گنجینه احادیث

اَلْعَاقِلُ مَنْ وَضَعَ اَلْأَشْيَاءَ مَوَاضِعَهَا وَ اَلْجَاهِلُ ضِدُّ ذَلِك

خردمند کسی است که هر چیز را در جای خود می گذارد و نادان عکس آن است.

نُزُولُ اَلْقَدَرِ يُعْمِي اَلْبَصَر

فرود آمدن قدر، چشم را کور می گرداند.

مَنْ لَمْ يَتَعَلَّمْ لَمْ يَعْلَم

کسی که فرا نگیرد، دانا نشود.

مَنْ رَاقَبَ أَجَلَهُ قَصُرَ أَمَلُه

کسی که مدّت عمر خود را نگهبانی کند، آرزو خود را کوتاه گرداند.

إِنَّ مَنْ كَانَتِ اَلْعَاجِلَةُ أَمْلَكَ بِهِ مِنَ اَلْآجِلَةِ وَ أُمُورُ اَلدُّنْيَا أَغْلَبَ عَلَيْهِ مِنْ أُمُورِ اَلْآخِرَةِ فَقَدْ بَاعَ اَلْبَاقِيَ بِالْفَانِي وَ تَعَوَّضَ اَلْبَائِدَ عَنِ اَلْخَالِدِ وَ أَهْلَكَ نَفْسَهُ وَ رَضِيَ لَهَا بِالْحَائِلِ اَلزَّائِلِ وَ نَكَبَ بِهَا عَنْ نَهْجِ اَلسَّبِيل

همانا کسی که از این دنیا بیش از عالم آخرت صاحب باشد و کارهای دنیا بر او چیره تر از کارهای آخرت باشد، پس عالم پاینده را به عالم نابودی فروخته است و بریده شونده را به پاینده عوض گرفته و خویشتن را هلاک نموده است و از برای خویش به امر دگرگون و زایل شونده خشنود گردیده و خویش را از راه آشکار برگردانیده است.

اَلْعَاقِلُ إِذَا عَلِمَ عَمِلَ وَ إِذَا عَمِلَ أَخْلَصَ وَ إِذَا أَخْلَصَ اِعْتَزَل

خردمند آنگاه که بداند، عمل کند و آنگاه که عمل کند، خالص گرداند و آنگاه که خالص گرداند، گوشه گیری کند.

إِنَّ اَلدُّنْيَا قَدْ أَدْبَرَتْ وَ آذَنَتْ بِوَدَاعٍ وَ إِنَّ اَلْآخِرَةَ قَدْ أَقْبَلَتْ وَ أَشْرَفَتْ بِاطِّلاَع

دنیا به تحقیق پشت کرده و اعلام وداع نموده است و آخرت به تحقیق روی آورده و به آگاهی دادن بلند مرتبه گردیده است.

مَنْ رَاقَبَ أَجَلَهُ اِغْتَنَمَ مُهَلَه

کسی که مدّت عمر خود را نگهبانی کند، فرصت را غنیمت شمارد.

اَلْعَاقِلُ يَجْتَهِدُ فِي عَمَلِهِ وَ يُقَصِّرُ مِنْ أَمَلِه

خردمند در عمل می کوشد و آرزو را کوتاه می نماید.

عَلَى اَلْمُتَعَلِّمِ أَنْ يَدْأَبَ نَفْسَهُ فِي طَلَبِ اَلْعِلْمِ وَ لاَ يَمَلَّ مِنْ تَعَلُّمِهِ وَ لاَ يَسْتَكْثِرَ مَا عَلِم

فراگیرندۀ دانش را لازم است که در طلب دانش، خویش را به زحمت اندازد و در فراگرفتن آن افسرده نشود و آنچه را می داند بسیار نشمارد.

مَنِ اِسْتَقْصَرَ بَقَاءَهُ وَ أَجَلَهُ قَصُرَ رَجَاؤُهُ وَ أَمَلُه

کسی که بقاء و مدّت عمر خود را کوتاه بداند، امید و آرزوی او کوتاه باشد.

اَلْعَاقِلُ لاَ يَفْرُطُ بِهِ عُنْفٌ وَ لاَ يَقْعُدُ بِهِ ضَعْف

درشتخویی، خردمند را از میانه روی خارج نمی سازد و ناتوانی او را نمی نشاند.