لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ اَلْآيَةُ يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ َالَ اَلْمُسْلِمُونَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ أَ لَسْتَ إِمَامَ اَلنَّاسِ كُلِّهِمْ أَجْمَعِينَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص أَنَا رَسُولُ اَللَّهِ إِلَى اَلنَّاسِ أَجْمَعِينَ وَ لَكِنْ سَيَكُونُ مِنْ بَعْدِي أَئِمَّةٌ عَلَى اَلنَّاسِ مِنَ اَللَّهِ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يَقُومُونَ فِي اَلنَّاسِ فَيُكَذَّبُونَ وَ يَظْلِمُهُمْ أَئِمَّةُ اَلْكُفْرِ وَ اَلضَّلاَلِ وَ أَشْيَاعُهُمْ فَمَنْ وَالاَهُمْ وَ اِتَّبَعَهُمْ وَ صَدَّقَهُمْ فَهُوَ مِنِّي وَ مَعِي وَ سَيَلْقَانِي أَلاَ وَ مَنْ ظَلَمَهُمْ وَ كَذَّبَهُمْ فَلَيْسَ مِنِّي وَ…
امام باقر علیه السلام فرمود: چون آیه(71-سوره 17)«روزی که هر دسته از مردم را بامامشان خوانیم»نازل شد، مسلمین عرضکردند: ای فرستاده خدا مگر شما امام همه مردم نیستید؟ پیغمبر فرمود: من از جانب خدا بسوی همه مردم فرستاده شده ام ولی بعد از من امامانی از خاندانم بر مردم منصوب شوند، ایشان در میان مردم قیام کنند و مردم آنها را تکذیب کنند و امامان کفر و گمراهی و پیروانشان برایشان ستم کنند، هر که آنها را دوست دارد و از آنها پیروی کند و تصدیقشان نماید، از من است و با من است و مرا ملاقات خواهد کرد و آگاه باشید کسی که بایشان ستم کند و تکذیبشان نماید، از من نیست و با من نیست و من از او بیزارم.
إِنَّ اَلْأَئِمَّةَ فِي كِتَابِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِمَامَانِ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لاَ بِأَمْرِ اَلنَّاسِ يُقَدِّمُونَ أَمْرَ اَللَّهِ قَبْلَ أَمْرِهِمْ وَ حُكْمَ اَللَّهِ قَبْلَ حُكْمِهِمْ قَالَ وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى اَلنّارِ قَدِّمُونَ أَمْرَهُمْ قَبْلَ أَمْرِ اَللَّهِ وَ حُكْمَهُمْ قَبْلَ حُكْمِ اَللَّهِ وَ يَأْخُذُونَ بِأَهْوَائِهِمْ خِلاَفَ مَا فِي كِتَابِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ .
امام صادق علیه السلام فرمود: ایمه در کتاب خدای عز و جل دو دسته اند: 1-خدای تبارک و تعالی فرماید(74-سوره 21)«و آنها را امامانی قرار دادیم که بامر ما هدایت کنند»نه بامر مردم، امر خدا را بر امر مردم مقدم دارند و حکم خدا را پیش از حکم مردم دانند. 2-و باز فرموده است(41 سوره 28)«آنها را امامانی قرار دادیم که بسوی دوزخ بخوانند»ایشان امر مردم را بر امر خدا مقدم دارند و حکم مردم را پیش از حکم خدا دانند و بر خلاف آنچه در کتاب خدای عز و جل است، طبق هوس خویش رفتار کنند.
سَأَلْتُ أَبَا اَلْحَسَنِ اَلرِّضَا ع عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لِكُلٍّ جَعَلْنا مَوالِيَ مِمّا تَرَكَ اَلْوالِدانِ وَ اَلْأَقْرَبُونَ وَ اَلَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ َالَ إِنَّمَا عَنَى بِذَلِكَ اَلْأَئِمَّةَ ع بِهِمْ عَقَدَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَيْمَانَكُمْ .
حسن بن محبوب گوید: از حضرت رضا علیه السلام راجع بقول خدای عز و جل پرسیدم(آیه 33- سوره 4)«همه را در ترکه پدران و مادران و خویشان، بستگانی قرار داده ایم و کسانی را که با آنها دست (بیعت یا پیمان)داده اید»(بهره آنها را بدهید)حضرت فرمود: مقصود ایمه علیهم السلام باشند که خدای عز و جل پیمان شما را با ایشان بسته است.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى إِنَّ هذَا اَلْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ َالَ يَهْدِي إِلَى اَلْإِمَامِ .
امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای تعالی(9 سوره 17)«همانا این قرآن بدان چه استوارتر است، راهنمایی کند»فرمود: بسوی امام راهنمایی میکند(مانند آیاتی که در ابواب گذشته و آینده بوجود امام علیه السلام تاویل شده است و نیز از نظر آیات مشکل و متشابه قرآن که وجود مفسر و شارح بصیری را طلب میکند و آن غیر از امام نتواند بود)
مَا بَالُ أَقْوَامٍ غَيَّرُوا سُنَّةَ رَسُولِ اَللَّهِ ص وَ عَدَلُوا عَنْ وَصِيِّهِ لاَ يَتَخَوَّفُونَ أَنْ يَنْزِلَ بِهِمُ اَلْعَذَابُ ثُمَّ تَلاَ هَذِهِ اَلْآيَةَ أَ لَمْ تَرَ إِلَى اَلَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اَللّهِ كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ اَلْبَوارِ جَهَنَّمَ ثُمَّ قَالَ نَحْنُ اَلنِّعْمَةُ اَلَّتِي أَنْعَمَ اَللَّهُ بِهَا عَلَى عِبَادِهِ وَ بِنَا يَفُوزُ مَنْ فَازَ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ .
امیر المومنین علیه السلام فرمود: چگونه باشد حال مردمی که سنت پیغمبر صلی الله علیه و آله را دگرگون ساختند و از وصی او رو گردان شدند؟ ایشان نمیترسند که عذاب بر آنها نازل شود؟ سپس این آیه را تلاوت فرمود(29-سوره 14)«مگر آن کسان را ندیدی که نعمت خدا را بناسپاسی تغییر دادند و قوم خویش را بدوزخ که سرای هلاکت است، در آوردند»سپس فرمود: ما هستیم آن نعمتی که خدا ببندگانش انعام فرموده هر که در روز قیامت کامیاب شود بوسیله ما است.
تَلاَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع هَذِهِ اَلْآيَةَ فَاذْكُرُوا آلاءَ اَللّهِ َالَ أَ تَدْرِي مَا آلاَءُ اَللَّهِ قُلْتُ لاَ قَالَ هِيَ أَعْظَمُ نِعَمِ اَللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ وَ هِيَ وَلاَيَتُنَا .
ابو یوسف بزاز گوید: امام صادق علیه السلام آیه(29-سوره 7)«نعمتهای خدا را بیاد آورید»را تلاوت نمود و فرمود: میدانی نعمتهای خدا چیست؟ عرضکردم: نه، فرمود: مقصود بزرگترین نعمتهای خداست بر خلقش و آن ولایت ماست.
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَ لَمْ تَرَ إِلَى اَلَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اَللّهِ كُفْراً َلْآيَةَ قَالَ عَنَى بِهَا قُرَيْشاً قَاطِبَةً اَلَّذِينَ عَادَوْا رَسُولَ اَللَّهِ ص وَ نَصَبُوا لَهُ اَلْحَرْبَ وَ جَحَدُوا وَصِيَّةَ وَصِيِّهِ .
ابن کثیر: از امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای عز و جل(29-سوره 4)«مگر آن کسان را ندیدی که نعمت خدا را بناسپاسی تغییر دادند-تا آخر آیه»پرسیدم، فرمود: مقصود، همه قریش است، آن کسان که با رسول خدا صلی الله علیه و آله دشمنی کردند و جنگ نمودند و وصیت او را در باره جانشینش انکار کردند.
كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع فَسَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ وَ إِنَّها لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ َالَ فَقَالَ نَحْنُ اَلْمُتَوَسِّمُونَ وَ اَلسَّبِيلُ فِينَا مُقِيمٌ .
اسباط گوید: خدمت امام صادق علیه السلام بودم که مردی از آن حضرت راجع بقول خدای عز و جل(75 سوره 15)«برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست و آن قریه در راهی پا برجاست» سوال کرد، حضرت فرمود: ماییم باریک بینان و آن راه در خاندان ما پا برجاست.
كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع فَدَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ هِيتَ فَقَالَ لَهُ أَصْلَحَكَ اَللَّهُ مَا تَقُولُ فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِين قَالَ نَحْنُ اَلْمُتَوَسِّمُونَ وَ اَلسَّبِيلُ فِينَا مُقِيمٌ .
اسباط بن سالم گوید: خدمت امام صادق علیه السلام بودم که مردی از اهل«هیت»(شهریست بالای فرات)وارد شد و بامام گفت. -اصلحک الله-چه میفرمایید در باره قول خدای عز و جل«برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست؟ »فرمود: ماییم باریک بینان و آن راه در خاندان ما پا برجاست.
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِين قَالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ ع قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص اِتَّقُوا فِرَاسَةَ اَلْمُؤْمِنِ فَإِنَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَى إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِين
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای عز و جل«برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست» فرمود: ایشان ایمه علیهم السلام هستند. پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود: از زیرکی مومن پروا کنید، زیرا که او در پرتو نور خدای عز و جل مینگرد، خدای تعالی فرموده است«برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست»
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِين فَقَالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ ع وَ إِنَّها لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ الَ لاَ يَخْرُجُ مِنَّا أَبَداً .
امام صادق علیه السلام در باره قول خدای عز و جل«برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست» فرمود: ایشان ایمه هستند«و آن در خاندان ایشان پا برجاست»هیچ گاه از میان ما خارج نشود.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِين َالَ كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ ص اَلْمُتَوَسِّمَ وَ أَنَا مِنْ بَعْدِهِ وَ اَلْأَئِمَّةُ مِنْ ذُرِّيَّتِي اَلْمُتَوَسِّمُونَ .
امیر المومنین علیه السلام در باره قول خدای تعالی«برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست» فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله باریک بین بود و پس از او من و امامان از ذریه من باریک بینانیم.
