قال الإمام الکاظم عليه السلام:
دَخَلَ إِلَيْهِ وَ قَدْ عَمَدَ عَلَى اَلْقَبْضِ عَلَيْهِ لِأَشْيَاءَ كُذِبَتْ عَلَيْهِ عِنْدَهُ فَأَعْطَاهُ طُومَاراً طَوِيلاً فِيهِ مَذَاهِبُ شُنْعَةٌ نَسَبَهَا إِلَى شِيعَتِهِ فَقَرَأَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ نَحْنُ أَهْلُ بَيْتٍ مُنِينَا بِالتَّقَوُّلِ عَلَيْنَا وَ رَبُّنَا غَفُورٌ سَتُورٌ أَبَى أَنْ يَكْشِفَ أَسْرَارَ عِبَادِهِ إِلاَّ فِي وَقْتِ مُحَاسَبَتِهِ يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ. إِلاّ مَنْ أَتَى اَللّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ عَنِ اَلنَّبِيِّ ص اَلرَّحِمُ إِذَا مَسَّتِ اَلرَّحِمَ اِضْطَرَبَتْ ثُمَّ سَكَنَتْ فَإِنْ رَأَى أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ أَنْ تَمَسَّ رَحِمِي رَحِمَهُ وَ يُصَافِحَنِي فَعَلَ فَتَحَوَّلَ عِنْدَ ذَلِكَ عَنْ سَرِيرِهِ وَ مَدَّ يَمِينَهُ إِلَى مُوسَى ع فَأَخَذَ بِيَمِينِهِ ثُمَّ ضَمَّهُ إِلَى صَدْرِهِ فَاعْتَنَقَهُ وَ أَقْعَدَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَ قَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ صَادِقٌ وَ أَبَاكَ صَادِقٌ وَ جَدَّكَ صَادِقٌ وَ رَسُولَ اَللَّهِ ص صَادِقٌ وَ لَقَدْ دَخَلْتَ وَ أَنَا أَشَدُّ اَلنَّاسِ عَلَيْكَ حَنَقاً وَ غَضَباً لِمَا رُقِيَ إِلَيَّ فِيكَ فَلَمَّا تَكَلَّمْتَ بِمَا تَكَلَّمْتَ وَ صَافَحْتَنِي سُرِيَ عَنِّي وَ تَحَوَّلَ غَضَبِي عَلَيْكَ رِضًا وَ سَكَتَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ لَهُ أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنِ اَلْعَبَّاسِ وَ عَلِيٍّ بِمَ صَارَ عَلِيٌّ أَوْلَى بِمِيرَاثِ رَسُولِ اَللَّهِ ص مِنَ اَلْعَبَّاسِ وَ اَلْعَبَّاسُ عَمُّ رَسُولِ اَللَّهِ ص وَ صِنْوُ أَبِيهِ فَقَالَ لَهُ مُوسَى ع أَعْفِنِي قَالَ وَ اَللَّهِ لاَ أَعْفَيْتُكَ فَأَجِبْنِي قَالَ فَإِنْ لَمْ تُعْفِنِي فَآمِنِّي قَالَ آمَنْتُكَ قَالَ مُوسَى ع إِنَّ اَلنَّبِيَّ ص لَمْ يُوَرِّثْ مَنْ قَدَرَ عَلَى اَلْهِجْرَةِ فَلَمْ يُهَاجِرْ إِنَّ أَبَاكَ اَلْعَبَّاسَ آمَنَ وَ لَمْ يُهَاجِرْ وَ إِنَّ عَلِيّاً ع آمَنَ وَ هَاجَرَ وَ قَالَ اَللَّهُ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يُهاجِرُوا ما لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْ ءٍ حَتّى يُهاجِرُوا فَالْتَمَعَ لَوْنُ هَارُونَ وَ تَغَيَّرَ وَ قَالَ مَا لَكُمْ لاَ تَنْسُبُونَ إِلَى عَلِيٍّ هُوَ أَبُوكُمْ وَ تَنْسُبُونَ إِلَى رَسُولِ اَللَّهِ ص وَ هُوَ جَدُّكُمْ فَقَالَ مُوسَى ع إِنَّ اَللَّهَ نَسَبَ اَلْمَسِيحَ عِيسَى اِبْنَ مَرْيَمَ ع إِلَى خَلِيلِهِ إِبْرَاهِيمَ ع بِأُمِّهِ مَرْيَمَ اَلْبِكْرِ اَلْبَتُولِ اَلَّتِي لَمْ يَمَسَّهَا بَشَرٌ فِي قَوْلِهِ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ وَ أَيُّوبَ وَ يُوسُفَ وَ مُوسى وَ هارُونَ وَ كَذلِكَ نَجْزِي اَلْمُحْسِنِينَ. وَ زَكَرِيّا وَ يَحْيى وَ عِيسى وَ إِلْياسَ كُلٌّ مِنَ اَلصّالِحِينَ فَنَسَبَهُ بِأُمِّهِ وَحْدَهَا إِلَى خَلِيلِهِ إِبْرَاهِيمَ ع كَمَا نَسَبَ دَاوُدَ وَ سُلَيْمَانَ وَ أَيُّوبَ وَ مُوسَى وَ هَارُونَ ع بِآبَائِهِمْ وَ أُمَّهَاتِهِمْ فَضِيلَةً لِعِيسَى ع وَ مَنْزِلَةً رَفِيعَةً بِأُمِّهِ وَحْدَهَا وَ ذَلِكَ قَوْلُهُ فِي قِصَّةِ مَرْيَمَ ع إِنَّ اَللّهَ اِصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اِصْطَفاكِ عَلى نِساءِ اَلْعالَمِينَ بِالْمَسِيحِ مِنْ غَيْرِ بَشَرٍ وَ كَذَلِكَ اِصْطَفَى رَبُّنَا فَاطِمَةَ ع وَ طَهَّرَهَا وَ فَضَّلَهَا عَلَى نِسَاءِ اَلْعَالَمِينَ بِالْحَسَنِ وَ اَلْحُسَيْنِ سَيِّدَيْ شَبَابِ أَهْلِ اَلْجَنَّةِ فَقَالَ لَهُ هَارُونُ وَ قَدِ اِضْطَرَبَ وَ سَاءَهُ مَا سَمِعَ مِنْ أَيْنَ قُلْتُمُ اَلْإِنْسَانُ يَدْخُلُهُ اَلْفَسَادُ مِنْ قِبَلِ اَلنِّسَاءِ وَ مِنْ قِبَلِ اَلْآبَاءِ لِحَالِ اَلْخُمُسِ اَلَّذِي لَمْ يَدْفَعْ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ مُوسَى ع هَذِهِ مَسْأَلَةٌ مَا سَأَلَ عَنْهَا أَحَدٌ مِنَ اَلسَّلاَطِينِ غَيْرُكَ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ لاَ تَيْمٌ وَ لاَ عَدِيٌّ وَ لاَ بَنُو أُمَيَّةَ وَ لاَ سُئِلَ عَنْهَا أَحَدٌ مِنْ آبَائِي فَلاَ تَكْشِفْنِي عَنْهَا قَالَ فَإِنْ بَلَغَنِي عَنْكَ كَشْفُ هَذَا رَجَعْتُ عَمَّا آمَنْتُكَ فَقَالَ مُوسَى ع لَكَ ذَلِكَ قَالَ فَإِنَّ اَلزَّنْدَقَةَ قَدْ كَثُرَتْ فِي اَلْإِسْلاَمِ وَ هَؤُلاَءِ اَلزَّنَادِقَةُ اَلَّذِينَ يَرْفَعُونَ إِلَيْنَا فِي اَلْأَخْبَارِ هُمُ اَلْمَنْسُوبُونَ إِلَيْكُمْ فَمَا اَلزِّنْدِيقُ عِنْدَكُمْ أَهْلَ اَلْبَيْتِ فَقَالَ ع اَلزِّنْدِيقُ هُوَ اَلرَّادُّ عَلَى اَللَّهِ وَ عَلَى رَسُولِهِ وَ هُمُ اَلَّذِينَ يُحَادُّونَ اَللَّهَ وَ رَسُولَهُ قَالَ اَللَّهُ لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَ اَلْيَوْمِ اَلْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اَللّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ إِلَى آخِرِ اَلْآيَةِ وَ هُمُ اَلْمُلْحِدُونَ عَدَلُوا عَنِ اَلتَّوْحِيدِ إِلَى اَلْإِلْحَادِ فَقَالَ هَارُونُ أَخْبِرْنِي عَنْ أَوَّلِ مَنْ أَلْحَدَ وَ تَزَنْدَقَ فَقَالَ مُوسَى ع أَوَّلُ مَنْ أَلْحَدَ وَ تَزَنْدَقَ فِي اَلسَّمَاءِ إِبْلِيسُ اَللَّعِينُ فَاسْتَكْبَرَ وَ اِفْتَخَرَ عَلَى صَفِيِّ اَللَّهِ وَ نَجِيِّهِ آدَمَ ع فَقَالَ اَللَّعِينُ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ فَعَتَا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ وَ أَلْحَدَ فَتَوَارَثَ اَلْإِلْحَادَ ذُرِّيَّتُهُ إِلَى أَنْ تَقُومَ اَلسَّاعَةُ فَقَالَ وَ لِإِبْلِيسَ ذُرِّيَّةٌ فَقَالَ ع نَعَمْ أَ لَمْ تَسْمَعْ إِلَى قَوْلِ اَللَّهِ إِلاّ إِبْلِيسَ كانَ مِنَ اَلْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ أَ فَتَتَّخِذُونَهُ وَ ذُرِّيَّتَهُ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِي وَ هُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ بِئْسَ لِلظّالِمِينَ بَدَلاً. ما أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ اَلسَّماواتِ وَ اَلْأَرْضِ وَ لا خَلْقَ أَنْفُسِهِمْ وَ ما كُنْتُ مُتَّخِذَ اَلْمُضِلِّينَ عَضُداً لِأَنَّهُمْ يُضِلُّونَ ذُرِّيَّةَ آدَمَ بِزَخَارِفِهِمْ وَ كَذِبِهِمْ وَ يَشْهَدُونَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ كَمَا وَصَفَهُمُ اَللَّهُ فِي قَوْلِهِ وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ اَلسَّماواتِ وَ اَلْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اَللّهُ قُلِ اَلْحَمْدُ لِلّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ أَيْ إِنَّهُمْ لاَ يَقُولُونَ ذَلِكَ إِلاَّ تَلْقِيناً وَ تَأْدِيباً وَ تَسْمِيَةً وَ مَنْ لَمْ يَعْلَمْ وَ إِنْ شَهِدَ كَانَ شَاكّاً حَاسِداً مُعَانِداً وَ لِذَلِكَ قَالَتِ اَلْعَرَبُ مَنْ جَهِلَ أَمْراً عَادَاهُ وَ مَنْ قَصَّرَ عَنْهُ عَابَهُ وَ أَلْحَدَ فِيهِ لِأَنَّهُ جَاهِلٌ غَيْرُ عَالِمٍ وَ كَانَ لَهُ ع مَعَ أَبِي يُوسُفَ اَلْقَاضِي كَلاَمٌ طَوِيلٌ لَيْسَ هُنَا مَوْضِعُهُ ثُمَّ قَالَ اَلرَّشِيدُ بِحَقِّ آبَائِكَ لَمَّا اِخْتَصَرْتَ كَلِمَاتٍ جَامِعَةً لِمَا تَجَارَيْنَاهُ فَقَالَ ع نَعَمْ وَ أُتِيَ بِدَوَاةٍ وَ قِرْطَاسٍ فَكَتَبَ بِسْمِ اَللّهِ اَلرَّحْمنِ اَلرَّحِيمِ جَمِيعُ أُمُورِ اَلْأَدْيَانِ أَرْبَعَةٌ أَمْرٌ لاَ اِخْتِلاَفَ فِيهِ وَ هُوَ إِجْمَاعُ اَلْأُمَّةِ عَلَى اَلضَّرُورَةِ اَلَّتِي يُضْطَرُّونَ إِلَيْهَا وَ اَلْأَخْبَارُ اَلْمُجْمَعُ عَلَيْهَا وَ هِيَ اَلْغَايَةُ اَلْمَعْرُوضُ عَلَيْهَا كُلُّ شُبْهَةٍ وَ اَلْمُسْتَنْبَطُ مِنْهَا كُلُّ حَادِثَةٍ وَ هُوَ إِجْمَاعُ اَلْأُمَّةِ وَ أَمْرٌ يَحْتَمِلُ اَلشَّكَّ وَ اَلْإِنْكَارَ فَسَبِيلُهُ اِسْتِيضَاحُ أَهْلِهِ لِمُنْتَحِلِيهِ بِحُجَّةٍ مِنْ كِتَابِ اَللَّهِ مُجْمَعٍ عَلَى تَأْوِيلِهَا وَ سُنَّةٍ مُجْمَعٍ عَلَيْهَا لاَ اِخْتِلاَفَ فِيهَا أَوْ قِيَاسٍ تَعْرِفُ اَلْعُقُولُ عَدْلَهُ وَ لاَ يَسَعُ خَاصَّةَ اَلْأُمَّةِ وَ عَامَّتَهَا اَلشَّكُّ فِيهِ وَ اَلْإِنْكَارُ لَهُ وَ هَذَانِ اَلْأَمْرَانِ مِنْ أَمْرِ اَلتَّوْحِيدِ فَمَا دُونَهُ وَ أَرْشِ اَلْخَدْشِ فَمَا فَوْقَهُ فَهَذَا اَلْمَعْرُوضُ اَلَّذِي يُعْرَضُ عَلَيْهِ أَمْرُ اَلدِّينِ فَمَا ثَبَتَ لَكَ بُرْهَانُهُ اِصْطَفَيْتَهُ وَ مَا غَمَضَ عَلَيْكَ صَوَابُهُ نَفَيْتَهُ فَمَنْ أَوْرَدَ وَاحِدَةً مِنْ هَذِهِ اَلثَّلاَثِ فَهِيَ اَلْحُجَّةُ اَلْبَالِغَةُ اَلَّتِي بَيَّنَهَا اَللَّهُ فِي قَوْلِهِ لِنَبِيِّهِ قُلْ فَلِلّهِ اَلْحُجَّةُ اَلْبالِغَةُ فَلَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ َلْحُجَّةُ اَلْبَالِغَةُ اَلْجَاهِلَ فَيَعْلَمُهَا بِجَهْلِهِ كَمَا يَعْلَمُهُ اَلْعَالِمُ بِعِلْمِهِ لِأَنَّ اَللَّهَ عَدْلٌ لاَ يَجُورُ يَحْتَجُّ عَلَى خَلْقِهِ بِمَا يَعْلَمُونَ وَ يَدْعُوهُمْ إِلَى مَا يَعْرِفُونَ لاَ إِلَى مَا يَجْهَلُونَ وَ يُنْكِرُونَ فَأَجَازَهُ اَلرَّشِيدُ وَ رَدَّهُ وَ اَلْخَبَرُ طَوِيلٌ .
از گفتار امام کاظم علیه السلام با هارون الرشید -در روایتی طولانی که ما در حد نیاز، از آن ذکر کردیم امام کاظم علیه السلام بر هارون الرشید وارد شد در حالی که به سبب چیزهایی که به دروغ بر علیه امام علیه السلام نسبت داده شده بود، قصد دستگیری ایشان را داشت، پس طوماری بلند به امام علیه السلام داد که در آن عقایدی زشت به شیعیان امام علیه السلام نسبت داده شده بود. امام علیه السلام آن را خواند، آنگاه به هارون فرمود: ای امیر مومنان ما خاندانی هستیم که دچار دروغ گویی دیگران بر خویش هستیم و پروردگار ما بسیار بخشنده و پرده پوش است، خوش ندارد که اسرار بندگانش را جز هنگام حسابرسی اش آشکار سازد. «روزی که هیچ مال و فرزندی سود نمی دهد مگر کسی که دلی پاک به سوی خدا بیاورد». شعرا، آیه 88 و 89. پس آنگاه فرمود: پدرم از پدرش، از علی، از پیامبر صلوات علیهم روایت فرموده است که«خویشاوند در صورت داشتن اختلاف چون با خویشاوندش برخورد کند خونش به جوش آید پس آنگاه آرام گیرد»پس اگر امیر مومنان بخواهد که خویشاوندانه با من برخورد نماید و با من دست بدهد همان گونه کند، پس در این هنگام هارون از تختش بزیر آید و دست راستش را به سوی امام موسی علیه السلام دراز کرد و دست راست آن حضرت علیه السلام را گرفت، سپس او را به سینه اش فشرد و در آغوش گرفت و در طرف راست خویش نشانید و گفت: شهادت می دهم که بی گمان تو راست گفتاری و پدرت راست گفتار و جدت راست گفتار و پیامبر خدا صلی الله علیه و آله راست گفتار است، تو وارد شدی و من به خاطر آنچه به دروغ در باره ات به من رسیده بود کینه دارترین و خشمناک ترین مردم نسبت به تو بودم ولی به خاطر آنچه گفتی و با من دست دادی خشمم برطرف شد و به خشنودی از تو مبدل گشت و اندکی سکوت کرد، آنگاه به امام علیه السلام گفت: می خواهم در باره عباس و علی از تو پرسشی کنم. چرا علی برای میراث پیامبر صلی الله علیه و آله از عباس برتر است در حالی که عباس، عموی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و برادر تنی پدرش بود؟ پس امام موسی علیه السلام به او فرمود: از پاسخ گویی من درگذر. هارون گفت: به خدا که در نمی گذرم. جوابم ده. امام علیه السلام فرمود: اگر از پاسخ گویی من در نمی گذری پس مرا امان ده. هارون گفت: به تو امان دادم. امام علیه السلام فرمود: به درستی که پیامبر صلی الله علیه و آله برای آن کس که توان هجرت را داشت ولی هجرت نکرد، ارث نگذاشت، به راستی عباس ایمان آورد ولی هجرت نکرد و علی علیه السلام ایمان آورد و هجرت کرد -و خداوند فرمود: «و کسانی که ایمان آوردند ولی مهاجرت نکردند هیچ گونه خویشاوندی دینی با شما ندارند مگر آن که در راه خدا هجرت کنند». انفال، آیه 72 رنگ از رخسار هارون پرید و دگرگون شد و گفت: چرا شما خود را به علی که پدرتان است نسبت نمی دهید و به پیامبر خدا صلی الله علیه و آله که جد مادری شماست نسبت می دهید؟ امام موسی علیه السلام فرمود: به درستی که خداوند مسیح، عیسی پسر مریم را به واسطه مادرش مریم که دوشیزه بود و ازدواج نکرده بود-و هیچ بشری او را لمس ننموده بود-به خلیل خویش ابراهیم علیه السلام نسبت داد در آن سخن که: «و از نسل او داود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را هدایت کردیم و این گونه نیکوکاران را پاداش می دهیم و ذکریا و یحیی و عیسی و الیاس را که همه از شایستگان بودند». انعام، آیه 84 و 85. خداوند عیسی علیه السلام را فقط از طریق مادرش به خلیل خویش ابراهیم علیه السلام نسبت داد همان طور که داود و سلیمان و ایوب و موسی و هارون را به وسیله پدران و مادرانشان نسبت داد. به سبب اینکه فضیلت و جایگاه بلند حضرت عیسی علیه السلام تنها به واسطه مادرش بود و این همان سخن خداوند در داستان مریم علیها السلام است که: «به راستی خداوند تو را برگزیده و پاک ساخته و تو را بر زنان جهان برتری داده است». آل عمران، آیه 42 به واسطه به دنیا آوردن مسیح بدون وساطت هیچ بشری و همین طور پروردگار ما فاطمه علیها السلام را برگزید و پاک ساخت و به وسیله حسن و حسین، دو سرور جوانان اهل بهشت، بر زنان جهانیان برتری داد. هارون-در حالی که به اضطراب افتاده بود و آنچه از امام علیه السلام شنیده بود او را بد حال کرده بود-به امام علیه السلام گفت: از کجا می گویید که انسان در صورت پرداخت نکردن خمس به اهلش، از جانب مادران و پدرانش نطفه اش فاسد می شود؟ پس امام موسی علیه السلام فرمود: ای امیر مومنان این، پرسشی است که جز تو کسی از حاکمان نپرسیده است. و نه تیم و نه عدی و نه بنی امیه نپرسیده است. و از هیچ کدام از پدران من این سوال پرسیده نشده است، پس تو نیز آشکار ساختنش را از من مخواه. هارون گفت: پس اگر به من خبر رسد که پاسخ این پرسش را آشکار ساخته ای از امانی که به تو دادم باز خواهم گشت. امام موسی علیه السلام فرمود: این حق برای تو است. هارون گفت: به درستی که زندقه در عالم اسلام بسیار شده و این زنادقه که گزارش هایی از ایشان به ما رسیده از وابستگان شما هستند. زندیق در نزد شما اهل بیت، چه کسی است؟ -امام علیه السلام فرمود: زندیق کسی است که خدا و رسولش را انکار کند و آنانند که با خدا و رسولش دشمنی می ورزند. خداوند فرمود: «قومی را نیابی که به خدا و روز بازپسین ایمان داشته باشند و کسانی را که با خدا و رسولش مخالفت کرده اند-هر چند پدرانشان یا پسرانشان یا برادرانشان یا عشیره آنان باشند-دوست بدارند... تا پایان آیه» مجادله، آیه 22 و اینان همان بی دینان هستند که از یکتاپرستی به بی دینی روی گردانده اند. پس هارون گفت: مرا از نخستین کسی که بی دین و زندیق شد آگاه کن. امام موسی علیه السلام فرمود: نخستین کسی که در آسمان بی دین و زندیق شد ابلیس لعنت شده بود که گردن فرازی کرد و بر برگزیده و همراز خدا، آدم علیه السلام بالید و آن لعنت شده گفت: «من از او بهترم. مرا از آتش آفریدی و او را از گل آفریدی». اعراف، آیه 12 پس از فرمان پروردگارش سرپیچی کرد و بی دین شد و بی دینی تا فرا رسیدن روز رستاخیز در نسل او به ارث باقی ماند. هارون گفت: آیا ابلیس دارای نسل است؟ امام علیه السلام فرمود: آری، آیا سخن خداوند را نشنیده ای که«... جز ابلیس که از گروه جن بود و از فرمان پروردگارش سرپیچی کرد. آیا با این حال او و نسلش را به جای من دوستان خود می گیرید و حال آن که آنان دشمن شمایند و چه بد جانشینانی برای ستمگرانند من آنان را نه در آفرینش آسمان ها و زمین به شهادت طلبیدم و نه در آفرینش خودشان و من آن نیستم که گمراه گران را همکار خود بگیرم». کهف، آیه 50 و 51 به خاطر اینکه آنان نسل آدم را با سخنان آراسته و دروغ هایشان گمراه می کنند و در ظاهر به / لا اله الا الله / شهادت می دهند همان طور که خداوند در فرمایش خویش آنان را توصیف نموده است: «و اگر از آنها بپرسی: «چه کسی آسمان ها و زمین را آفریده است؟ مسلما خواهند گفت: «خدا». بگو: «ستایش از آن خداست»ولی بیشترشان نمی دانند». لقمان، آیه 25 یعنی آنان این سخن را جز به تلقین و عادت و به زبان نگویند و هر آن کس که آگاهی و اعتقاد ندارند هر چند به یکتاپرستی گواهی دهد دو دل و حسود و دشمن است و به همین سبب، عرب گوید: «آن کس که چیزی را نداند با آن دشمنی کند و آن کس که به آن دست نیابد بر آن عیب گیرد و از آن روی گردان شود»زیرا او نادان و ناآگاه است. -و گفتگویی طولانی میان امام کاظم علیه السلام و ابو یوسف قاضی بود که اینجا، جای ذکرش نیست-سپس هارون الرشید گفت: به حق پدرانت قسم می دهم که سخنان جامعی برای آنچه در جریانش هستیم به اختصار بفرمایی. -امام علیه السلام فرمود: بسیار خوب، دوات و کاغذی آوردند و نوشت: / بسم الله الرحمن الرحیم /. همه امور ادیان چهار چیز باشد: امری که اختلافی در آن نیست و مورد اتفاق امت است که ضرورتی است که از آن ناچارند-روایات مورد اتفاقی که هدف نهایی است و هر نوع شبهه ای بر آن عرضه شود و هر رخدادی از آن استنباط گردد و آن روایات مورد اتفاق امت است-و امری که احتمال تردید و انکار در آن داده می شود و راه شناختنش این است که آنان که خواهان دلیلی بر آن هستند از متخصص و اهل فن توضیح خواهند، از آیات قرآنی که تفسیرش مورد اتفاق است و سنتی که مورد قبول همه است و اختلافی در آن نیست-یا قاعده ای است که خرد، آن را عادلانه بداند و مجالی برای خاصه و عامه امت در تردید و انکار آن نباشد. و این دو امر از امر یکتاپرستی و پایین تر از آن تا دیه یک خراش در بدن و بالاتر از آن را در برمی گیرد. این است میزان و ترازویی که امر دین بر آن عرضه می شود، پس هر چه را که دلیلش برای تو ثابت شد برگزین و هر چه را که دلیلش برای تو پوشیده ماند باطل شمار. پس هر که یکی از این سه را قرآن، سنت، قاعده عقلی آورد، پس آن همان برهان رسایی است که خداوند در فرمایش خویش برای پیامبرش بیان فرموده است: «بگو: برهان رسا ویژه خداست، و اگر خدا می خواست قطعا همه شما را هدایت می کرد». انعام، آیه 149 برهان رسا به نادان می رسد و او با نادانی خویش، آن را درک می کند همان طور که دانا با دانایی خویش آن را درک می کند؛ زیرا خداوند دادگری است که ستم روا نمی دارد، با آفریدگانش به آنچه می دانند برهان می آورد و آنان را به آنچه می دانند فرا می خواند، نه به آنچه که نمی دانند و آگاهی ندارند. پس هارون الرشید جایزه ای به امام علیه السلام داد و او را بازگردانید. و این روایت طولانی است.