گنجینه احادیث

مِنْ كَمَالِ اَلْإِنْسَانِ وَ وُفُورِ فَضْلِهِ اِسْتِشْعَارُهُ بِنَفْسِهِ اَلنُّقْصَان

از آراستگی و بلند مرتبگی انسان آن است که همواره به کاستی نفس خویش توجه کند.

مَعْرِفَةُ اَلْمَرْءِ بِعُيُوبِهِ أَنْفَعُ اَلْمَعَارِف

شناخت آدمی به بدیهای خود سودمندترین شناختهاست.

لاَ تَعِبْ غَيْرَكَ بِمَا يَأْتِيهِ وَ لاَ تُعَاقِبْ غَيْرَكَ بِذَنْبٍ عَلَى ذَنْبٍ تُرَخِّصُ لِنَفْسِكَ فِيه

عیب مگیر بر دیگری آنچه را که خود انجام می دهی و مجازات مکن دیگری را به گناهی که آن را برای خود جایز می شماری.

اَلنُّفُوسُ طَلِقَةٌ لَكِنَّ أَيْدِيَ اَلْعُقُولِ تُمْسِكُ تَمْلِكُ أَعِنَّتَهَا عَنِ اَلنُّحُوس

نفسها رهایند، ولی دستهای خرد لگامی است که آنها را از تیره بختیها نگاه می دارد.

اِجْعَلْ مِنْ نَفْسِكَ عَلَى نَفْسِكَ رَقِيبا وَ اِجْعَلْ لِآخِرَتِكَ مِنْ دُنْيَاكَ نَصِيبا

از خویشتن بر نفس خویش نگاهبانی قرار ده و از دنیا برای آخرت خود بهره ای بردار.

أَقْوَى اَلنَّاسِ أَعْظَمُهُمْ سُلْطَانا عَلَى نَفْسِه

نیرومندترین مردم کسانی هستند که بر نفس خویش تسلّط بیشتری دارند.

دَوَاءُ اَلنَّفْسِ اَلصَّوْمُ عَنِ اَلْهَوَى وَ اَلْحَمِيَّةُ عَنْ لَذَّاتِ اَلدُّنْيَا

داروی نفس، پرهیز از خواهشها و دوری از لذّتهای دنیاست.

ذلّل نفسك بالطّاعة،و حلّها بالقناعة،و حفّض فى الطّلب و أجمل فى المكتسب

نفست را با فرمانبرداری رام گردان و آن را با قناعت آرایش نما و در درخواستها سهل انگاری کن و در کسب کردن کوتاهی نما.

رحم اللّه امرءا ألجم نفسه عن معاصى اللّه بلجامها،و قادها إلى طاعة اللّه بزمامها

خداوند رحمت کند مردمی را که نفس خود را از نافرمانیهای خداوند بازداشته و آن را به طرف اطاعت خداوند کشانیده اند.

مَنْ صَانَ نَفْسَهُ وُقِّر

کسی که نفس خود را نگاه دارد، احترام شود.

وَ نَفْسُكَ تَقْتَضِيكَ مَا أَلَّفْتَه

و نفس تو به آنچه او را الفت داده ای، درخواست می کند.

مَنْ مَلَكَتْهُ نَفْسُهُ ذَلَّ قَدْرُه

هر که نفس، مالک او شود، منزلت او خوار شود.