لَمَا تَرَوْنَ مَنْ بَعَثَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِلشَّقَاءِ عَلَى أَهْلِ اَلضَّلاَلَةِ مِنْ أَجْنَادِ اَلشَّيَاطِينِ وَ أَزْوَاجِهِمْ أَكْثَرُ مِمَّا تَرَوْنَ خَلِيفَةَ اَللَّهِ اَلَّذِي بَعَثَهُ لِلْعَدْلِ وَ اَلصَّوَابِ مِنَ اَلْمَلاَئِكَةِ قِيلَ يَا أَبَا جَعْفَرٍ وَ كَيْفَ يَكُونُ شَيْ ءٌ أَكْثَرَ مِنَ اَلْمَلاَئِكَةِ قَالَ كَمَا شَاءَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ اَلسَّائِلُ يَا أَبَا جَعْفَرٍ إِنِّي لَوْ حَدَّثْتُ بَعْضَ اَلشِّيعَةِ بِهَذَا اَلْحَدِيثِ لَأَنْكَرُوهُ قَالَ كَيْفَ يُنْكِرُونَهُ قَالَ يَقُولُونَ إِنَّ اَلْمَلاَئِكَةَ ع أَكْثَرُ مِنَ اَلشَّيَاطِينِ قَالَ صَدَقْتَ…
امام محمد تقی علیه السلام فرمود: آنچه از لشکریان و همسران و ارواح شیاطین را که خدای عز و جل برای شقاوت بر گمراهان گماشته می بینید، بیشتر از فرشتگانی باشند که خلیفه خدایند و آنها را برای عدالت و صواب فرستاده است عرض شد: ای ابا جعفر چگونه می شود چیزی از ملایکه بیشتر باشد؟ فرمود: چنانچه خدای عز و جل خواسته است، گفته شد: ای ابا جعفر چگونه می شود چیزی از ملایکه بیشتر باشد؟ فرمود: چنانچه خدای عز و جل خواسته است، مرد سایل گفت: ای ابا جعفر من اگر این حدیث را ببعضی از شیعیان گویم، انکار میکنند، فرمود: چگونه انکار میکنند؟ عرضکرد میگویند: فرشتگان علیه السلام از شیاطین بیشترند. فرمود: راست گفتی ولی آنچه میگویم خوب بفهم: در هر روز و هر شب تمام جن و شیاطین، پیشوایان گمراهی را زیارت میکنند و بشماره ایشان…
قَالَ لِي يَا أَبَا يَحْيَى إِنَّ لَنَا فِي لَيَالِي اَلْجُمُعَةِ لَشَأْناً مِنَ اَلشَّأْنِ قَالَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ مَا ذَاكَ اَلشَّأْنُ قَالَ يُؤْذَنُ لِأَرْوَاحِ اَلْأَنْبِيَاءِ اَلْمَوْتَى ع وَ أَرْوَاحِ اَلْأَوْصِيَاءِ اَلْمَوْتَى وَ رُوحِ اَلْوَصِيِّ اَلَّذِي بَيْنَ ظَهْرَانَيْكُمْ يُعْرَجُ بِهَا إِلَى اَلسَّمَاءِ حَتَّى تُوَافِيَ عَرْشَ رَبِّهَا فَتَطُوفُ بِهِ أُسْبُوعاً وَ تُصَلِّي عِنْدَ كُلِّ قَائِمَةٍ مِنْ قَوَائِمِ اَلْعَرْشِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ تُرَدُّ إِلَى اَلْأَبْدَانِ اَلَّتِي كَانَتْ فِيهَا فَتُصْبِحُ اَلْأَنْبِيَاءُ وَ اَلْأَوْصِيَاءُ قَدْ مُلِئُوا سُرُوراً وَ…
ابا یحیی صنعانی گوید: امام صادق علیه السلام بمن فرمود: ای ابا یحیی برای ما در شبهای جمعه شان بزرگی است، عرضکردم قربانت: آن شان چیست؟ فرمود: بارواح پیغمبران و اوصیا در گذشته و روح وصیی که در میان شماست(امام زمان شما)اجازه داده می شود که بآسمان بالا روند تا بعرش پروردگارشان برسند، در آنجا هفت دور طواف کنند و نزد هر رکنی از ارکان عرش دو رکعت نماز گزارند پس بکالبدهای پیشین خود برگردند، چون صبح شود، پیغمبران و اوصیا از شادی سرشار باشند و آن وصیی که در میان شماست مقدار زیادی بعلمش افزوده شده باشد.
قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع ذَاتَ يَوْمٍ وَ كَانَ لاَ يُكَنِّينِي قَبْلَ ذَلِكَ يَا أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ قَالَ إِنَّ لَنَا فِي كُلِّ لَيْلَةِ جُمُعَةٍ سُرُوراً قُلْتُ زَادَكَ اَللَّهُ وَ مَا ذَاكَ قَالَ إِذَا كَانَ لَيْلَةُ اَلْجُمُعَةِ وَافَى رَسُولُ اَللَّهِ ص اَلْعَرْشَ وَ وَافَى اَلْأَئِمَّةُ ع مَعَهُ وَ وَافَيْنَا مَعَهُمْ فَلاَ تُرَدُّ أَرْوَاحُنَا إِلَى أَبْدَانِنَا إِلاَّ بِعِلْمٍ مُسْتَفَادٍ وَ لَوْ لاَ ذَلِكَ لَأَنْفَدْنَا .
مفضل(بن عمر که کینه اش ابا عبد الله است)گوید: روزی امام صادق علیه السلام بمن فرمود: ای ابا عبد الله-و تا آن روز مرا بکنیه ام نخوانده بود-من عرضکردم: لبیک: فرمود: برای ما در هر شب جمعه شادی و سروریست. عرضکردم: خدایش افزایش دهد، آن سرور چیست؟ فرمود: چون شب جمعه شود، پیغمبر صلی الله علیه و آله بعرش خدا برآید و ایمه علیهم السلام برآیند و ما نیز با ایشان برآییم، پس ارواح ما ببدنهایمان باز نگردد، مگر با علمی که استفاده شده باشد و اگر چنین نباشد علم ما نابود گردد.
مَا مِنْ لَيْلَةِ جُمُعَةٍ إِلاَّ وَ لِأَوْلِيَاءِ اَللَّهِ فِيهَا سُرُورٌ قُلْتُ كَيْفَ ذَلِكَ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَالَ إِذَا كَانَ لَيْلَةُ اَلْجُمُعَةِ وَافَى رَسُولُ اَللَّهِ ص اَلْعَرْشَ وَ وَافَى اَلْأَئِمَّةُ ع وَ وَافَيْتُ مَعَهُمْ فَمَا أَرْجِعُ إِلاَّ بِعِلْمٍ مُسْتَفَادٍ وَ لَوْ لاَ ذَلِكَ لَنَفِدَ مَا عِنْدِي .
امام صادق علیه السلام فرمود: شب جمعه ای نباشد، جز اینکه برای اولیا الله در آن شب سروری هست. راوی گوید عرضکردم: قربانت گردم آن سرور چیست؟ فرمود: چون شب جمعه شود، پیغمبر صلی الله علیه و آله و ایمه علیهم السلام بعرش برآیند و من هم با ایشان برآیم و جز این نباشد که با علم استفاده شده برگردم و اگر چنین نبود، آنچه نزدم هست نابود میشد.
لَوْ لاَ أَنَّا نَزْدَادُ لَأَنْفَدْنَا.
امام صادق علیه السلام میفرمود: اگر علم ما افزایش نیابد، بی علم بمانیم.
يَا ذَرِيحُ لَوْ لاَ أَنَّا نَزْدَادُ لَأَنْفَدْنَا .
ذریح گوید: امام صادق علیه السلام بمن فرمود: ای ذریح اگر ما افزایش علمی نیابیم، بی علم بمانیم.
لَوْ لاَ أَنَّا نَزْدَادُ لَأَنْفَدْنَا قَالَ قُلْتُ تَزْدَادُونَ شَيْئاً لاَ يَعْلَمُهُ رَسُولُ اَللَّهِ ص قَالَ أَمَا إِنَّهُ إِذَا كَانَ ذَلِكَ عُرِضَ عَلَى رَسُولِ اَللَّهِ ص ثُمَّ عَلَى اَلْأَئِمَّةِ ثُمَّ اِنْتَهَى اَلْأَمْرُ إِلَيْنَا .
زراره گوید: شنیدم: امام باقر علیه السلام میفرمود: اگر افزایش علمی پیدا نکنیم بی علم بمانیم. عرضکردم آیا بعلم شما چیزی زیاد می شود که پیغمبر صلی الله علیه و آله آن را نمیدانست؟ فرمود هر گاه بنای افزایش علم باشد، اول آن را بپیغمبر صلی الله علیه و آله عرضه کنند، سپس بر امامان تا برسد بما.
لَيْسَ يَخْرُجُ شَيْ ءٌ مِنْ عِنْدِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حَتَّى يَبْدَأَ بِرَسُولِ اَللَّهِ ص ثُمَّ بِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع ثُمَّ بِوَاحِدٍ بَعْدَ وَاحِدٍ لِكَيْلاَ يَكُونَ آخِرُنَا أَعْلَمَ مِنْ أَوَّلِنَا .
امام صادق علیه السلام فرمود: چیزی(از علم)از نزد خدای عز و جل خارج نشود، جز اینکه برسول خدا صلی الله علیه و آله آغاز شود، سپس بامیر المومنین علیه السلام رسد و سپس بامامان دیگر، یکی پس از دیگری تا امام آخر از امام اول عالمتر نباشد.
إِنَّ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عِلْمَيْنِ عِلْماً أَظْهَرَ عَلَيْهِ مَلاَئِكَتَهُ وَ أَنْبِيَاءَهُ وَ رُسُلَهُ فَمَا أَظْهَرَ عَلَيْهِ مَلاَئِكَتَهُ وَ رُسُلَهُ وَ أَنْبِيَاءَهُ فَقَدْ عَلِمْنَاهُ وَ عِلْماً اِسْتَأْثَرَ بِهِ فَإِذَا بَدَا لِلَّهِ فِي شَيْ ءٍ مِنْهُ أَعْلَمَنَا ذَلِكَ وَ عَرَضَ عَلَى اَلْأَئِمَّةِ اَلَّذِينَ كَانُوا مِنْ قَبْلِنَا.
امام صادق علیه السلام فرمود: خدای تبارک و تعالی را دو گونه علم است: 1-علمی که ملایکه و پیغمبران و رسولانش را بآن آگاه ساخته، پس آنچه ملایکه و رسولان و پیغمبرانش را بآن آگاه ساخته ما هم میدانیم. 2-علمی که بخودش اختصاص داده و هر گاه در موضوعی از آن علم بدا حاصل شود، ما را آگاه سازد و بر امامان پیش از ما هم عرضه شود.
إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَيْنِ عِلْماً عِنْدَهُ لَمْ يُطْلِعْ عَلَيْهِ أَحَداً مِنْ خَلْقِهِ وَ عِلْماً نَبَذَهُ إِلَى مَلاَئِكَتِهِ وَ رُسُلِهِ فَمَا نَبَذَهُ إِلَى مَلاَئِكَتِهِ وَ رُسُلِهِ فَقَدِ اِنْتَهَى إِلَيْنَا.
و فرمود: خدای عز و جل را دو گونه علم است: 1-علمی که نزد خود اوست و هیچ کس از مخلوقش را از آن آگاه نساخته است 2-علمی که بسوی ملایکه و رسولانش افکنده، آنچه بسوی ملایکه و رسولانش افکنده، بما رسیده است.
إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَيْنِ عِلْمٌ مَبْذُولٌ وَ عِلْمٌ مَكْفُوفٌ فَأَمَّا اَلْمَبْذُولُ فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنْ شَيْ ءٍ تَعْلَمُهُ اَلْمَلاَئِكَةُ وَ اَلرُّسُلُ إِلاَّ نَحْنُ نَعْلَمُهُ وَ أَمَّا اَلْمَكْفُوفُ فَهُوَ اَلَّذِي عِنْدَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي أُمِّ اَلْكِتَابِ إِذَا خَرَجَ نَفَذَ .
ضریس گوید: شنیدم امام باقر علیه السلام میفرمود: خدای عز و جل را دو گونه علم است: 1-علم بذل شده. 2-علم نگهداری شده. اما نسبت بعلم بذل شده، هر چه ملایکه و رسولان دانند، ما هم میدانیم و اما علم نگهداری شده آنست که نزد خدای در اصل کتاب(لوح محفوظ)است که چون از آن در آید نفوذ کند(و بدیگران رسد، چنانچه در حدیث 652 گفته شد).
إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَيْنِ عِلْمٌ لاَ يَعْلَمُهُ إِلاَّ هُوَ وَ عِلْمٌ عَلَّمَهُ مَلاَئِكَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَمَا عَلَّمَهُ مَلاَئِكَتَهُ وَ رُسُلَهُ ع فَنَحْنُ نَعْلَمُهُ .
و فرمود خدای عز و جل را دو گونه علم است: 1-علمی که جز خود او نداند. 2-علمی که بملایکه و رسولانش آموخته است، آنچه بملایکه و رسولانش علیهم السلام آموخته است ما میدانیم.
