ إِنْ شَاءَ اَللَّهُ وَ إِنِّي أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اَللَّهِ فِيمَا أَنْتُمْ عَنْهُ مَسْئُولُونَ وَ عَمَّا أَنْتُمْ إِلَيْهِ صَائِرُونَ فَإِنَّ اَللَّهَ قَالَ فِي كِتَابِهِ كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ وَ قَالَ وَ يُحَذِّرُكُمُ اَللّهُ نَفْسَهُ وَ إِلَى اَللّهِ اَلْمَصِيرُ وَ قَالَ فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ عَمّا كانُوا يَعْمَلُونَ فَعَلَيْكُمْ بِتَقْوَى اَللَّهِ فَإِنَّهَا تَجْمَعُ مِنَ اَلْخَيْرِ مَا لاَ يَجْمَعُ غَيْرُهَا وَ يُدْرَكُ بِهَا مِنَ اَلْخَيْرِ مَا لاَ يُدْرَكُ بِغَيْرِهَا مِنْ خَيْرِ اَلدُّنْيَا وَ خَيْرِ اَلْآخِرَةِ قَالَ اَللَّهُ وَ قِيلَ لِلَّذِينَ اِتَّقَوْا ما ذا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قالُوا خَيْراً لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هذِهِ اَلدُّنْيا حَسَنَةٌ وَ لَدارُ اَلْآخِرَةِ خَيْرٌ وَ لَنِعْمَ دارُ اَلْمُتَّقِينَ اِعْلَمُوا عِبَادَ اَللَّهِ أَنَّ اَلْمُتَّقِينَ ذَهَبُوا بِعَاجِلِ اَلْخَيْرِ وَ آجِلِهِ شَارَكُوا أَهْلَ اَلدُّنْيَا فِي دُنْيَاهُمْ وَ لَمْ يُشَارِكْهُمْ أَهْلُ اَلدُّنْيَا فِي آخِرَتِهِمْ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اَللّهِ اَلَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ اَلطَّيِّباتِ مِنَ اَلرِّزْقِ اَلْآيَةَ سَكَنُوا اَلدُّنْيَا بِأَحْسَنِ مَا سُكِنَتْ وَ أَكَلُوهَا بِأَحْسَنِ مَا أُكِلَتْ وَ اِعْلَمُوا عِبَادَ اَللَّهِ أَنَّكُمْ إِذَا اِتَّقَيْتُمُ اَللَّهَ وَ حَفِظْتُمْ نَبِيَّكُمْ فِي أَهْلِهِ فَقَدْ عَبَدْتُمُوهُ بِأَفْضَلِ عِبَادَتِهِ وَ ذَكَرْتُمُوهُ بِأَفْضَلِ مَا ذُكِرَ وَ شَكَرْتُمُوهُ بِأَفْضَلِ مَا شُكِرَ وَ قَدْ أَخَذْتُمْ بِأَفْضَلِ اَلصَّبْرِ وَ اَلشُّكْرِ وَ اِجْتَهَدْتُمْ بِأَفْضَلِ اَلاِجْتِهَادِ وَ إِنْ كَانَ غَيْرُكُمْ أَطْوَلَ مِنْكُمْ صَلاَةً وَ أَكْثَرَ مِنْكُمْ صِيَاماً وَ صَدَقَةً إِذْ كُنْتُمْ أَنْتُمْ أَوْفَى لِلَّهِ وَ أَنْصَحَ لِأَوْلِيَاءِ اَللَّهِ وَ مَنْ هُوَ وَلِيُّ اَلْأَمْرِ مِنْ آلِ رَسُولِ اَللَّهِ ص وَ اِحْذَرُوا عِبَادَ اَللَّهِ اَلْمَوْتَ وَ قُرْبَهُ وَ كَرْبَهُ وَ سَكَرَاتِهِ وَ أَعِدُّوا لَهُ عُدَّتَهُ فَإِنَّهُ يَأْتِي بِأَمْرٍ عَظِيمٍ بِخَيْرٍ لاَ يَكُونُ مَعَهُ شَرٌّ وَ بِشَرٍّ لاَ يَكُونُ مَعَهُ خَيْرٌ أَبَداً فَمَنْ أَقْرَبُ إِلَى اَلْجَنَّةِ مِنْ عَامِلِهَا وَ أَقْرَبُ إِلَى اَلنَّارِ مِنْ أَهْلِهَا فَأَكْثِرُوا ذِكْرَ اَلْمَوْتِ عِنْدَ مَا تُنَازِعُكُمْ إِلَيْهِ أَنْفُسُكُمْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ ص يَقُولُ أَكْثِرُوا ذِكْرَ هَادِمِ اَللَّذَّاتِ وَ اِعْلَمُوا أَنَّ مَا بَعْدَ اَلْمَوْتِ لِمَنْ لَمْ يَغْفِرِ اَللَّهُ لَهُ وَ يَرْحَمْهُ أَشَدُّ مِنَ اَلْمَوْتِ وَ اِعْلَمْ يَا مُحَمَّدُ أَنَّنِي وَلَّيْتُكَ أَعْظَمَ أَجْنَادِي فِي نَفْسِي أَهْلَ مِصْرَ وَ أَنْتَ مَحْقُوقٌ أَنْ تَخَافَ عَلَى نَفْسِكَ وَ أَنْ تَحْذَرَ فِيهِ عَلَى دِينِكَ وَ إِنْ لَمْ تَكُنْ إِلاَّ سَاعَةً مِنَ اَلنَّهَارِ فَإِنِ اِسْتَطَعْتَ أَنْ لاَ تُسْخِطَ رَبَّكَ بِرِضَا أَحَدٍ مِنْ خَلْقِهِ فَافْعَلْ فَإِنَّ فِي اَللَّهِ خَلَفاً مِنْ غَيْرِهِ وَ لاَ فِي شَيْ ءٍ خَلَفٌ مِنَ اَللَّهِ اُشْدُدْ عَلَى اَلظَّالِمِ وَ خُذْ عَلَى يَدَيْهِ وَ لِنْ لِأَهْلِ اَلْخَيْرِ وَ قَرِّبْهُمْ مِنْكَ وَ اِجْعَلْهُمْ بِطَانَتَكَ وَ إِخْوَانَكَ ثُمَّ اُنْظُرْ صَلاَتَكَ كَيْفَ هِيَ فَإِنَّكَ إِمَامٌ وَ لَيْسَ مِنْ إِمَامٍ يُصَلِّي بِقَوْمٍ فَيَكُونُ فِي صَلاَتِهِمْ تَقْصِيرٌ إِلاَّ كَانَ عَلَيْهِ أَوْزَارُهُمْ وَ لاَ يَنْتَقِصُ مِنْ صَلاَتِهِمْ شَيْ ءٌ وَ لاَ يُتَمِّمُهَا إِلاَّ كَانَ لَهُ مِثْلُ أُجُورِهِمْ وَ لاَ يَنْتَقِصُ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْ ءٌ وَ اُنْظُرِ اَلْوُضُوءَ فَإِنَّهُ تَمَامُ اَلصَّلاَةِ وَ لاَ صَلاَةَ لِمَنْ لاَ وُضُوءَ لَهُ وَ اِعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَيْ ءٍ مِنْ عَمَلِكَ تَابِعٌ لِصَلاَتِكَ وَ اِعْلَمْ أَنَّهُ مَنْ ضَيَّعَ اَلصَّلاَةَ فَإِنَّهُ لِغَيْرِ اَلصَّلاَةِ مِنْ شَرَائِعِ اَلْإِسْلاَمِ أَضْيَعُ وَ إِنِ اِسْتَطَعْتُمْ يَا أَهْلَ مِصْرَ أَنْ يُصَدِّقَ قَوْلُكُمْ فِعْلَكُمْ وَ سِرُّكُمْ عَلاَنِيَتَكُمْ وَ لاَ تُخَالِفَ أَلْسِنَتُكُمْ أَفْعَالَكُمْ فَافْعَلُوا وَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص إِنِّي لاَ أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي مُؤْمِناً وَ لاَ مُشْرِكاً أَمَّا اَلْمُؤْمِنُ فَيَمْنَعُهُ اَللَّهُ بِإِيمَانِهِ وَ أَمَّا اَلْمُشْرِكُ فَيُخْزِيهِ اَللَّهُ وَ يَقْمَعُهُ بِشِرْكِهِ وَ لَكِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ كُلَّ مُنَافِقٍ حُلْوِ اَللِّسَانِ يَقُولُ مَا تَعْرِفُونَ وَ يَفْعَلُ مَا تُنْكِرُونَ لَيْسَ بِهِ خَفَاءٌ وَ قَدْ قَالَ اَلنَّبِيُّ ص مَنْ سَرَّتْهُ حَسَنَاتُهُ وَ سَاءَتْهُ سَيِّئَاتُهُ فَذَلِكَ اَلْمُؤْمِنُ حَقّاً وَ كَانَ يَقُولُ ص خَصْلَتَانِ لاَ يَجْتَمِعَانِ فِي مُنَافِقٍ حُسْنُ سَمْتٍ وَ فِقْهٌ فِي سُنَّةٍ وَ اِعْلَمْ يَا مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ أَفْضَلَ اَلْفِقْهِ اَلْوَرَعُ فِي دِينِ اَللَّهِ وَ اَلْعَمَلُ بِطَاعَةِ اَللَّهِ أَعَانَنَا اَللَّهُ وَ إِيَّاكَ عَلَى شُكْرِهِ وَ ذِكْرِهِ وَ أَدَاءِ حَقِّهِ وَ اَلْعَمَلِ بِطَاعَتِهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ وَ اِعْلَمْ أَنَّ اَلدُّنْيَا دَارُ بَلاَءٍ وَ فَنَاءٍ وَ اَلْآخِرَةَ دَارُ بَقَاءٍ وَ جَزَاءٍ فَإِنِ اِسْتَطَعْتَ أَنْ تُزَيِّنَ مَا يَبْقَى عَلَى مَا يَفْنَى فَافْعَلْ رَزَقَنَا اَللَّهُ بَصَرَ مَا بَصَّرَنَا وَ فَهْمَ مَا فَهَّمَنَا حَتَّى لاَ نُقَصِّرَ عَمَّا أَمَرَنَا وَ لاَ نَتَعَدَّى إِلَى مَا نَهَانَا عَنْهُ فَإِنَّهُ لاَ بُدَّ لَكَ مِنْ نَصِيبِكَ مِنَ اَلدُّنْيَا وَ أَنْتَ إِلَى نَصِيبِكَ مِنَ اَلْآخِرَةِ أَحْوَجُ فَإِنْ عَرَضَ لَكَ أَمْرَانِ أَحَدُهُمَا لِلْآخِرَةِ وَ اَلْآخَرُ لِلدُّنْيَا فَابْدَأْ بِأَمْرِ اَلْآخِرَةِ وَ إِنِ اِسْتَطَعْتَ أَنْ تُعْظِمَ رَغْبَتَكَ فِي اَلْخَيْرِ وَ تُحْسِنَ فِيهِ نِيَّتَكَ فَافْعَلْ فَإِنَّ اَللَّهَ يُعْطِي اَلْعَبْدَ عَلَى قَدْرِ نِيَّتِهِ إِذَا أَحَبَّ اَلْخَيْرَ وَ أَهْلَهُ وَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْهُ كَانَ إِنْ شَاءَ اَللَّهُ كَمَنْ فَعَلَهُ ثُمَّ إِنِّي أُوصِيكَ بِتَقْوَى اَللَّهِ ثُمَّ بِسَبْعِ خِصَالٍ هُنَّ جَوَامِعُ اَلْإِسْلاَمِ تَخْشَى اَللَّهَ وَ لاَ تَخْشَى اَلنَّاسَ فِي اَللَّهِ فَإِنَّ خَيْرَ اَلْقَوْلِ مَا صَدَّقَهُ اَلْفِعْلُ وَ لاَ تَقْضِ فِي أَمْرٍ وَاحِدٍ بِقَضَاءَيْنِ فَيَخْتَلِفَ عَلَيْكَ أَمْرُكَ وَ تَزِلَّ عَنِ اَلْحَقِّ وَ أَحْبِبْ لِعَامَّةِ رَعِيَّتِكَ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ وَ أَهْلِ بَيْتِكَ وَ اِكْرَهْ لَهُمْ مَا تَكْرَهُ لِنَفْسِكَ وَ أَهْلِ بَيْتِكَ وَ اِلْزَمِ اَلْحُجَّةَ عِنْدَ اَللَّهِ وَ أَصْلِحْ رَعِيَّتَكَ وَ خُضِ اَلْغَمَرَاتِ إِلَى اَلْحَقِّ وَ لاَ تَخَفْ فِي اَللَّهِ لَوْمَةَ لاَئِمٍ وَ أَقِمْ وَجْهَكَ وَ اِنْصَحْ لِلْمَرْءِ اَلْمُسْلِمِ إِذَا اِسْتَشَارَكَ وَ اِجْعَلْ نَفْسَكَ أُسْوَةً لِقَرِيبِ اَلْمُسْلِمِينَ وَ بَعِيدِهِمْ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ اِنْهَ عَنِ اَلْمُنْكَرِ وَ اِصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ إِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ اَلْأُمُورِ سَّلاَمُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اَللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ .

سپس بعد از اعزام او نامه ای به مردم مصر نوشت که ما آن را خلاصه نموده ایم -از بنده خدا، علی، امیر المومنین به محمد بن ابی بکر و مردم مصر. سلام علیکم. اما بعد، نامه ات را دریافت کردم و درخواستهای تو را دریافتم و خوشحال شدم از اینکه به وظایف خود آشنایی و به اموری توجه داری که اصلاح مسلمانان فقط در سایه آنها صورت می پذیرد و به نظر من آنچه تو را بر این کار واداشت نیت نیک و رای پاک توست. اما بعد؛ بر تو باد رعایت تقوای الهی در همه حالات خود در ایستادن و نشستن، در نهان و عیان و چون میان مردم به داوری پرداختی با آنان فروتن باش و نرمخوی و گشاده رو. نگاه و نگرش تو به همه آنان یکسان باشد تا بزرگان در تو طمع ستم بر ناتوانان نبندند و ناتوانان از عدالت تو مایوس نشوند و باید از مدعی، بینه خواهی و از انکارکننده سوگند. و هر که با برادرش صلح کند صلح او را امضا و تایید کن مگر آن که قرار صلح چنان باشد که موجب حرام شدن حلال و حلال شدن حرام گردد. دین شناسان و راستگویان و وفاداران و اهل حیا و پارسایان را بر فاجران و دروغگویان و خیانتکاران ترجیح ده و برگزین. و باید صالحان نیکوکار برادران تو به شمار آیند و فاجران خیانتکار دشمنان تو؛ زیرا به نظر من محبوبترین برادرانم کسانی اند که بیشتر خدا را یاد کنند و شدیدتر خوف الهی را احساس نمایند. و امیدوارم که تو ان شا الله از آنان باشی. - ای مردم مصر من شما را به رعایت تقوای الهی در آنچه مسیول آن هستید و از آنچه به سوی آن گرایید سفارش می کنم؛ زیرا خداوند در کتاب خود فرموده است: «هر کس در گرو دستاورد خویش است» سوره مدثر، آیه 38. و فرموده: «خداوند، شما را از عقوبت خود می ترساند و بازگشت همه به سوی خداست» سوره آل عمران، آیه 28 و فرموده: «پس سوگند به پروردگارت که از همه آنان خواهیم پرسید از آنچه کردند» سوره حجر، آیه 92 و 93؛ پس بر شما باد رعایت تقوای الهی؛ زیرا تقوی، خیر و خوبی چنان فراهم آورد که هیچ چیز دیگر نتواند فراهم سازد و در سایه تقوی آن چنان خیری نصیب انسان گردد که جز با آن نصیب کسی نگردد هم خیر دنیا و هم خیر آخرت. خداوند فرموده: «و به کسانی که تقوا پیشه کردند، گفته شود: پروردگارتان چه نازل کرد؟ می گویند: «خوبی». برای کسانی که در این دنیا نیکی کردند پاداش نیکویی است و قطعا سرای آخرت بهتر است و چه نیکوست سرای تقوا پیشگان». سوره نحل، آیه 30. و بدانید، ای بندگان خدا، که تقوا پیشگان خیر دنیای گذرا و آخرت پایدار را بردند. آنان با مردم دنیا در امور دنیوی شریک گشتند و مردم دنیا در امور اخروی آنان شریک نشدند. خداوند عزیز و جلیل می فرماید: «ای پیامبر بگو: زیورهایی را که خدا برای بندگانش پدید آورده و نیز روزیهای پاکیزه را چه کسی حرام گردانیده؟... » سوره اعراف، آیه 32. در دنیا زیستند نیکوترین زیستن ها و از نعمت دنیا خوردند بهترین خوردنی ها. و بدانید، ای بندگان خدا، که چون شما تقوی پیشه کردید و حق پیامبر خود را در باره خاندانش پاس داشتید، همانا با این کار خداوند را به بهترین وجه عبادت کردید و او را به وجه احسن یاد نمودید و به بهترین شکل مطلوب شکرش گفتید و برترین شیوه بردباری و سپاسگزاری را به کار گرفتید و بالاترین تلاش و کوشش را به عمل آوردید، هر چند دیگران نماز را طولانی تر از شما بخوانند و بیشتر روزه بگیرند و صدقه زیادی بدهند؛ زیرا شما نسبت به خدا وفادارتر و برای اولیا الله و ولی امر از خاندان پیامبر خدا صلی الله علیه و آله خیرخواه ترید. ای بندگان خدا از مرگ و نزدیک و گرفتاری و سختی های جان دادن بترسید و ساز و برگ آن را مهیا سازید؛ زیرا مرگ کار بزرگی پیش آورد: یا نیکی که هرگز بدی با آن نیست، یا بدی که همیشه از نیکی تهی است؛ چه کسی به بهشت نزدیکتر از آن که برای بهشت کار می کند؟ و چه کسی به دوزخ نزدیکتر از اهل دوزخ است؟ هنگامی که نفس هایتان با شما در حال نزاع و ستیزند بسیار یاد مرگ نمایید؛ زیرا از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که می فرمود: «ویرانگر لذتها را بسیار یاد کنید» -و بدانید پیامدهای پس از مرگ برای آن کس که مشمول غفران و رحمت الهی نگردد سخت تر از خود مرگ خواهد بود. ای محمد بدان که من تو را بر مردم مصر والی گردانیدم، مردمی که در نظرم بزرگترین سپاهیانم هستند. پس موظف هستی که با نفس خود مخالفت ورزی و برای دین خود برحذر باشی هر چند یک ساعت از زندگی ات در جهان باقی نمانده باشد. اگر توانستی پروردگارت را به خاطر خشنود ساختن یکی از مردم، بر خود خشمناک نسازی، پس چنان کن؛ زیرا خشنودی خدا به جای خشنودی دیگران است؛ ولی هیچ چیزی و هیچ کسی نمی تواند به جای خشنودی خدا باشد. بر ستمکار سخت بگیر و دست او را ببند و اهل خیر را مشمول لطف خود کن و آنان را به خود نزدیک ساز و راز داران و برادران خود قرارشان ده. آنگاه بنگر که نمازت چگونه است؛ زیرا تو پیشنمازی و هیچ پیشنمازی نباشد که برای مردمی نماز بخواند و در نماز آنان عیب و تقصیری باشد مگر آن که گناه همه آنها بر گردن او خواهد بود؛ ولی از ثواب آنان چیزی کم نشود و پیشنماز، نماز را بدون نقص به پایان نبرد مگر آن که مانند مامومین ثواب نصیبش گردد. به وضو توجه کن که تمامیت نماز است و هر که وضو ندارد نماز او نماز به شمار نیاید و بدان که هر چیزی از عمل تو تابع نماز توست. و بدان که همانا هر که نماز را ضایع سازد احکام دیگر اسلام را ضایع تر نماید. ای مردم مصر اگر در توان دارید که گفتارتان مطابق کردارتان و نهانتان مطابق عیانتان باشد و زبانتان بر خلاف کارهایتان نباشد، همان کنید. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: من نسبت به امتم-چه مومن باشند و چه مشرک-نگران نیستم؛ چون که خداوند مومن را در سایه ایمانش حفظ می کند و مشرک را به خاطر شرکش خوار و ریشه کن می سازد؛ ولی من بر شما از منافق شیرین زبان نگرانم که هر چه مورد قبول شماست از آن دم می زند در حالی که کارهایی که از نظر شما ناپسند است انجام می دهد. و این مطلب روشن است و نهانی در آن نیست. و پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هر که کردارهای خوبش او را خوشحال سازد و کردارهای بدش ناراحتش نماید، چنین کسی مومن واقعی است». و همچنین پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «دو ویژگی در هیچ منافقی جمع نمی شود: سیمای دلنشین و دین شناسی». -ای محمد بن ابی بکر بدان که بهترین فهم دین، پارسایی در دین خدا و عمل به دستور اوست. خدا، ما و تو را به شکر و ذکر خود یاری دهد و توفیق عمل به طاعتش ارزانی دارد که او شنوای نزدیک است. بدان که دنیا خانه امتحان و گرفتاری و فانی شدن است و آخرت خانه باقی ماندن و پاداش دریافتن است؛ پس اگر بتوانی آنچه را ماندگار است به وسیله آنچه ناپایدار است بیارایی، همان کن. خداوند بصیرت از آنچه می بینیم و درک آنچه را که می فهمیم به ما ارزانی دارد تا از انجام دستورات الهی کوتاهی نورزیم و به امور منکر و حرام دست نیازیم؛ زیرا ناچاری بهره ای از دنیا بستانی در حالی که تو به بهره اخروی محتاج تری؛ پس اگر دو کار برای تو پیش آمد که یکی برای آخرت و دیگری برای دنیا بود، تو به کار آخرت آغاز کن و اگر توانی به کار نیک راغب تر باشی و با حسن نیت به امور خیر پردازی، چنان کن؛ زیرا خداوند؛ هنگامی که بنده اش دوستدار نیکی و نیکوکاران باشد به اندازه نیت آن بنده عطا فرماید و اگر موفق به انجام دادن کار نیک هم نشود همین که نیت آن را داشته ان شا الله مانند کسی به شمار خواهد آمد که کار نیک انجام داده است. سپس من تو را به تقوای الهی سفارش می کنم و آنگاه به هفت خصلت که جامع فضایل اسلام اند توصیه می نمایم: از خدا بترس و در راه خدا از کسی مترس و همانا بهترین گفتار آن است که کردار آن را تایید نماید. در یک موضوع دو گونه حکم صادر مکن که کار بر تو پریشان گردد و از جاده حق منحرف شوی. برای همه مردم خود آنچه را بخواه که برای خود و خانواده ات می خواهی و آنچه برای خود و خانواده ات نمی خواهی برای آنان نیز نخواه. به دلیل خداپسندانه بچسب و به اصلاح مردم پرداز و برای رسیدن به حق در گردابها اندر شو مشکلات را با جان و دل بپذیر و در کار خداپسندانه از ملامت هیچ ملامتگری مهراس و خود را استوار دار و اگر مرد مسلمانی با تو مشورت نمود او را اندرز ده و خود را اسوه دور و نزدیک خویش و بیگانه ساز «و خود را از کار ناپسند بازدار و بر آسیبی که بر تو وارد آمده است شکیبا باش. این حاکی از عزم و اراده تو در امور است» سوره لقمان، آیه 17. و السلام علیک و رحمه الله و برکاته.

Esc
↑ ↓ جابه‌جاییEnter باز کردن/ یا Ctrl K از هر صفحه