عَجِبْتُ لِلشَّقِيِّ اَلْبَخِيلِ يَتَعَجَّلُ اَلْفَقْرَ اَلَّذِي مِنْهُ هَرَبَ وَ يَفُوتُهُ اَلْغِنَى اَلَّذِي إِيَّاهُ طَلَبَ فَيَعِيشُ فِي اَلدُّنْيَا عَيْشَ اَلْفُقَرَاءِ وَ يُحَاسَبُ فِي اَلْآخِرَةِ حِسَابَ اَلْأَغْنِيَاء
از خسیس بدبخت در شگفتم که چگونه بر ناداری که از آن می گریزد، شتاب می کند و توانگری را که می جوید، از کف می دهد.پس در دنیا همانند نیازمندان زندگی می کند و در آخرت همانند توانگران مورد حساب قرار می گیرد.
غُرُورُ اَلْغِنَى يُوجِبُ اَلْأَشَر
فریب توانگری، موجب سبکسری شود.
قَلِيلٌ مِنَ اَلْأَغْنِيَاءِ مَنْ يُوَاسِي وَ يُسْعِف
اندک است میان توانگران کسی که همیاری و رفع حاجت دیگران کند.
لم يضع امرء ماله في غير حقّه أو معروفه في غير أهله إلاّ حرّمه اللّه شكرهم و كان لغيره ودّهم.
انسان، مال و نیکی خود را در غیر راه شایسته آن صرف نکرد، مگر آن که خداوند او را از سپاس ایشان محروم ساخت و محبّت ایشان را برای دیگری گذاشت.
لاَ تُخَلِّفَنَّ وَرَاءَكَ شَيْئا مِنَ اَلدُّنْيَا فَإِنَّكَ تُخَلِّفُهُ لِأَحَدِ رَجُلَيْنِ إِمَّا رَجُلٌ عَمِلَ فِيهِ بِطَاعَةِ اَللَّهِ فَسَعِدَ بِمَا شَقِيتَ بِهِ وَ إِمَّا رَجُلٌ عَمِلَ فِيهِ بِمَعْصِيَةِ اَللَّهِ فَكُنْتَ عَوْنا لَهُ عَلَى اَلْمَعْصِيَةِ وَ لَيْسَ أَحَدُ هَذَيْنِ حَقِيقا أَنْ تُؤْثِرَهُ عَلَى نَفْسِك
هرگز چیزی از دنیا را پس از خود به جای مگذار.زیرا آن را برای یکی از دو نفر به جای می گذاری:یا مردی است که با آن اطاعت خدا می کند و نیکبخت می شود به آنچه تو بدبخت شدی؛ و یا مردی است که آن را در نافرمانی و معصیت خدا صرف می کند، پس او را در نافرمانی کمک کرده ای.و هیچکدام از این دو شایسته نیستند که تو آنها را بر خود مقدّم بداری.
اَلْمَالُ حِسَابٌ. اَلظُّلْمُ عِقَاب
دارایی، حساب دارد و ستم، کیفر.
اَلْمَالُ يُبْدِي جَوَاهِرَ اَلرِّجَالِ وَ خَلاَئِقَهَا
دارایی، جواهره و خلق و خوی مردان را آشکار می کند.
اَلزَّهْوُ اَلزُّهْدُ فِي اَلْغِنَى يُبَذِّرُ اَلذُّلَّ تُنْذِرُ بِالذُّلِّ فِي اَلْفَقْر
ستمگری بی رغبتی در توانگری، در ناداری خواری آورد از خواری خبر دهد .
اَلْغِنَى بِغَيْرِ اَللَّهِ أَعْظَمُ اَلْفَقْرِ وَ اَلشَّقَاء
توانگری به غیر خدا، بزرگترین تنگدستی و بدبختی است.
اِسْعَ فِي كَدْحِكَ وَ لاَ تَكُنْ خَازِنا لِغَيْرِك
در زندگی خود فراخی ده و برای دیگران جمع کننده مباش.
وَ لْيُرَ عَلَيْكَ أَثَرُ مَا أَنْعَمَ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ بِهِ عَلَيْك
باید علائم نعمتهای خدا در تو دیده شود.
أَخْرِجْ مِنْ مَالِكَ اَلْحُقُوقَ وَ أَشْرِكْ فِيهِ اَلصَّدِيقَ وَ لْيَكُنْ كَلاَمُكَ فِي تَقْدِيرٍ وَ هِمَّتُكَ فِي تَفْكِيرٍ تَأْمَنِ اَلْمَلاَمَةَ وَ اَلنَّدَامَة
حقوق دیگران را از دارایی ات خارج کن و دوست را در آن شریک نما، به اندازه سخن بگو و به اندیشیدن همّت گمار، تا از سرزنش و پشیمانی در امان مانی.