گنجینه احادیث

بِالْبِرِّ يُمْلَكُ اَلْحُر

با نیکی کردن، آزاده خریداری می شود.

بالإحسان تملك القلوب.

با نیکی کردن، دلها خریداری می شود.

بِالْإِحْسَانِ يُمْلَكُ اَلْأَحْرَار

با نیکی کردن، آزادگان خریداری شوند.

بِالْإِحْسَانِ تُسْتَرَقُّ اَلرِّقَاب

با نیکی کردن، گردنها فرو افتد.

عِنْدَ تَوَاتُرِ اَلْبِرِّ وَ اَلْإِحْسَانِ يُتَعَبَّدُ اَلْحُر

در هنگام خوبی و نیکی پی در پی، آزاده بنده می شود.

عَجِبْتُ لِمَنْ يَشْتَرِي اَلْعَبِيدَ بِمَالِهِ فَيَعْتِقَهُمْ كَيْفَ لاَ يَشْتَرِي اَلْأَحْرَارَ بِإِحْسَانِهِ فَيَسْتَرِقَّهُم

در شگفتم از کسی که با مال خویش بنده می خرد و آنها را آزاد می کند، چگونه آزادگان را با نیکی کردن نمی خرد و آنها را بنده نمی سازد.؟

فِي كُلِّ صَنِيعَةٍ اِمْتِنَان

در هر نیکی کردنی، منّت گذاشتنی است.

كَمْ مِنْ إِنْسَانٍ اِسْتَعْبَدَهُ إِحْسَان

بسا آدمی که نیکی، او را بنده کرده است.

لَقَدْ أَتْعَبَكَ مَنْ أَكْرَمَكَ إِنْ كُنْتَ كَرِيما وَ لَقَدْ أَرَاحَكَ مَنْ أَهَانَكَ إِنْ كُنْتَ حَلِيما

هر آینه تو را به زحمت انداخته آن که به تو نیکی کرده است اگر بزرگوار باشی.و تو را راحت کرده کسی که تو را خوار کرده است اگر شکیبا باشی.

لَنْ يُتَعَبَّدَ اَلْحُرُّ حَتَّى يُزَالَ عَنْهُ اَلضُّر

آزاده بنده نمی شود، تا این که تنگدستی او به نیکی کردن زایل شود.

لَنْ يُسْتَرَقَّ اَلْإِنْسَانُ حَتَّى يُغْمِرَهُ اَلْإِحْسَان

آدمی هرگز بنده نمی شود، تا این که نیکی کردن او را فراگیرد.

مَنْ قَضَى حَقَّ مَنْ لاَ يَقْضِي حَقَّهُ فَقَدْ عَبَّدَه

هر که ادا کند حقّ کسی را که حقّ او را ادا نکرده پس او را بنده گردانیده است.